İordaniya iqtisadiyyatı ciddi regional və qlobal təzyiqlərin hökm sürdüyü bir şəraitdə təmkinli bərpa dövrünə qədəm qoyur. 2026-cı ildə ölkə diqqətini iqtisadi sabitlik, investisiyalar, ixrac, infrastruktur, turizm, enerji təhlükəsizliyi və özəl sektorun inkişafı üzərində cəmləməyə davam edir. Beynəlxalq Valyuta Fondunun (BVF) son qiymətləndirmələri göstərir ki, regional münaqişələrin təsirlərinə baxmayaraq, İordaniya makroiqtisadi sabitliyi qorumağı bacarıb. Buna baxmayaraq, turizmin zəifləməsi, artan enerji xərcləri və yüksələn logistika xərcləri mühüm çağırışlar olaraq qalmaqdadır.
Ölkə iqtisadiyyatının hazırkı vəziyyətinə gəlincə, ümumi göstəricilər nisbətən sabitdir, lakin inkişafa regional qeyri-müəyyənlik mənfi təsir göstərir. BVF regional pozuntuların tədricən normallaşacağı fərziyyəsinə əsaslanaraq, real ÜDM-in 2026-cı ildə təxminən 2,7 faiz, 2027-ci ildə isə daha yüksək templə - təxminən 3,1 faiz artacağını proqnozlaşdırır. Bu perspektiv infrastruktur layihələrinə qoyulan sərmayələr, ixracın yaxşılaşması, iqtisadi islahatlar və beynəlxalq maliyyə institutlarının davamlı dəstəyi ilə möhkəmlənir. 2026-cı ildə artım mötədil səviyyədə davam edir. Belə ki, İordaniya 2025-ci ilin dördüncü rübündə illik müqayisədə 3 faizlik iqtisadi artım qeydə almışdı ki, bu da regional sarsıntıların təsirindən əvvəl ölkənin güclü iqtisadi impuls qazandığını sübut edir. BVF artımın 2026-cı ilin ikinci yarısında bərpa olunacağını və 2027-ci ildə daha da sürətlənəcəyini, böyük infrastruktur layihələrinin isə gələcək fəallığın əsas mənbəyinə çevriləcəyini bildirir.
İordaniya iqtisadiyyatının üzləşdiyi ən böyük çətinliklərə regional geosiyasi gərginliklər, yüksək enerji xərcləri, turizmin zəifləməsi, yükdaşıma və sığorta xərclərinin artması, habelə xarici ticarət balansına düşən təzyiqlər daxildir. BVF-nin hesablamalarına görə, enerji idxalının bahalaşması, turizm gəlirlərinin azalması və nəqliyyat tariflərinin yüksəlməsi səbəbindən İordaniyanın cari əməliyyatlar kəsiri 2026-cı ildə ÜDM-in 7,4 faizinə qədər genişlənə bilər. Bütün bu təzyiqlər enerji təhlükəsizliyini, ixracın genişləndirilməsini və iqtisadi şaxələndirməni olduqca vacib amilə çevirir. İnflyasiyaya gəldikdə isə o, bir çox digər iqtisadiyyatlarla müqayisədə nisbətən nəzarət altındadır. İlin birinci rübündəki 1,4 faizlik orta göstəricidən sonra BVF 2026-cı il üçün orta illik inflyasiyanın təxminən 2,5 faiz təşkil edəcəyini bildirir. Qiymət artımına əsasən ərzaq və yanacaq xərclərinin təsir edəcəyi, ortamüddətli dövrdə isə inflyasiyanın 2 faiz səviyyəsinə yaxınlaşacağı proqnozlaşdırılır. Bu sabitlik əhalinin alıcılıq qabiliyyətini dəstəkləmək və investorlar üçün planlaşdırmanı asanlaşdırmaq baxımından çox önəmlidir.
Turizm sektoru ölkə iqtisadiyyatının mühüm sütunlarından biri olsa da, Yaxın Şərqdəki münaqişələr bu sahədə ciddi qeyri-müəyyənliklər yaradıb. Əvvəlki artım gözləntilərinin əksinə olaraq, beynəlxalq səyahətlərin azalması səbəbindən turizm gəlirlərinin 2026-cı ildə təxminən 3,4 faiz azalacağı gözlənilir. Bununla belə, xarici valyuta axını təmin etdiyi, məşğulluğu qoruduğu, otel, restoran və nəqliyyat xidmətlərini dəstəklədiyi üçün turizm strateji əhəmiyyətini saxlayır. Digər tərəfdən, ixrac sahəsi iqtisadiyyatın ən uğurlu istiqamətlərindən biridir. Qonşu dövlətlər, Körfəz və Avropa bazarlarından gələn güclü tələbat sayəsində İordaniyanın mal ixracı 2025-ci ildə 10,1 faiz artıb. Gübrələr, qida məhsulları və əczaçılıq sənayesi əsas ixrac kateqoriyaları sırasındadır. 2026-cı ildə əlverişli xarici tələbat və yüksək satış qiymətləri emal sənayesi, dağ-mədən və kənd təsərrüfatını dəstəkləməkdə davam edə bilər.
Əqəbə limanı İordaniyanın ticarət və logistika gələcəyində getdikcə daha böyük əhəmiyyət kəsb edir. Digər regional ticarət marşrutlarında yaranan problemlər səbəbindən logistika axınının Əqəbə vasitəsilə artacağı və bu limanın regional paylama qovşağına çevriləcəyi proqnozlaşdırılır. İqtisadi yüksəlişin əsas təkanverici qüvvəsi isə infrastruktur sərmayələri olacaq. BVF xüsusilə "Əqəbə-Əmman su xətti" və "İordaniya-BƏƏ Əqəbə limanı dəmir yolu" layihələrini gələcək fəallığı təmin edəcək nəhəng layihələr kimi qeyd edir. Bu sərmayələr tikinti sektorunu canlandıracaq, infrastruktur gücünü artıracaq və mühəndislik, logistika və əlaqəli xidmətlər üçün geniş imkanlar yaradacaqdır. Həmçinin İordaniya özəl sektorun liderliyi ilə iqtisadi artımı təmin etmək üçün xarici birbaşa investisiyaların cəlb edilməsi strategiyasını davam etdirir, biznes mühitini asanlaşdırır, rəqabət qabiliyyətini gücləndirir və əmək bazarındakı maneələri aradan qaldırır.
Bütün regional gərginliklərə baxmayaraq, İordaniya maliyyə sabitliyini və güclü xarici ehtiyatlarını qoruyub saxlaya bilib. BVF-nin məlumatına görə, ölkənin istifadəyə yararlı ümumi beynəlxalq ehtiyatları 2024-cü ildəki 20,3 milyard dollardan 2025-ci ilin sonunda təxminən 25,4 milyard dollara çatıb. Eyni zamanda dövlət maliyyəsini, maliyyə bazarlarını və uzunmüddətli iqtisadi dayanıqlığı yaxşılaşdırmaq üçün fiskal və struktur islahatları aparılır. BVF İordaniyanın əsas tərəfdaşı olaraq qalır. 2026-cı ilin iyun ayında Fondun İcraiyyə Şurası Genişləndirilmiş Fond Mexanizmi (EFF) üzrə beşinci, Dayanıqlıq və Davamlılıq Mexanizmi (RSF) üzrə isə ikinci icmalı təsdiqləyib. Bununla da İordaniyaya EFF çərçivəsində təxminən 134 milyon dollar, RSF çərçivəsində isə 54 milyon dollar maliyyə vəsaiti ayrılıb.
Ölkədə həyata keçirilən islahatlar pensiya sistemi, elektrik təsərrüfatının dayanıqlığı və gömrük güzəştlərini əhatə edir; yeni gömrük rüsumu qaydalarının tətbiqinə 2027-ci il büdcəsi ilə başlanması planlaşdırılır. Enerji sektorunda isə xərclərin artması təzyiq yaratsa da, alternativ enerji sisteminin monitorinqi üçün Avtomatlaşdırılmış Enerji Nəzarəti Mərkəzi yaradılır.
İordaniya iqtisadiyyatının inkişafında bir sıra sahələr biznes üçün əsas imkanlar vəd edir: milli layihələrin həyata keçirildiyi infrastruktur və tikinti; Əqəbənin yerləşməsi sayəsində inkişaf edən logistika; gübrə, əczaçılıq və qida üzrə emal sənayesi; bərpa olunan enerji texnologiyaları; regional şərait yaxşılaşdıqca böyük potensiala malik olan turizm, eləcə də biznes islahatları ilə dəstəklənən texnologiya və xidmət sektoru. 2026-cı ildə investorlar regional təhlükəsizlik vəziyyətini, enerji qiymətlərini, turizm meyllərini, ixrac tələbatını və hökumət islahatlarını yaxından izləməlidirlər. Nəticə etibarilə, İordaniya iqtisadiyyatı çətin 2026-cı ili geridə qoymağa çalışsa da, onun əsas dayaqları kifayət qədər möhkəmdir. Mötədil artım, nəzarət olunan inflyasiya, 25,4 milyard dollarlıq beynəlxalq ehtiyatlar, ixracın yüksəlişi və böyük infrastruktur layihələri gələcəyə ehtiyatlı nikbinliklə baxmağa əsas verir.