BMT-nin Ticarət və İnkişaf Konfransının (UNCTAD) nəşr etdiyi “Dünya İnvestisiya Hesabatı 2026” (World Investment Report 2026) sənədinə əsasən, Qətər ötən il birbaşa xarici investisiyaların (XBİ) cəlb edilməsi üzrə Körfəz regionunda en böyük artım göstərən ölkələrdən biri olub.
ArabAZ xəbər verir ki, “Təlatümlü dövrdə beynəlxalq investisiyalar” başlıqlı hesabatda vurğulanır ki, Qətərə daxil olan XBİ həcmi 2024-cü ildəki 460 milyon dollardan 2025-ci ildə sıçrayışla təxminən 3 milyard dollara yüksəlib.
Qətərdə ən yaxşı investisiya imkanları hansılardır?
Bu əhəmiyyətli artım ölkənin mürəkkəb qlobal geosiyasi mənzərəyə qarşı davamlılığını və xarici investorlar üçün cəlbediciliyini bir daha sübut edir. Sözügedən inkişaf “Üçüncü Milli İnkişaf Strateqiyası” və “Qətər Milli Görüşü 2030” (Qatar National Vision 2030) çərçivəsində iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi hədəfləri ilə tam üst-üstə düşür. Daxil olan sarmayələr bilik iqtisadiyyatının təməlini təşkil edən kimya, energetika və informasiya texnologiyaları kimi strateji sektorlara yönəldilib.
Qətər azad zonalarında biznesə dövlət dəstəyi artır
Bu addım Qətərin birbaşa xarici investisiyalar üçün regionun ən cəlbedici və təhlükəsiz mərkəzlərindən biri kimi mövqeyini daha da möhkəmləndirmək strategiyasının bir hissəsidir.
Proqramın genişlənməsi və əsas investor ölkələr
“Invest Qatar” qurumunun 2025-ci il üzrə illik hesabatı bu müsbət dinamikanın təfərrüatlarını açıqlayır:
Layihə və kapital həcmi: Qətər 373 layihə üzrə 3.4 milyard dollar həcmində XBİ kapital xərci cəlb edib. Bu, əvvəlki ildəki 245 layihə ilə müqayisədə 52 faizli artım deməkdir.
Yeni iş yerləri: Yatırımlar ölkədə 15,000-dən çox yeni iş yerinin açılmasına şərait yaradıb.
Aparıcı investorlar: Siyahıya 73 layihəyə 814 milyon dollar yatıran BƏƏ başçılıq edir. İkinci yerdə ABŞ (53 layihəyə 587 milyon dollar), üçüncü yerdə isə Böyük Britaniya (37 layihəyə 222 milyon dollar) qərarlaşıb.
Texnoloji transformasiya: Sərmayələrin yarısından çoxu “greenfield” (sıfırdan başlayan) layihələrin payına düşüb, demək olar ki, yarısı isə orta və yüksək texnologiyalı sahələri əhatə edərək innovasiyayönümlü imkanlara keçidi sürətləndirib.
Qlobal və regional kontekst
UNCTAD hesabatı Qətərin bu uğurunu zəif qlobal bərpa fonunda dəyərləndirir. 2025-ci ildə qlobal XBİ ikiillik enişdən sonra 6 faiz artaraq 1.6 trilyon dollara çatıb. Lakin bu artım əsasən inkişaf etmiş ölkələrdə (11 faiz artım) və süni intellekt rəqəmsal infrastrukturu kimi irimiqyaslı layihələrdə cəmləşib. İnkişaf etməkdə olan ölkələrdə isə artım cəmi 2 faiz təşkil edərək 901 milyard dollar olub.
Qərbi Asiya və Körfəz regionu Asia, Avropa və Afrika arasında strateji dəhliz rolunu oynayaraq müsbət dinamikanı qoruyub saxlayıb. UNCTAD xəbərdarlıq edir ki, davam edən geosiyasi gərginliklər və regional münaqişələr gələcəkdə enerji, nəqliyyat və logistika layihələrinin icrası üçün risk yarada bilər.
Bununla belə, 2025-ci ilin sonuna Qətərdə toplanmış daxili XBİ ehtiyatı 30.6 milyard dollara yüksəlib. Ölkədən xaricə yönələn XBİ axını isə 3.3 milyard dollar təşkil edərək Qətər subyektlərinin beynəlxalq bazarlardakı mövqeyini daha da möhkəmləndirib.
