BAKI, AzerVoice, Orxan Qədirzadə
1997-ci ilin bu günü ABŞ tarixində mühüm siyasi hadisə baş verib – Madlen Olbrayt ölkənin ilk qadın dövlət katibi kimi and içib.
ABŞ Senatında yekdilliklə təsdiqləndikdən bir gün sonra Madlen Olbrayt Ağ Evdə dövlət katibi kimi and içib. Bununla da o, ABŞ tarixində ən yüksək vəzifə tutan qadın rəsmi şəxsə çevrilib və bir çox müşahidəçilər bu hadisəni dövlət idarəçiliyində “şüşə tavan”ın aşılması kimi qiymətləndiriblər.
1937-ci ildə Çexoslovakiyada Mariya Yana Korbelova adı ilə anadan olan Madlen Olbrayt ailəsi ilə birlikdə 1948-ci ildə kommunist rejimin qurulmasından sonra ABŞ-a köçüb. O, Nyu-Yorkda Kolumbiya Universitetində hüquq və dövlət idarəçiliyi üzrə təhsil alaraq doktorluq dərəcəsi əldə edib.
1970-ci illərdə ABŞ Milli Təhlükəsizlik Şurasında və Ağ Evdə çalışan Olbrayt, 1989-cu ildə Milli Siyasət Mərkəzinin prezidenti olub. 1993-cü ilin yanvarında Prezident Bill Klinton tərəfindən ABŞ-ın BMT-də daimi nümayəndəsi təyin edilən Olbrayt burada qətiyyətli və açıq mövqeyi ilə tanınıb.
1996-cı ilin dekabrında Uorren Kristoferin yerinə dövlət katibi postuna namizəd göstərilən Madlen Olbrayt bu vəzifədə olduğu dövrdə qlobal məsələlərə dərindən bələdliyi və çoxdilli bacarıqları ilə seçilib. O, çex, polyak, fransız və rus dillərini sərbəst bilirdi.
Sonradan bu vəzifəni tutan ikinci qadın 2005-ci ildə Kondoliza Rays olub. Dövlət katibi postundan ayrıldıqdan sonra Olbrayt Corctaun Universitetində dərs deyib, müxtəlif idarə heyətlərində çalışıb və Milli Demokratik İnstitutun rəhbəri olub.
Madlen Olbrayt 2022-ci il martın 23-də 84 yaşında vəfat edib. Ölümündən cəmi bir ay əvvəl o, Rusiya prezidenti Vladimir Putinin Ukraynaya qarşı müharibəsinin “tarixi səhv” olacağını bəyan edərək beynəlxalq ictimaiyyətə çağırış etmişdi.
