BAKI,AzerVoice, Fərid Mikayılov
Rəqəmsal texnologiyaların həyatın hər sahəsinə nüfuz etməsi uşaqların oxuma vərdişlərinə ciddi təsir göstərir. UNESCO və TÜİK-in son hesabatları göstərir ki, uşaqların kitabla keçirdiyi vaxt ekran qarşısında sərf etdiklərinin 10 faizindən də azdır.
Son illərdə müşahidələr göstərir ki, uşaqlar bir-birlərinə oxuduqları kitabları deyil, oynadıqları oyunları danışır.
UNESCO-nun 2023-cü il “Mədəniyyət Göstəriciləri Hesabatı”na əsasən, uşaqların kitabla keçirdikləri vaxt ekran qarşısında olduqları müddətin 10 faizindən də azdır.
TÜİK-in 2024-cü il məlumatlarına görə, Türkiyədə uşaqların 42 faizi müntəzəm şəkildə kitab oxumur.
Beləliklə, hər 10 uşaqdan 4-ü kitabla əlaqəsini davam etdirə bilmir və oxuma vərdişi gündəlik həyatın bir hissəsi olmaqdan çıxır.
YouTube, TikTok və İnstagram kimi platformalar uşaqlara görsəl və eşitmə baxımından daha çox stimullaşdırıcı məzmun təqdim edir.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, bu vəziyyət kitabın sadə yazılı ifadəsini uşaqlar üçün cazibəsiz hala gətirib.
Bu səbəbdən kitab, uşaqların dünyasında artıq “zaman itkisi” kimi dəyərləndirilir.
Tədqiqatlar göstərir ki, evdə oxu mədəniyyətinin mövcudluğu uşaqların kitabla münasibətini birbaşa müəyyən edir.
Araşdırmalara görə, evində kitab olan və valideynləri oxuyan uşaqların kitab oxuma ehtimalı 6 dəfə çoxdur.
Mütəxəssislər oxuma vərdişinin bərpası üçün ailə, məktəb və cəmiyyət səviyyəsində konkret addımlar təklif edir.
