Livan Parlamentinin sədri və “Hizbullah” qruplaşmasının əsas müttəfiqi olan Nəbih Bərri, Amerika Birləşmiş Ştatlarının vasitəçiliyi ilə Livan və İsrail arasında əldə olunmuş atəşkəs və təhlükəsizlik razılaşmasını kəskin tənqid edib. Spiker bu sənədin ölkədə daxili parçalanmaya rəvac verəcəyi və livanlıları bir-biri ilə qarşıdurmaya sürükləyəcəyi barədə xəbərdarlıq edib.
ArabAZ xəbər verir ki, Livanın “Əl-Əxbar” qəzetinə müsahibə verən Bərri, rəsmi Vaşinqtonun dəstəklədiyi bu layihə haqqında qəti danışıb: “Bu razılaşma yürüməyəcək və icra olunmayacaq… Öz-özünə elə belə icra olunan deyil“.
Nəbih Bərri İsrail ordusunun Livandan tamamilə çıxarılmasının yeganə real yolunun Amerika Birləşmiş Ştatları ilə İran İslam Respublikası arasında aparılan birbaşa danışıqlar olduğunu vurğulayıb. O, Livanı “ABŞ-İran danışıqlar prosesindən” ayırmaq cəhdlərinin yalnız İsrail işğalının müddətini uzadacağını iddia edib.
Məlumata görə, Livan müharibəsi Amerika Birləşmiş Ştatları ilə İran arasındakı daha böyük qlobal böhranın diplomatik həlli prosesində mühüm bənd təşkil edir. Tehran rəhbərliyi Livan atəşkəsinin Vaşinqtonla aparılan müvəqqəti sazişin tərkib hissəsi olmasını tələb etdiyi halda, Amerika Birləşmiş Ştatları Livan və İsrail hökumətləri arasında “Hizbullah”ın etirazlarına rəğmən ayrıca danışıqlar aparıb.
Ötən cümə günü Livan və İsrailin Amerika Birləşmiş Ştatlarındakı səfirləri tərəfindən imzalanan saziş Tel-Əvivdə məmnunluqla qarşılanıb. İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu bildirib ki, sənəd “Hizbullah”ın silahsızlaşdırılması tam yerinə yetirilməyəcəyi təqdirdə İsrail ordusuna Livanın cənubunda qalmaq hüququ verir. “Hizbullah” isə bu müqaviləni İsrailə “təslim olmaq” kimi xarakterizə edərək rədd edib.
Razılaşmanın şərtlərinə əsasən, qeyri-hökumət silahlı qruplaşmalarının (“Hizbullah” nəzərdə tutulur) silahsızlaşdırılması yoxlanıldıqdan sonra Livan Silahlı Qüvvələri ölkənin cənubuna tam nəzarəti ələ almalıdır. Bu, İsrail ordusunun mərhələli şəkildə geri çəkilməsini təmin edəcək. Şərq sənədinə görə, Livan ordusu ilk növbədə xüsusi “pilot bölgələrdə” məsuliyyəti öz üzərinə götürür.
Eyni zamanda “Əməl” hərəkatının da lideri olan Nəbih Bərri bu müqaviləni Livana diktə edilən “şərtlər” adlandırıb. O, sənədin ən təhlükəli tərəfinin siyasi məzmunu deyil, livanlıları daxili vətəndaş müharibəsinə sürükləmə ehtimalı olduğunu vurğulayıb.
Livan Prezidenti Jozef Aun (maroni xristian) və Baş nazir Nofəl Salam (sünni müsəlman) isə “Hizbullah”ın İranla həmrəylik nümayiş etdirərək müharibəyə qoşulmaq qərarına qarşı çıxaraq, hələ müharibənin ilk mərhələsində İsrail ilə birbaşa danışıqlara çağırıblar. Rəsmi Beyrut 2024-cü ildə baş vermiş əvvəlki müharibədə zəifləyən “Hizbullah”ın tamamilə silahsızlaşdırılması siyasətini yürüdür. Prezident Aun şənbə günü Amerika Birləşmiş Ştatlarının Prezidenti Donald Tramp ilə telefon danışığında Vaşinqtonun İsrailə təzyiq edərək cənubdan çəkilməsini təmin edəcəyinə ümid etdiyini bildirib.
Digər tərəfdən, İsrail ordusu atəşkəsin pozulmasına cavab olaraq Livanın cənubunda “Hizbullah”a məxsus 200 metrlik tuneli məhv etdiyini və qruplaşmanın üç komandanlıq mərkəzini vurduğunu elan edib. “Hizbullah” isə bəyanat yayaraq, İsrailin addımlarının atəşkəsin kobud şəkildə pozulması olduğunu bildirib və özünü müdafiə hüququnu qoruduğunu bəyan edib.
