Dünya Bankının rəsmi hesabatına görə, İordaniyanın təhsil islahatları proqramı uşaq bağçalarına qəbul və müəllimlərin təlimi üzrə müəyyən edilmiş hədəfləri qabaqlayıb. Dünya Bankı, bağlanmaqda olan bu proqramın reytinqini “Məmnuniyyətverici” (Satisfactory) səviyyəsinə qaldırıb. Layihə çərçivəsində tətbiq edilən mexanizmlərdən KG2 (məktəbəqədər hazırlıq) səviyyəsində 135 000 uşaq və ümumilikdə 547 000 şagird faydalanıb.
ArabAZ xəbər verir ki, İordaniyanın “Təhsil İslahatlarına Dəstək Proqramı” erkən uşaqlıq dövrü təhsilinə çıxışın genişləndirilməsi, şagirdlərin qiymətləndirilməsinin təkmilləşdirilməsi, həmçinin həm İordaniyalı, həm də suriyalı qaçqın uşaqlar üçün təlim-tədris mühitinin yaxşılaşdırılması istiqamətində mühüm irəliləyişlər əldə edib. “Al-Mamlaka” tərəfindən monitorinq edilən Dünya Bankının hesabatına əsasən, bu uğurlar proqramın mayın sonunda gözlənilən rəsmi bağlanışı ərəfəsinə təsadüf edir.
Dünya Bankı proqramın məqsədlərinə doğru irəliləyiş reytinqini “Mötədil Məmnuniyyətverici” səviyyəsindən ən yüksək qiymətləndirmə pilləsi olan “Məmnuniyyətverici” səviyyəsinə qaldırıb. Ümumi icra tərəqqisi reytinqi də eyni dərəcəyə yüksəldilib. Hesabatda layihənin son mərhələyə qədəm qoyduğu və Ödənişlə Bağlı Nəticələrin (DLRs) 9 bəndini uğurla təsdiq etdiyi qeyd olunub.
Təsdiqlənmiş mərhələlərə qaçqın uşaqların hədəf məktəblərə qəbulu, uşaq bağçası xidmətlərinin genişləndirilməsi planının qəbulu və KG2-nin genişləndirilməsi üçün dövlət-özəl tərəfdaşlığı (PPP) modelinin layihələndirilməsinə dair texniki təlimatların dərci daxildir. Digər nəticələr sırasına yeni sinif otaqlarının yaradılması və fəaliyyətə başlaması, uşaq bağçası müəllimlərinin interaktiv kurikulum üzrə təlimləndirilməsi, yeni müəllimlərin Milli Peşə Standartlarına uyğun qiymətləndirilməsi və bağçadan 12-ci sinfə qədər müəllimlərin bu standartlar əsasında sertifikatlaşdırılması daxildir.
Təsdiqlənmiş nəticələr həmçinin məktəblərin təkmilləşdirilmiş su, sanitariya və gigiyena (WASH) obyektləri ilə təmin edilməsini və binaların sağlamlıq və təhlükəsizlik tələblərinə cavab verəcək şəkildə bərpasını əhatə edib. Hesabatda layihənin bütün nəticə göstəricilərinin yerinə yetirildiyi və ya aşıldığı vurğulanıb. Yalnız suriyalı qaçqın faydalananları izləyən göstərici tərif fərqləri və layihənin bağlanışına doğru qaçqınların sayının azalması səbəbindən qismən əldə olunub.
Maliyyə göstəriciləri
Proqram üçün ayrılmış ümumi maliyyə vəsaiti təxminən 300 milyon dollar təşkil edib və bu vəsait Dünya Bankı və müxtəlif maliyyələşdirmə fondları tərəfindən təqdim olunan kreditlər və qrantlar arasında bölüşdürülüb. Kumulyativ (ümumi) ödənişlər 292,04 milyon dollara çatıb, qalan 7,91 million dolların isə yekun bağlanışdan əvvəl ödəniləcəyi gözlənilir ki, bu da ümumi ödəniş dərəcəsinin 97,35% olmasını təmin edir.
Müəyyən maliyyə komponentləri 100%-lik ödəniş dərəcəsinə nail olub, bura 141,79 milyon dollarlıq kredit və 50,21 milyon dollarlıq qrant daxildir. 5,91 milyon dollarlıq əlavə maliyyələşdirmə ayırmasından ödənişlər 5,77 milyon dollara (97,63%), 81,40 million dollarlıq digər əlavə kreditdən ödənişlər isə 75,17 milyon dollara (92,35%) çatıb.
Hesabatda proqramın 14 dekabr 2017-ci ildə qüvvəyə mindiyi və onun yekun bağlanışının 31 may 2026-cı il tarixinə planlaşdırıldığı dəqiqləşdirilib.
Erkən uşaqlıq dövrü təhsilinin mühüm mərhələləri
KG2-yə qəbul olunan İordaniyalı və suriyalı qaçqın uşaqların sayı 2017-ci ilin dekabrındakı 80 000-dən 27 aprel 2026-cı il tarixinə qədər 135 508-ə yüksələrək, ilkin hədəf olan 120 000 uşaq göstəricisini geridə qoyub.
Proqramın mexanizmlərindən faydalanan suriyalı qaçqın uşaqların sayı 27 aprel 2026-cı il tarixinə qədər 163 477-yə çatıb (ilkin baza 125 000, son hədəf isə 180 000 idi).
Bundan əlavə, 27 aprel 2026-cı il tarixinə qədər 11 901 müəllim yeni Milli Peşə Standartlarına uyğun qiymətləndirilib və minimum performans meyarlarına cavab verib ki, bu da 6 400 müəllim olan ilkin hədəfi əhəmiyyətli dərəcədə üstələyir.
Hesabatda həmçinin “Tawjihi” (orta məktəb məzuniyyət imtahanı) imtahanının funksiyasını məzuniyyət sertifikatı rolu ilə ali təhsil müəssisələrinə qəbulu müəyyənləşdirən rolu arasında ayıran tənzimləyici çərçivənin qəbul edildiyi qeyd olunub.
Erkən uşaqlıq dövrü infrastrukturu baxımından, 27 aprel 2026-cı il tarixinə qədər hədəflənən 400 sinif otağı əvəzinə 522 əlavə KG2 sinif otağı yaradılıb və istifadəyə verilib. Digər nailiyyətlərə uşaq bağçaları üçün təhsil televiziyası kontentinin hazırlanması və yayımı, milli keyfiyyət təminatı sisteminin sınaqdan keçirilməsi, uşaq bağçası müəllimləri üçün sertifikatlaşdırma proqramının hazırlanması və KG2 xidmətlərinin genişləndirilməsi üçün özəl sektorla tərəfdaşlıq modelinin layihə hesabatının yekunlaşdırılması daxildir.
Bundan əlavə, 4 mart 2026-cı il tarixinə qədər 2 599 dövlət və özəl KG2 sinif otağı minimum keyfiyyət standartlarına cavab verib ki, bu da ilkin hədəf olan 200 sinif otağı göstəricisini böyük fərqlə üstələyir.
Tədris mühitinin təkmilləşdirilməsi
Təhsilin keyfiyyətini artırmaq üçün birbaşa müdaxilələrdən faydalanan şagirdlərin sayı 27 aprel 2026-cı il tarixinə hədəflənən 404 575 nəfərə qarşı 547 251-ə çatıb. Bu faydalananlar qrupuna 257 755 qız şagirdi daxil olub.
Həmçinin, 27 aprel 2026-cı il tarixinə qədər 37 434 müəllim sosial və emosional bacarıqların inkişafı üçün minimum standartlara cavab verib (hədəf 20 000 müəllim idi).
Hesabatda həmçinin məktəb əsaslı sosial və emosional öyrənmə proqramının layihələndirilməsi və icrası, habelə ilkin hədəf olan 275 məktəbə qarşı 330 məktəbdə sağlamlıq, sanitariya və təhlükəsizlik obyektlərinin təkmilləşdirilməsi vurğulanıb.
Şagirdlərin qiymətləndirilməsi və sistem islahatı
Hesabat üçüncü sinif şagirdləri üçün oxu və riyaziyyat fənləri üzrə diaqnostik qiymətləndirmənin aparılmasını, orta təhsil istiqamətləri üzrə islahat planının hazırlanmasını və milli şagird qiymətləndirmə çərçivəsinir layihələndirilməsini təsdiqləyib. Bundan əlavə, uşaq bağçası təlimlərində iştirakın keyfiyyəti ilə bağlı müəlliflərin məmnuniyyəti hədəflənən 65%-ə qarşı 93%-ə çatıb.
Hesabatda həmçinin dəqiq və vaxtında təhsil məlumatlarının istehsalı üçün Coğrafi İnformasiya Sisteminin (GIS) və “Open EMIS” platformasının aktivləşdirilməsinə diqqət çəkilib. Bundan əlavə, qarışıq (blended) təhsilin tətbiqindəki boşluqları müəyyən etmək üçün tədqiqat aparılıb və qarışıq təhsil kontentinin hazırlanması üçün kurikulumun uyğunlaşdırılması işi yerinə yetirilib.
Nəhayət, hesabat göstərib ki, şikayətlərə baxılması mexanizmi (GRM) vasitəsilə təqdim edilən şikayətlərin 91%-i 27 aprel 2026-cı il tarixinə qədər 21 gün ərzində həll olunub, səhv təsnif edilmiş və ya rədd edilmiş şikayətlər isə ümumi həcmin 2%-indən azını təşkil edib.
