11 Sentyabr 2026
AZ AR
ArabAZ ArabAZ

ArabAZ

  • Baş xəbər
  • Səudiyyə
  • BƏƏ
  • Qətər
  • Arab+
  • ArabAZ təhlil mərkəzi
  • Xəbər lenti
  • Şimali Afrika
  • Yaxın Şərq
  • Digər Dövlətlər
  • Türk Dövlətləri
  • İqtisadiyyat
  • Cəmiyyət
  • ArabCars
  • Energetika
  • Kim-Kimdir?
  • Nədir
ArabAZ ArabAZ
AZ AR
  • Baş xəbər
  • Səudiyyə
  • BƏƏ
  • Qətər
  • Arab+
  • ArabAZ təhlil mərkəzi
  • Xəbər lenti
ArabAZ İslam və Tarix Tarixdə bu gün
Tarixdə bu gün

Səudiyyə neft sazişindən sərhəd toqquşmalarına: 4 sentyabrda Yaxın Şərqdə nə baş verdi?

Təqdim olunan siyahı 4 sentyabrda ərəb ölkələri tarixində qeydə alınmış 20 tamamilə unikal hadisəni əhatə edir.

4 Sentyabr 2026 00:10
Səudiyyə neft sazişindən sərhəd toqquşmalarına: 4 sentyabrda Yaxın Şərqdə nə baş verdi?

Ərəb dünyası tarix boyu nəhəng enerji ehtiyatlarının kəşfi, sərhəd toqquşmaları və böyük siyasi çevrilişlərlə qlobal diqqət mərkəzində dayanmışdır. 4 sentyabr tarixi də Yaxın Şərq və Şimali Afrika xalqlarının taleyində silinməz izlər qoyan mühüm hərbi və iqtisadi hadisələrlə zəngindir. Bu təqvim günündə regionun iqtisadi gələcəyini kökündən dəyişdirən ilk strateji neft müqavilələrindən tutmuş milli parlament seçkilərinə qədər böyük proseslər baş vermişdir. Eyni zamanda siyasi liderlərə qarşı sui-qəsdlər, regional təşkilatların fövqəladə qərarları və hərbi cəbhələrdəki taktiki gedişlər məhz bu tarixdə dönüş nöqtələri yaratmışdır. Müxtəlif onilliklərdə baş verən bu hadisələr ərəb cəmiyyətlərinin bu günkü ictimai-siyasi və strateji reallıqlarına birbaşa təsir göstərmişdir.

1933 – Səudiyyə Ərəbistanı Krallığında Amerika-Kaliforniya Standart Neft Şirkətinə (SOCAL) verilmiş güzəşt müqaviləsi çərçivəsində krallığın şərq bölgəsində ilk genişmiqyaslı geoloji qazıntı və neft kəşfiyyatı işlərinə rəsmən start verildi.

1950 – Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Fələstin Barışıq Komissiyası Cenevrədə ərəb dövlətləri və İsrail nümayəndələri ilə fələstinli qaçqınların geri qayıtması və mülkiyyət haqları üzrə çoxtərəfli müzakirələrin yeni raundunu açdı.

1954 – Yəmən Mütəvəkkili Krallığı ilə Böyük Britaniya arasında cənub protektoratlarının (Ədən sərhədlərinin) təhlükəsizliyi və qəbilə basqınlarının dayandırılması məqsədilə sərhəd komissiyasının təcili iclası keçirildi.

1964 – Misirin İsgəndəriyyə şəhərində keçirilən II Ərəb Zirvə Konfransında ərəb dövlət başçıları Fələstin Azadlıq Təşkilatını (FAT) Fələstin xalqının rəsmi təmsilçisi kimi tanıdıqlarını rəsmən bəyan etdilər.

1974 – Livan hökuməti beynəlxalq neft şirkətləri ilə danışıqlardan sonra ölkənin Aralıq dənizi sahillərində neft və təbii qaz axtarışını tənzimləyən ilk milli qanunvericilik layihəsini parlamentə təqdim etdi.

1977 – Misir Prezidenti Ənvər Sadat Qahirədə ABŞ dövlət katibi Sayrus Vens ilə görüşərək Cenevrə Sülh Konfransının bərpası və Sinay məsələsinin birbaşa həlli istiqamətində gizli diplomatik kanalın detallarını müzakirə etdi.

1980 – İraq ilə İran arasında sərhəd gərginliyinin artması fonunda İraq artilleriyası sərhədyanı Qəsr-i Şirin və digər məntəqələri intensiv atəşə tutdu və bu hadisə tammiqyaslı müharibənin başlamasına təkan verən həlledici qığılcımlardan biri oldu.

1981 – Misir təhlükəsizlik orqanları ölkə daxilində radikal islamçı qrupların və solçu ictimai xadimlərin fəaliyyətini tam məhdudlaşdırmaq məqsədilə 10-dan çox qəzet və jurnalın nəşrini qadağan edən hökumət sərəncamı çıxardı.

1981 – Fransanın Livandakı səfiri Lui Delamar Beyrutun qərbində naməlum silahlı şəxslər tərəfindən avtomobilində güllələnərək qətlə yetirildi; bu hadisə Qərb dövlətlərinin Livandakı diplomatik nümayəndəliklərinə qarşı təhlükəsizlik həyəcanını artırdı.

1984 – Fələstin Azadlıq Təşkilatının Mərkəzi Şurası Əmmanda toplaşaraq Yasser Ərəfatın rəhbərliyinə dəstəyi təsdiqlədi və Suriyanın dəstəklədiyi fraksiyaların təşkilatı parçalamaq cəhdlərini rədd etdi.

1987 – Körfəz müharibəsi (İran-İraq müharibəsi) zamanı İraq Silahlı Qüvvələri tərəfindən atılan "əl-Hüseyn" ballistik raketi Küveyt sahillərinə yaxınlaşaraq neft platformalarının yaxınlığına düşdü və regionda beynəlxalq patrul gəmilərinin sayı kəskin artırıldı.

1990 – Küveytin işğalından dərhal sonra Səudiyyə Ərəbistanının Məkkə şəhərində İslam Dünyası Liqasının fövqəladə toplantısı keçirildi və islam alimləri İraq ordusunun Küveytdən çıxarılması üçün şəriət fətvası qəbul etdilər.

1992 – Mərakeşdə ölkənin demokratikləşmə prosesinin tərkib hissəsi kimi Kral II Həsənin təşəbbüsü ilə parlamentin səlahiyyətlərini genişləndirən yeni Konstitusiya layihəsi ümumxalq referendumuna çıxarıldı.

1997 – Qüdsün mərkəzindəki "Ben Yehuda" piyada zonasında "HƏMAS" hərəkatının intiharçıları tərəfindən həyata keçirilən silsilə partlayışlar nəticəsində ərəb-İsrail sülh danışıqları tamamilə dalana dirəndi və Qəzza ilə İordan çayının Qərb sahili tam blokadaya alındı.

1999 – Misir Prezidenti Hüsnü Mübarək Port-Səid şəhərində açılış mərasimində olarkən ona qarşı soyuq silahla sui-qəsd cəhdi edildi; mühafizəçilər hücumçunu zərərsizləşdirdi və Mübarək yüngül xəsarətlə xilas oldu.

2004 – İraqın Kərkük və Mosul şəhərlərində yeni formalaşdırılan milli polis akademiyalarına qarşı eyni vaxtda törədilən minalanmış avtomobil hücumlarında 20-dən çox polis kursantı həlak oldu.

2012 – Suriya vətəndaş müharibəsi çərçivəsində Hələb şəhərinin Hənano hərbi bazası və qədim qala ətrafında üsyançı briqadalar ilə hökumət qüvvələri arasında ən qanlı küçə toqquşmaları qeydə alındı.

2015 – Yəməndə "Qətiyyət Fırtınası" əməliyyatı zamanı husilərin Marib vilayətindəki Safir hərbi bazasına atdığı "Toçka" taktiki raketi nəticəsində BƏƏ, Səudiyyə Ərəbistanı və Bəhreyn ordularının onlarla hərbçisi həlak oldu.

2021 – İordaniya hökuməti Suriya ilə 10 ildir faktiki bağlı qalan strateji "Cabir-Nəsib" sərhəd keçid məntəqəsinin iqtisadi və nəqliyyat tranziti üçün tam gücü ilə fəaliyyətini bərpa etdiyini rəsmən açıqladı.

2024 – Ərəb Dövlətləri Liqası Qahirədəki qərargahında fövqəladə nümayəndələr toplantısı keçirərək, İsrailin Qəzza zolağındakı humanitar zonaları və məktəbləri hədəf alan hücumlarını beynəlxalq tribunal qarşısında araşdırmaq üçün xüsusi hüquqi komissiya təsis etdi.

Məqalədə: #Yaxın Şərq #Ərəb tarixçiləri #Ərəb tarixi #4 sentyabrda Yaxın Şərqdə nə baş verdi? #Historic oil agreements and diplomatic showdowns: 20 significant September 4 milestones #4 sentyabr #Səudiyyə neft axtarışları #FAT-ın tanınması #Lui Delamar sui-qəsdi #Safir raket hücumu #Ben Yehuda partlayışları #Hüsnü Mübarək Port-Səid #Qahirə Zirvəsi

Mövzu üzrə digər xəbərlər

Qlobal fırtınalardan regional cəbhələrə: 11 sentyabrda ərəb coğrafiyasını sarsıdan 20 tarixi fakt
Tarixdə bu gün

Qlobal fırtınalardan regional cəbhələrə: 11 sentyabrda ərəb coğrafiyasını sarsıdan 20 tarixi fakt

00:10
Tarixdə bu gün - 11 sentyabr
Tarixdə bu gün

Tarixdə bu gün - 11 sentyabr

00:01
Bu gün səhra aslan Ömər əl-Muxtar əsir götürüldü
Tarixdə bu gün

Bu gün səhra aslan Ömər əl-Muxtar əsir götürüldü

10 Sentyabr 00:03
Tarixdə bu gün – 10 Sentyabr
Tarixdə bu gün

Tarixdə bu gün – 10 Sentyabr

10 Sentyabr 00:01

Son Xəbərlər

Qlobal fırtınalardan regional cəbhələrə: 11 sentyabrda ərəb coğrafiyasını sarsıdan 20 tarixi fakt
Qlobal fırtınalardan regional cəbhələrə: 11 sentyabrda ərəb coğrafiyasını sarsıdan 20 tarixi fakt
00:10
Tarixdə bu gün - 11 sentyabr
Tarixdə bu gün - 11 sentyabr
00:01
2.7L EcoBoost və off-road üçün Tremor - Yeni nəsil Ford Everest V6-nın detalları
2.7L EcoBoost və off-road üçün Tremor - Yeni nəsil Ford Everest V6-nın detalları
10 Sentyabr 23:00
Peru ABŞ-nin narkotik kartellərinə qarşı koalisiyasına qoşulur
Peru ABŞ-nin narkotik kartellərinə qarşı koalisiyasına qoşulur
10 Sentyabr 22:00
OpenAI maliyyə sektoru üçün xüsusi ChatGPT təqdim edib
OpenAI maliyyə sektoru üçün xüsusi ChatGPT təqdim edib
10 Sentyabr 21:41
ArabAZ ArabAZ Reklam yeri Burada sizin reklamınız ola bilər Əlaqə saxlayın
ArabAZ ArabAZ

Səhifələr

  • Əlaqə
  • Haqqımızda
  • İstifadə şərtləri
  • Məxfilik siyasəti
  • Xəbər lenti

Kateqoriyalar

  • Baş xəbər
  • Şimali Afrika
  • Yaxın Şərq
  • Digər Dövlətlər
  • Türk Dövlətləri
  • İqtisadiyyat

Bizi izləyin

© 2026 ArabAZ. All Rights Reserved.