Bir çox insan boks idman növünün aqressiv və kişilərə məxsus bir sahə olduğunu düşünür. Qətər cəmiyyəti də bu məsələdə fərqlənmir; boks qadınlar üçün yararsız və cəmiyyətin qadınlıq anlayışına zidd bir idman növü kimi qəbul edilir. Bu yanlış təsəvvürlər Qətərdə qadınların boksla məşğul olma ehtimalını xeyli azaldıb. Lakin Əfaf Abdi Əl-Qarni bu stereotiplərin onun xəyalına mane olmasına icazə verməyib. O, cəmiyyətin qoyduğu sərhədlərə müqavimət göstərərək Qətərdə peşəkar olimpiya boksçusu olan ilk qadın kimi tarixə düşüb və bu yolla digər qadınların da önünü açıb.
İlk addımlar və federasiya ilə mübarizə
Əfaf Əl-Qarni boks fəaliyyətinə 2016-cı ildə başlayıb. Onun əsas məqsədi Qətəri beynəlxalq arenada təmsil etmək və cəmiyyətdə, xüsusən də qadınlar arasında boks idman növünə dair maarifləndirməni artırmaq olub. İlk vaxtlar sadə bir klubda məşq edən Əfaf, daha sonra omanlı məşqçi Nəsir Əli Əl-Asiri ilə qarşılaşıb və onun rəhbərliyi altında istedadını inkişaf etdirib. 2017-ci ildə rəsmi yarışlarda Qətəri təmsil etmək üçün Qətər Güləş və Boks Federasiyasına müraciət etsə də, onun bu istəyi “qadın olduğu” bəhanəsi ilə rədd edilib. Federasiya rəsmiləri boks əvəzinə ona balet, gimnastika və ya atletika kimi sahələrə yönəlməyi məsləhət görüblər.
Əfaf geri addım atmayaraq mübarizəsini davam etdirib. Bir illik gərgin səylərdən sonra, 2019-cu ilin sonlarında Qətər Qadın İdman Komitəsi və Federasiya qadınlar üçün ilk boks akademiyasının açılmasına razılıq verib. Akademiya üçün tibbi heyət, fizioterapevtlər və məşq cədvəlləri hazırlansa da, dünyanı bürüyən COVID-19 pandemiyası səbəbindən işlər müvəqqəti olaraq dayandırılıb.
Taekvondodan boksa keçid və ilk yarışlar
Boks sənayesinə gəlməzdən əvvəl Əfaf döyüş sənətlərinə olan sevgisi sayəsində taekvondo ilə məşğul olub. Qətər Taekvondo Federasiyası ona ölkəni təmsil etməyi təklif etsə də, o, boks xəyalının ardınca getməyi seçib. Taekvondodan boksa keçid nisbətən rahat olsa da, ilk altı ayda bəzi çətinliklər yaranıb; çünki taekvondo əsasən ayaq zərbələrinə, boks isə tamamilə əl texnikasına əsaslanır.
Əfaf Omanda keçirilən iki yoldaşlıq turnirində iştirak edərək müvafiq olaraq ikinci və üçüncü yerləri qazanıb. Lakin bu yarışlara klub səviyyəsində qatıldığı və bütün xərcləri öz cibindən ödədiyi üçün rəsmi olimpiya boksçusu statusunda qeydə alınmayıb. 2020-ci ilin fevralında Küveytdə keçiriləcək və Qətər qadın boks komandasının dünyada ilk rəsmi debütü olacaq turnir isə yenə pandemiya səbəbindən ləğv edilib.
Məşq prosesi və kişilərlə düşərgə təcrübəsi
Əfaf həftədə 4 gün ağır boks məşqləri edir, həftədə iki dəfə 5 kilometr məsafəyə qaçır və cəmi bir gün istirahət edir. Bütün məşq proqramını onun məşqçisi Nəsir bəy tənzimləyir. O, idman karyerasındakı ən böyük sıçrayışı Omandakı kikboks klubu ilə keçirilən təlim-məşq düşərgəsində əldə etdiyini bildirir:
“Həmin düşərgədə mən ilk dəfə kişilərlə birlikdə məşq etdim. Məşqçim onlara mənə qarşı ilk zərbəni vurmamağı tapşırmışdı; zərbə təşəbbüsünü mənə buraxırdı ki, bu da mənim müdafiəmi, reaksiya sürətimi və döyüş taktikamı inanılmaz dərəcədə təkmilləşdirdi.”
Qadın boks akademiyasının qurulması
Akademiyanın açılması üçün iki illik mətbuat və ictimaiyyət maarifləndirmə kampaniyası aparılıb. Yerli qəzetlərdə olimpiya boksu ilə peşəkar boks arasındakı fərqlər izah edilib. Sonda Qətər Boks və Güləş Federasiyasının katib müavini Xalid Yusif Əl-Mas və Qətər Qadın İdmanının prezidenti Lulva Əl-Mərri layihəyə rəsmi dəstək veriblər. İnstaqram vasitəsilə keçirilən seminar və vörkpşoplardan sonra akademiyaya həm Qətər, həm də digər millətlərdən olan 19 qadın idmançı qeydiyyatdan keçib. Əfaf seminarlarda insanlara olimpiya boksunun kikboks və peşəkar boksdan fərqli olaraq 3 raunddan ibarət olduğunu və beynəlxalq səviyyəli rəsmi olimpiya idman növü olduğunu izah edir. İdmançılar qadın məşqçi tələb etdiyi üçün Əfaf rəsmi prosedurlar bitənə qədər həm oyunçu, həm də komandanın məşqçisi rolunu icra edir.
Oyunçu və məşqçi rolları arasındakı fərq
Əfaf qeyd edir ki, oyunçu olmaq məşqçi olmaqdan daha sadədir; çünki idmançı yalnız əlcəkləri geyinib göstərişləri yerinə yetirir. Məşqçinin isə üzərində böyük məsuliyyət və təzyiq var. Səhv bir hərəkət idmançının zədələnməsinə səbəb ola bilər. Məşqçi kimi o, şəxsi problemlərini işə qarışdırmır və tələbələrinin diqqəti dağınıq olduqda zədə riskini azaltmaq üçün məşqi dərhal dayandırır. O, tələbələrinin fiziki durumu, yuxu rejimi və hissləri ilə yaxından maraqlanaraq idmana sevgi aşılamağa çalışır.
Depressiya dövrü və Kral ailəsinin dəstəyi
Müraciətinin ilk radd cavabları aldığı dövrdə Əfaf dərin depressiyaya düşdüyünü etiraf edir. Bir il boyunca xərclərini özü qarşılayaraq komanda quran idmançıya federasiyanın “boks zədələrə və döyüşə əsaslanır” bəhanəsi məntiqsiz gəlib; çünki cüdo və karatedə də zədə riskləri mövcuddur. Onu qorumaq adı altında qadın olduğuna görə tənqid edənlərə “Rinqdə döyüşən siz yox, mən olacam, təhlükəsizliyimi özüm düşünərəm” cavabını verib.
Onun karyerasında dönüş nöqtəsi 2019-cu ildə Kataradakı çempionatda Şeyxa Moza bint Nəsir ilə görüşməsi olub. Əfaf öz xəyalını Şeyxa Mozaya danışıb. Daha sonra isə Şeyx Cuan bin Həməd Əl-Tani ilə görüşərək federasiyanın əsassız rədd cavablarını ona məruzə edib. Bu görüşlərdən iki ay sonra akademiyanın açılması və yarışlara qatılmaq üçün rəsmi dövlət icazəsi verilib.
Sosial stereotiplər və qadınlıq anlayışı
Əfaf cəmiyyətdə boksla bağlı yanlış təsəvvürlərin televiziyalarda nümayiş etdirilən Məhəmməd Əli və Mayk Tayson kimi peşəkar boksçuların ağır döyüşlərindən qaynaqlandığını vurğulayır. İlk vaxtlar tənqidi rəylərdən təsirlənsə də, məşqçisinin məsləhəti ilə artıq bunlara əhəmiyyət vermir. Bir çox televiziya proqramlarında qonaq olarkən aparıcıların onun idmançı xarakterinə rəğmən öz zərifliyini və qadınlığını (femininliyini) qoruyub saxlamasına təəccübləndiklərini bildirir.
Qətərdəki qadınlara məsləhət olaraq isə Əfaf Əl-Qarni, döyüş sənətlərinin və özünümüdafiə dərslərinin insanın daxili qəzəbini, stressini və mənfi enerjisini yox etməkdə ən güclü vasitə olduğunu vurğulayır.
