Körfəz Əməkdaşlıq Şurası (KƏŞ) ölkələrinin liderləri Səudiyyə Ərəbistanının Ciddə şəhərində keçirilən 19-cu məşvərət görüşünün yekununda nəqliyyat, logistika, hərbi və digər sektorlar daxil olmaqla, birgə Körfəz layihələrinin icrası üçün tələblərin tamamlanmasının sürətləndirilməsinin vacibliyini vurğulayıblar.
Aşağıda ən mühüm birgə Körfəz layihələri təqdim olunur:
Dəmir yolu layihəsi
KƏŞ Ali Şurası 2009-cu ilin dekabrında keçirilən 30-cu sessiyasında üzv dövlətləri birləşdirən dəmir yolu layihəsinin yaradılmasını təsdiqləyib. Bu layihə ticarət hərəkətliliyini asanlaşdırmaq, vətəndaşların və sakinlərin ölkələr arasında hərəkət azadlığını gücləndirmək, həmçinin birgə investisiyaları dəstəkləmək və iqtisadi mübadiləni canlandırmaq məqsədi daşıyır.
2021-ci ildə Körfəz Dəmir Yolu Qurumu yaradılıb, 2023-cü ildə isə layihənin bütün üzv ölkələr arasında tam istismara verilməsi üçün 2030-cu ilin dekabr ayı hədəf olaraq təyin edilib. Layihə 2117 kilometr uzunluğundadır və saatda 200 kilometr sürətlə hərəkət edən dizel qatarlarının istismarını nəzərdə tutur.
Elektrik şəbəkəsinin birləşdirilməsi layihəsi
Bu, KƏŞ tərəfindən təsdiqlənmiş ən mühüm infrastruktur layihələrindən biridir. Məqsəd hər bir dövlətdə tələb olunan ehtiyat gücü azaltmaq, fövqəladə hallarda qarşılıqlı dəstək vermək, artıq enerjidən yararlanmaq və elektrik enerjisi istehsalının maya dəyərini aşağı salmaqdır.
Layihənin yaradılması və istismarı üçün “Körfəz Ölkələri Elektrik Şəbəkəsinin Birləşdirilməsi Qurumu” təsis edilib. 2009-cu ildə Bəhreyn, Səudiyyə Ərəbistanı, Qətər və Küveyti əhatə edən birinci mərhələ istifadəyə verilib. 2011-ci ildə BƏƏ, 2014-cü ildə isə Oman sultanlığı şəbəkəyə qoşulub və bununla da layihənin üçüncü və sonuncu mərhələsi tamamlanıb.
Su şəbəkəsinin birləşdirilməsi layihəsi
Bu layihə Körfəz liderlərinin 2012-ci ildə Riyadda keçirilən 14-cü məşvərət görüşündəki göstərişləri əsasında hazırlanıb. İxtisaslaşmış məsləhətçi şirkət bölgədəki yenilikləri nəzərə alaraq təkmilləşdirilmiş tədqiqat hazırlayıb. Şuranın Baş Katibliyinin məlumatına görə, tədqiqat başa çatıb və hazırda üzv dövlətlər arasında ekoloji tələbləri nəzərə alaraq layihənin icrası üçün ən yaxşı üsul barədə məsləhətləşmələr davam edir. Layihə üzv ölkələrdə uzunmüddətli su təhlükəsizliyini təmin etmək üçün həyat əhəmiyyətlidir.
Neft və qaz boru kəmərləri layihəsi
Körfəz liderləri neft və qazın daşınması üçün boru kəmərləri layihəsinin yaradılması istiqamətində addımların sürətləndirilməsinə çağırıblar. 1981-ci il Vahid İqtisadi Sazişi üzv dövlətlərin neft sənayesinin bütün mərhələlərində — hasilatdan emala, marketinqdən qiymət müəyyənləşdirilməsinə qədər siyasətlərini əlaqələndirməyi nəzərdə tutur. 2001-ci il sazişi isə neft, mineral və digər təbii ehtiyatlar sahəsində inteqrasiyaya nail olmağı təsdiqləyib.
Ballistik raketlərə qarşı erkən xəbərdarlıq sistemi
Hərbi sahədə isə liderlər hərbi inteqrasiyanın intensivləşdirilməsini və ballistik raketlərə qarşı erkən xəbərdarlıq sistemi layihəsinin sürətlə tamamlanmasını vacib sayıblar. Bu sistem hər hansı ballistik raket buraxılışını anında aşkar etmək və izləmək məqsədi daşıyan inteqrasiya olunmuş müdafiə şəbəkəsidir.
ABŞ Kosmik Qüvvələrinin məlumatına görə, sistem süni peyklər vasitəsilə işləyir və raket mühərriklərinin istiliyini buraxılış anında müəyyən edə bilən istilik sensorları ilə təchiz olunub. Bu, raket yüksək hündürlüyə çatmamışdan əvvəl ilkin xəbərdarlıq almağa imkan verir.
