Dünyanın idarə olunan aktivlərin həcminə görə ən böyük suveren fondu olan Norveç Suveren Sərvət Fondu 2026-cı ilin birinci yarısının sonuna qədər Küveyt aktivlərinə təxminən 677.6 milyon dollar sərmayə qoyub. Bu rəqəm fondun iyunun sonunda 22.68 trilyon Norveç kronuna (təxminən 2.2 trilyon dollar) çatan ümumi portfelinin kiçik bir hissəsini təşkil etsə də, Küveyt bazarında qalması qlobal investorların ölkənin potensialına olan marağının göstəricisi hesab olunur.
Küveyt uzun illər lisenziyalaşdırma prosesləri, bürokratik əngəllər və qonşu Körfəz ölkələri ilə müqayisədə daha sərt investisiya məhdudiyyətləri səbəbindən xarici sərmayələri cəlb etməkdə çətinlik çəkib. Əvvəllər yerli şirkətlərdə Küveyt və ya Körfəz Əməkdaşlıq Şurası vətəndaşlarının ən azı 51 faizlik pay sahibi olması tələb olunurdu. Əmirliklərin 2021-ci ildə bu şərti aradan qaldıraraq əksər fəaliyyət sahələrində 100 faiz xarici mülkiyyətə icazə verməsindən sonra, Küveyt də islahatları sürətləndirib.
İnvestisiya mühitinin yaxşılaşdırılması
Küveytdə biznes mühiti mülkiyyət qaydalarının sadələşdirilməsi və təşviq paketlərinin tətbiqi ilə mərhələli şəkildə dəyişir:
Yerli nümayəndə şərtinin ləğvi: 2024-cü ilin yanvarından etibarən xarici şirkətlərə yerli agentə ehtiyac olmadan tam mülkiyyətli filiallar açmaq hüququ verilib.
Tək pəncərə sistemi və təşviqlər: Küveyt Birbaşa İnvestisiyaların Təşviqi Təşkilatı (KDIPA) investorlara bürokratik maneələri aşmaqda kömək edir, uyğun layihələrə 10 ilə qədər vergi və gömrük güzəştləri təqdim edir.
Avadanlıq və xammal azadolmaları: İnvestisiya üçün zəruri olan maşın, texnologiya, ehtiyat hissələri və ilkin xammal idxalı gömrük rüsumlarından tam və ya qismən azad edilib.
Vergi dərəcəsi: Əvvəllər 55 faizə çatan gəlir vergisi xarici şirkətlər üçün 15 faizlik vahid dərəcə ilə tətbiq olunur.
İnvestisiya imkanları infrastruktur, enerji, suyun duzsuzlaşdırılması, İKT, logistika, səhiyyə, təhsil və turizm sahələrini əhatə edir. Daşınmaz əmlak alışı və xam neft hasilatı kimi sahələr isə konstitusion məhdudiyyətlər səbəbindən birbaşa xarici mülkiyyətə qapalı qalır, lakin beynəlxalq şirkətlər müqavilələr və tərəfdaşlıqlar vasitəsilə bu sektorlarda iştirak edə bilirlər.
Qlobal nəhənglərin bazara girişi
Son dövrlərdə beynəlxalq maliyyə institutlarının Küveytdəki fəallığı nəzərəçarpacaq dərəcədə artıb:
Goldman Sachs: 2025-ci ilin oktyabrında ölkədə rəsmi ofisini açıb.
BlackRock: Dünyanın ən böyük aktiv idarəedicisi 2025-ci ilin sentyabrında nümayəndəlik lisenziyası əldə edib.
Fairway Group və Blackstone: "Fairway Group" 2024-cü ilin oktyabrında ofisini açıb, "Blackstone" isə 2026-cı ilin üçüncü rübündə fəaliyyətə başlamağa hazırlaşır.
İstehsal və xidmət şirkətləri: Səudiyyənin "Arabian Drilling" şirkəti 99 illik qərargah lisenziyası alıb; Britaniyanın "SRT Marine Systems" şirkəti 213 milyon dollarlıq milli dəniz nəzarəti müqaviləsi bağlayıb; BƏƏ-nin "Qeeta" və Çinin "Wantian Technology" şirkətləri də bazarda yer alıb.
İnvestisiya axınları və statistik göstəricilər
Küveyt Mərkəzi Bankının məlumatına görə, ölkədəki birbaşa xarici investisiya ehtiyatı 2025-ci ilin sonunda 5.36 milyard Küveyt dinarına (təxminən 17.6 milyard dollar) çatıb. 2025-ci il ərzində daxil olan birbaşa investisiya axını 126.4 milyon dinar (təxminən 412 milyon dollar) təşkil edib. Qiymətli kağızlar, depozitlər və kreditlər də daxil edildikdə ümumi investisiya axını 11.8 milyard dinara (38.5 milyard dollar) yüksəlir. Lakin bu rəqəmlər illik 48.2 milyard dollar investisiya cəlb edən BƏƏ kimi qonşularla müqayisədə hələ də təvazökar qalır.
Neft sektorunda 16 milyard dollarlıq tarixi saziş
Küveytin 101.5 milyard barellik xam neft ehtiyatı və 2035-ci ilə qədər hasilatı gündəlik 4 milyon barelə çatdırmaq üçün hər il hasilat sektoruna 9–10 milyard dollar sərmayə qoymaq planı xarici xidmət şirkətləri üçün geniş bazar açır:
Peregrine layihəsi: "Kuwait Oil Company" (KOC) "Blackstone", "Brookfield" və KKR konsorsiumu ilə 16 milyard dollarlıq müqavilə imzalayıb.
Şəbəkənin icarəsi: Ümumi uzunluğu 320 km olan 13 neft kəməri 20.5 il müddətinə icarəyə verilib; Küveyt tərəfi şəbəkənin 51 faizlik payını və tam əməliyyat nəzarətini saxlayır, konsorsium isə 49 faiz paya sahib olur.
Birbaşa nağd vəsait: Bu razılaşma KOC-a investisiya xərclərini maliyyələşdirmək üçün əvvəlcədən 7.85 milyard dollar həcmində likvidlik təmin edib.
Gələcək perspektivlər və "Qızıl rezidentlik"
"Küveyt Vizyonu 2030" çərçivəsində iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi istiqamətində addımlar atılır. Ən azı 5 milyon Küveyt dinarı (16.2 milyon dollar) sərmayə qoyan xarici investorlar və rəhbər şəxslər üçün 15 illik uzunmüddətli yaşayış icazəsi mexanizmi tətbiq edilir. "LuLu Group"un rəhbəri hindistanlı iş adamı Yusuf Əli 2026-cı ilin iyulunda bu proqram çərçivəsində ilk 15 illik "Qızıl rezidentlik" alan investor olub. Əsas çağırış isə daxil olan maliyyə vəsaitlərini real istehsala, texnologiya transferinə və yeni iş yerlərinə çevirməkdən ibarətdir.
