İsmayıl Haniyə Fələstin hərəkatının beynəlxalq diplomatiyasının sərt siması idi. Lakin onun sərt ritorikasına baxmayaraq, bir çox diplomat onu Qəzza daxilində hərəkatın digər daha sərt üzvləri ilə müqayisədə mötədil hesab edirdi.
İsrail, Qəzzadakı səhiyyə orqanlarının məlumatına görə, bu günə qədər Zolaqda 39,000-dən çox insanın ölümünə səbəb olan hərbi əməliyyatlar həyata keçirir.
HƏMAS aprelin 10-da Həniyyənin üç oğlu Hazem, Əmir və Məhəmmədin avtomoblildə hərəkət edərəkən İsrailin hava hücumu nəticəsində öldürüldüyünü elan etmişdi. HƏMAS həmçinin bildirib ki, avtomobilə edilən hücum nəticəsində Həniyyənin üç qız və bir oğlan olmaqla dörd nəvəsi də dünyasın dəyişib.
İsrailin Həniyyənin övladlarının HƏMAS sıralarında döyüşdüyünə dair iddialarını təkzib edib və “Fələstin xalqının maraqları hər şeydən üstündür və oğullarımız və qızlarımız bu xalqın bir hissəsidir” deyib.
Onun bəyanatlarında istifadə etdiyi sərt tona baxmayaraq, ərəb diplomatları və rəsmiləri onu HƏMAS-ın digər daha sərt ritorikaya sahib nümayəndələri ilə müqayisədə nisbətən praqmatik hesab edirlər.
Həniyyə İsrail ordusu əsgərlərini “Qəzzanın qumlarında batacaqları” ilə hədələdi, lakin o, sələfi Xalid Məşalla İsraillə Qətərin vasitəçiliyi ilə razılığa gəlmək məqsədi ilə bölgəyə səfərlər etdi.
İsrail HƏMAS-ın bütün liderlərini terrorçu hesab edir və Haniyə, Məşəl və digərlərini HƏMAS terror təşkilatına rəhbərlik etməkdə ittiham edir.
HƏMAS-ın hərbi qanadı olan Qəssam Briqadalarının Qəzzadakı hərbi şurası tərəfindən hazırlanan plan o qədər məxfi idi ki, bəzi HƏMAS rəsmiləri onun vaxtı və miqyasından şoka düşmüşdü.
Bununla belə, Həniyyə HƏMAS-ın döyüş qabiliyyətinin yaradılmasında bir neçə yolla, o cümlədən hərəkata dəstəyini gizlətməyən İranla münasibətləri gücləndirməkdə təsirli rol oynayıb. Haniyənin Qəzzada HƏMAS-ın rəhbəri olduğu on il ərzində İsrail onun komandasını humanitar yardımı hərəkatın hərbi qanadına yönəltməyə kömək etməkdə günahlandırdı, HƏMAS bunu təkzib etdi.
Haniyə 2017-ci ildə Qəzzanı tərk edəndə onun yerinə iyirmi ildən çox İsrail həbsxanalarında yatmış və 2011-ci ildə məhbus mübadiləsindən sonra Haniyə Qəzzaya qayıdan Yəhya Sinvar keçdi.
Qətər Universitetinin Fələstin məsələləri üzrə mütəxəssisi Adeeb Ziadeh, “Həniyə HƏMAS-ın ərəb hökumətləri ilə siyasi döyüşünə rəhbərlik edir” deyirdi.
Haniyə və Xalid Məşəl atəşkəs danışıqlarında vasitəçilik edən Misirdə rəsmilərlə görüşüb. İranın rəsmi mediası Haniyənin noyabrın əvvəlində İranın ali dini lideri Əli Xamneyi ilə görüşmək üçün Tehrana getdiyini bildirib.
İsmayıl Haniyə 1963-cü ildə Qəzzadakı Əl-Şatti qaçqın düşərgəsində anadan olub. O, tələbəlik illərində Müsəlman Qardaşlar Hərəkatına qoşulub: Daha sonra HƏMAS təşkilatının rəhbəri təyin olunub.
İsmayıl Haniyə 1963-cü ildə Qəzzadakı Əl-Şatti qaçqın düşərgəsində anadan olub. İbtidai və orta təhsilini Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Qaçqınlar üzrə Ali Komissarlığı tərəfindən maliyyələşdirilən Fələstin düşərgələrində açılan məktəblərdə başa vurub. O, orta məktəb illərində Müsəlman Qardaşlar Hərəkatına qoşulub. Bundan əlavə, o, İslamçı Tələbələr Dərnəyində siyasi işlər də həyata keçirib. İslam Universitetinin ərəb dili və ədəbiyyatı fakültəsini bitirib. 1987-ci ildə həyata keçirdiyi fəaliyyətlərə görə həbsə məhkum edilib.
1992-ci ildə o, 415 HƏMAS üzvü ilə birlikdə Cənubi Livana sürgün edilib. 2001-ci ildə azadlığa çıxandan sonra ölkəsinə qayıdıb. Bu müddət ərzində o, İntifada Koordinasiya Komitəsində Həmas təmsilçisi təyin edilib. O, 1999-2004-cü illərdə Şeyx Yasinin şəxsi katibi olub. Daha sonra təşkilatın rəhbəri olan Haniyə seçkilərdə Fələstinin 10-cu baş naziri oldu. Lakin 2007-ci ildə Qəzza zolağında HƏMAS və FƏTH arasında münaqişələr pik həddə çatanda o, vəzifəsindən uzaqlaşdırılıb.
Gənclik illərində Haniyə Qəzza şəhərindəki İslam Universitetində tələbə fəalı olub. O, 1987-ci ildə ilk Fələstin İntifadası zamanı qurulan HƏMAS-a qoşulub. Haniyə qısa müddətə həbs edilib və deportasiya edilib. Haniyə Aşkelon yaxınlığındakı Əl-Coura kəndindən Haniyə ailəsi kimi qaçqın olan Həmas-ın qurucusu Şeyx Əhməd Yasinin tələbələrindən biri oldu. 1994-cü ildə o, Reuters agentliyinə deyib ki, Şeyx Yasin Fələstin gəncləri üçün nümunə olub və ondan İslamı sevməyi, onun üçün fədakarlıq etməyi, tiranlara və tiranlara boyun əyməməyi öyrənib.
Haniyə HƏMAS-ın siyasətə girməsinin ilk tərəfdarlarından biri olub. 1994-cü ildə o, siyasi partiyanın yaradılmasının HƏMAS-a yaranan hadisələrin öhdəsindən gəlməyə imkan verəcəyini söylədi. Həmas liderləri əvvəlcə siyasət sahəsinə girməkdən imtina etdilər, lakin sonradan buna razı oldular və İsrail ordusu Qəzzanı tərk etdikdən bir il sonra, 2006-cı ildə Fələstində keçirilən parlament seçkilərində hərəkatın qalib gəlməsindən sonra Haniyə baş nazir oldu. Hərəkat 2007-ci ildə Qəzzaya nəzarəti ələ keçirib.
HƏMAS hərəkatı siyasi lideri İsmayıl Haniyənin Tehrandakı iqamətgahına raket zərbəsi nəticəsində öldürüldüyünü elan etdi. Haniyə dünən, çərşənbə axşamı İranın yeni prezidentinin andiçmə mərasimində iştirak edib.
İran İnqilabı Keşikçiləri Qvardiyası verdiyi açıqlamada Haniyənin qətlə yetirildiyini təsdiqləyərək deyib: “Bu gün səhər tezdən İsmayıl Haniyənin Tehrandakı evi bombalanıb, onun və mühafizəçilərindən birinin şəhadətinə səbəb olub. Tezliklə hadisənin təfərrüatları ealn ediləcək.”HƏMAS hərəkatı siyasi lideri İsmayıl Haniyənin Tehrandakı iqamətgahına raket zərbəsi nəticəsində öldürüldüyünü elan etdi. Haniyə dünən, çərşənbə axşamı İranın yeni prezidentinin andiçmə mərasimində iştirak edib.
İran İnqilabı Keşikçiləri Qvardiyası verdiyi açıqlamada Haniyənin qətlə yetirildiyini təsdiqləyərək deyib: “Bu gün səhər tezdən İsmayıl Haniyənin Tehrandakı evi bombalanıb, onun və mühafizəçilərindən birinin şəhadətinə səbəb olub. Tezliklə hadisənin təfərrüatları ealn ediləcək.”
