BAKI,VOA
Fransanın müasir müstəmləkələri əsasən dənizaşırı ərazilər (territoires d'outre-mer) və dənizaşırı kollektivliklər (collectivités d'outre-mer) şəklində idarə olunur. Bu bölgələr Fransa Respublikasının ayrılmaz hissəsi hesab olunsa da, geniş daxili muxtariyyət hüquqlarına malikdirlər. Bu ərazilər arasında Sakit Okeanın cənubunda yerləşən Uollis və Futuna adalar qrupu xüsusi yer tutur. Fransaya məxsus dənizaşırı kollektivlik statusuna malik olan bu bölgənin iqtisadiyyatı əsasən kənd təsərrüfatı və Fransa hökumətinin subsidiyalarına əsaslanır.
Uollis və Futuna haqqında əsas faktlar
Ada bölgəsi olduğu üçün heç bir quru sərhədi olmayan bu ərazinin əsas göstəriciləri aşağıdakı kimidir:
Paytaxt: Mata-Utu (İle Uvea adasında)
İdarəetmə forması: Parlamentli demokratiya (Fransanın dənizaşırı kollektivliyi)
Valyuta: CFP Frankı (XPF)
Ümumi ərazi: 142 kvadrat kilometr (55 kvadrat mil)
Rəsmi dillər: Fransız, Vallisian (yerli Polineziya dili)
Adambaşına düşən ÜDM (PPP): 3,800 ABŞ dolları
Demoqrafik göstəricilər
Əhali: 15,854 nəfər
Etnik tərkib: Əsasən Polineziyalılar
Əhalinin artım tempi: 0.35%
Urbanizasiya: Əsas şəhər paytaxt Mata-Utudur (təxminən 1,000 nəfər əhali)
Hökumət və idarəetmə sistemi
Uollis və Futunanın idarəetmə strukturu Fransa qanunvericiliyi ilə yerli ənənələrin sintezindən ibarətdir:
Dövlət başçısı: Fransa Prezidenti Emmanuel Makron (14 may 2017-dən). Yerli idarəçi (Administrator) isə Blaise Gourtaydır (1 avqust 2023-dən).
Hökumət başçısı: Territorial Məclisin Prezidenti Munipoese Muli'aka'aka (20 mart 2022-dən).
Nazirlər Kabineti: Administrator tərəfindən Territorial Məclisin tövsiyəsi ilə təyin olunur.
Ənənəvi idarəçilik: Adada 3 ənənəvi kral mövcuddur ki, onlar məhdud səlahiyyətlərə malikdirlər.
Hüquqi baza: Vətəndaşlıq Fransaya bağlıdır, əsas qanun 4 oktyabr 1958-ci il Fransa Konstitusiyasıdır. Seçki hüququ 18 yaşdan başlayır.
Milli bayram: 14 iyul — Bastiliya günü.
Coğrafiya və ekoloji vəziyyət
Adalar vulkan mənşəli olub, əsasən alçaq təpəliklərdən ibarətdir. İqlimi tropikdir; noyabr-aprel aylarında isti və yağışlı, may-oktyabr aylarında isə sərin və quru keçir.
Ekoloji problemlər:
Futuna adası: Meşələrin qırılması səbəbindən torpaq eroziyası ciddi şəkildə artır.
Alofi adası: İçməli su mənbələri olmadığı üçün bu adada daimi yaşayış mövcud deyil.
İqtisadi icmal və sənaye
Adaların iqtisadiyyatı xarici yardımlardan və ənənəvi fəaliyyət sahələrindən asılıdır:
Məşğulluq: Əhalinin 70%-i dövlət sektorunda çalışsa da, yalnız 30%-i birbaşa əməkhaqqı ilə işləyir. İqtisadiyyatın əsasını hindqozu, tərəvəz, heyvandarlıq və balıqçılıq təşkil edir.
Gəlir mənbələri: Fransa dövlətinin subsidiyaları, Yaponiya və Cənubi Koreyaya satılan balıqçılıq lisenziyaları, idxal vergiləri və Yeni Kaledoniyada çalışan mühacirlərin göndərdiyi vəsaitlər.
Sənaye: Kopra istehsalı, əl işləri, balıqçılıq və ağac emalı.
Xarici ticarət: İdxalın 97%-i Fransadan gəlir. İxrac tərəfdaşları arasında isə İtaliya (40%), Xorvatiya (15%) və ABŞ (14%) aparıcı yer tutur.
Əsas çətinlik: 18-30 yaş arası gənclərin adaları tərk etməsi iqtisadi inkişaf perspektivlərini zəiflədir. Hazırda əsas inkişaf strategiyası infrastruktur, səhiyyə və ətraf mühitin idarə olunmasına yönəlib.
