BAKI, VOA
İraq bazarlarında ərzaq və istehlak mallarının qiymətlərində nəzərəçarpacaq artım qeydə alınıb. Bahalaşma fonunda həm sahibkarlar, həm də vətəndaşlar alıcılıq qabiliyyətinin azalmasından və satışların zəifləməsindən şikayət edirlər.
Yerli satıcıların sözlərinə görə, qiymət artımının əsas səbəbləri nəqliyyat xərclərinin yüksəlməsi, idxal olunan bəzi məhsullara tətbiq edilən əlavə rüsumlar və qlobal tədarük zəncirində yaranan problemlərdir.
Elektronika mağazalarının sahibləri bildiriblər ki, müharibə və Hörmüz boğazında yaranan gərginlik daşınma xərclərini təxminən 30 faiz artırıb. Bununla yanaşı, idxal olunan elektrik və elektronika məhsullarına tətbiq edilən vergilər, həmçinin Çin və Tailanddan gətirilən prosessor və yaddaş çiplərinin bahalaşması mobil telefonların qiymətlərinə birbaşa təsir göstərib.
Onların sözlərinə görə, əvvəllər təxminən 100 min İraq dinarına (76 ABŞ dolları) satılan mobil telefonlar hazırda 160-180 min dinara (122-137 dollar) təklif olunur. Bu isə alıcı marağının əhəmiyyətli dərəcədə azalmasına səbəb olub.
Çörək istehsalçıları da unun, qazın və yanacağın bahalaşmasının istehsal xərclərini ciddi şəkildə artırdığını bildirirlər. Nəticədə bəzi çörək sexləri 1000 dinara satılan çörəyin sayını 6 ədəddən 5 ədədə endirib, eyni zamanda çörəyin ölçüsünü kiçildiblər.
Sahibkarların sözlərinə görə, çörək İraq ailələrinin əsas qida məhsulu olsa da, əhalinin alıcılıq qabiliyyətinin zəifləməsi və bəzi hallarda maaşların gecikməsi satışlara mənfi təsir göstərir. Bu səbəbdən bir sıra müəssisələrdə iş həcmi azalıb və bəzi əməkdaşlar müntəzəm işsiz qalıblar.
İstehlakçılar isə əsas ərzaq məhsullarının bahalaşması səbəbindən əvvəlki həcmdə xurma, ət və digər məhsulları ala bilmədiklərini bildirirlər. Onlar həmçinin dövlətin ərzaq təminatı proqramı çərçivəsində təqdim olunan bəzi məhsulların keyfiyyətindən narazılıq ifadə edirlər.
Ərzaq satıcıları qeyd edirlər ki, qiymət artımı və əhalidə likvid vəsaitin azalması ticarət dövriyyəsini kəskin zəiflədib. Onların sözlərinə görə, satışlar əvvəlki dövrlərlə müqayisədə 30 faizdən də aşağı düşüb və bir sıra mağazalar icarə xərclərini ödəyə bilmədikləri üçün fəaliyyətini dayandırıb.
Mütəxəssislər hesab edirlər ki, idxal və nəqliyyat xərclərinin yüksək qalması, alıcılıq qabiliyyətinin zəifləməsi və qlobal tədarük problemləri İraq bazarında bahalaşma tendensiyasının davam etməsinə səbəb ola bilər.
