Şərq musiqisinin dərin fəlsəfəsini, qədim ənənələrini və səs estetikasını qoruyaraq onu müasir auditoriyaya sevdirmək hər sənətkarın bacardığı iş deyil. Bu rəsmi missiyanı öz çiyinlərində daşıyan Azərbaycanın Xalq artisti Nəzakət Teymurova ilə ərəb dünyasının ən güclü akademik vokalçılarından biri olan misirli sənətkar Yasmin Əli (Yasmin Ali) arasında aparılan sənət müqayisəsi, Şərq modal ifaçılığının müasir inkişaf xəttini və estetik bənzərliyini rəsmən ortaya qoyur.
Vokal diapazon və “Tərab” sənətinin rəsmi oxşarlığı
Hər iki sənətkarın ifasında səsin emosional çəkisi və daxili dramatizmi dinləyicini ilk saniyələrdən sehrləyir. Onların səs xüsusiyyətlərindəki rəsmi paralellər olduqca dərindir:
Akademik səs təmizliyi və nəfəs idarəçiliyi: Nəzakət Teymurova muğamın ən yüksək pərdələrində (“Şur”, “Çahargah”) nəfəsini və səs tonunu necə böyük ustalıqla, akademik dəqiqliklə idarə edirsə, Yasmin Əli də eyni dərəcədə ərəb klassik musiqisinin ən çətin kompozisiyalarında öz vokal idarəçiliyi ilə seçilir. Hər iki ifaçı səs dalğalarını mikrofondan düzgün məsafədə rəsmən tənzimləyərək vokalın təbii rezonansından maksimum istifadə edir.
Hüzün və fəryadın estetikası: Nəzakət Teymurovanın ifasında “Bayatı-Şiraz” və ya “Şüştər” oxuyarkən səsinə qatdığı o nəcib, sarsıdıcı kədər, Yasmin Əlinin xüsusilə klassik Misir mahnılarını, Ümmü Gülsüm və Məhəmməd Əbdülvahab irsini ifa edərkən nümayiş etdirdiyi “Tərab” (estetik musiqi həzzi və kədəri) fəlsəfəsi ilə tamamilə eynilik təşkil edir.
Klassik operadan orkestral sintezə: Rəsmi səhnə missiyası
Nəzakət Teymurova və Yasmin Əli yalnız fərdi ifaçı deyil, həm də böyük səhnə əsərlərinin və simfonik orkestrlərin rəsmi aparıcı simalarıdır:
Şərqin iki vokal məktəbi-Şövkət Ələkbərova və Feyruzun paralelləri
Teatral və dramatik bacarıq: Nəzakət Teymurova Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrının səhnəsində Leyli kimi klassik və mürəkkəb obrazı rəsmi olaraq canlandıraraq musiqini aktyorluq dramı ilə birləşdirib. Yasmin Əli də eyni şəkildə peşəkar teatr və aktyorluq təhsilinə malikdir, onun ifaları sadəcə oxumaqdan ibarət deyil. O, hər bir mahnının rəsmi hekayəsini üz cizgiləri və səhnə hərəkətləri ilə tamaşaçıya bir teatr tamaşası kimi təqdim edir.
Orkestr ilə mükəmməl uyğunluq: Teymurovanın rəhbərlik etdiyi ansambllar və simfonik orkestrlərlə birgə layihələri milli musiqinin rəsmi strukturunu qoruyur. Yasmin Əli də rəsmi Misir Operasının və Qahirə Simfonik Orkestrinin solisti olaraq Şərq alətlərinin Qərb klassik orkestri ilə rəsmi və peşəkar sintezinə rəhbərlik edən ən parlaq gənc sənətkarlardan biridir.
Hər iki xanım sənətkar ucuz şou trendlərindən uzaq duraraq, səhnəyə rəsmi ciddi intizam gətirən, Şərqin köklü səs fəlsəfəsini və ləyaqətini qoruyan sənət tərəfdaşları kimi bir-birini tamamlayır.
