Yaxın Şərqdə davam edən hərbi münaqişələrə baxmayaraq, regionun aviaşirkətlərində may ayında bərpa əlamətləri müşahidə olunub.
ArabAZ xəbər verir ki, Beynəlxalq Hava Nəqliyyatı Assosiasiyasının (IATA) son hesabatına görə, sərnişin tələbatındakı azalma aprel ayındakı 46,6 faizdən mayda 28,4 faizə qədər geriləyib. Regiondakı sabitləşmə qlobal hava sərnişin daşımalarındakı azalmanı da məhdudlaşdıraraq apreldəki 3.4 faizdən 2.2 faizə endirib.
Yaxın Şərq nəzərə alınmadıqda isə qlobal sərnişin tələbatı illik müqayisədə 0,7 faiz artıb ki, bu da regional münaqişənin ümumi aviasiya sənayesinə göstərdiyi kəskin təsirin göstəricisidir. Maydakı bu müsbət dinamika aprel ayında hava məkanlarının bağlanması və uçuşların kütləvi ləğv edilməsindən sonra əməliyyatların mərhələli şəkildə normallaşması ilə izah olunur.
IATA-nın baş direktoru Villi Uolş (Willie Walsh) bildirib ki, yüksək yanacaq qiymətlərinə və bilet tariflərinə baxmayaraq, may ayında ümumi tələbat kifayət qədər dözümlü qalıb. Hesabata əsasən, beynəlxalq tələbat 1,6 faiz, daxili bazarlar isə 3,1 faiz kiçilib.
Aviaşirkətlərin ümumi tutumu (ASK) 2.3 faiz azalsa da, təyyarələrin doluluq faizi (load factor) may ayı üçün rekord həddə – 83,5 faizə yüksəlib. Regionlar üzrə Avropa daşıyıcıları Avropa və Asiya arasındakı birbaşa reyslərin artması sayəsində sərnişin tələbatında 3,8 faiz (Asiyaya hava axınında 15 faiz yüksəliş), Asiya-Sakit okean regionu aviaşirkətləri isə Vyetnamda reaktiv yanacaq idxalına qoyulan məhdudiyyətlərə rəğmən 1,3 faiz artım qeydə alıblar. Beynəlxalq bazarlarda Latın Amerikası daşıyıcıları 10,5 faiz, Afrika şirkətləri 8,9 faiz, Şimali Amerika isə 1 faiz artım nümayiş etdirib.
Gələcək perspektivlərə toxunan Villi Uolş, Hörmüz boğazından neft tədarükü ilə bağlı qeyri-müəyyənliyin qaldığını və xam neftin qiymətindəki son kəskin ucuzlaşmanın aviasiya yanacağının qiymətlərinə təsir etməsinin zaman alacağını qeyd edib. O əlavə edib ki, cəmi 2 faizlik gəlir marjası ilə işləyən aviaşirkətlərin yüksək yanacaq xərclərini qarşılamaq üçün bilet qiymətlərini artırmaqdan başqa seçimi yoxdur.
Sərnişin daşımalarındakı bu nisbi canlanma karqo (yük) sektorundakı vəziyyətlə təzad təşkil edir. Belə ki, may ayında Yaxın Şərqin hava yük daşımalarına olan tələbat illik müqayisədə 8,9 faiz azalaraq qlobal miqyasda ən zəif göstərici olub. Bu rəqəmlər, ümumdünya hava karqo bazarının may ayında (2025-ci ilin mayına nisbətən) 6 faiz (beynəlxalq əməliyyatlarda 6,5 faiz) artdığı bir vaxtda, regional münaqişənin yük daşımalarına birbaşa mənfi təsirini təsdiqləyir.
