BAKI, VOA, Orxan Qədirzadə

İkinci Dünya Müharibəsinin sonlarına yaxın, dünyanın gələcək taleyini müəyyən edən ən mühüm diplomatik görüşlərdən biri — Yalta (Krım) Konfransı öz işinə başlamışdır.

Yalta Konfransı, 1943-cü ildəki Tehran və 1945-ci ilin iyulundakı Potsdam konfransları ilə birlikdə müharibə dövrünün "Üç Böyük" dövlətinin keçirdiyi üç əsas görüşdən biridir.

"Böyük Üçlük" kimlər idi?

Konfransda antihitler koalisiyasının aparıcı dövlətlərinin rəhbərləri iştirak edirdi:

Franklin D. Ruzvelt (ABŞ Prezidenti)

Uinston Çörçill (Böyük Britaniya Baş naziri)

İosif Stalin (SSRİ Xalq Komissarları Sovetinin Sədri)

Görüş SSRİ-nin Krım yarımadasındakı Yalta şəhəri yaxınlığında yerləşən Livadya, Yusupov və Vorontsov saraylarında baş tutub.

Konfransın əsas məqsədləri və qərarları

Müharibədən sonrakı dünya düzənini qurmaq üçün aşağıdakı mühüm məsələlər müzakirə olunub:

Almaniyanın dörd işğal zonasına (ABŞ, Britaniya, SSRİ və Fransa) bölünməsi və tam silahsızlaşdırılması.

Müharibədən sonra beynəlxalq təhlükəsizliyi qorumaq üçün BMT-nin yaradılması və səsvermə qaydaları barədə razılıq əldə edildi.

İşğaldan azad olunan xalqlara öz taleyini təyin etmə və demokratik seçkilər keçirmə hüququnun verilməsi bəyan edildi.

SSRİ Almaniya üzərində qələbədən 2-3 ay sonra Yaponiya ilə müharibəyə qoşulmağa razılıq verdi.

Tarixi əhəmiyyəti və mübahisələr

Yalta Konfransı "Soyuq Müharibə" dövrünün təməli hesab olunur. Baxmayaraq ki, məqsəd sülh və xalqların öz müqəddəratını təyin etməsi idi, faktiki olaraq bu görüş Avropanın Şərq və Qərb etki dairələrinə bölünməsi ilə nəticələndi.