BAKI,VOA
1960-cı ilin iyulunda ABŞ Prezidenti Duayt D. Eyzenhauer və SSRİ Nazirlər Sovetinin sədri Nikita Xruşşov Kuba məsələsi ətrafında qarşılıqlı sərt bəyanatlarla çıxış etdilər. Sonrakı illərdə isə Kuba ABŞ ilə Sovet İttifaqı arasında Soyuq müharibənin ən təhlükəli qarşıdurma nöqtələrindən birinə çevrildi.
1959-cu ilin yanvarında kubalı inqilabçı Fidel Kastro uzun illər hakimiyyətdə olmuş Fulhensio Batistanı hakimiyyətdən göndərdi. ABŞ yeni hökuməti rəsmi olaraq tanısa da, Eyzenhauer administrasiyasının bir çox nümayəndəsi Kastronun siyasi kursuna şübhə ilə yanaşırdı. Kastro isə hakimiyyətinin ilk aylarında siyasi baxışlarını açıq şəkildə ifadə etməkdən çəkinirdi.
Lakin qısa müddət sonra onun atdığı addımlar Vaşinqtonda Kubada kommunist rejiminin qurulduğu qənaətini gücləndirdi. Kastro ABŞ investorlarının maraqlarına zərbə vuran torpaq islahatını həyata keçirdi, ABŞ-ın hərbi missiyalarını ölkədən çıxardı və 1960-cı ilin əvvəlində Kubanın şəkərini Sovet İttifaqına neft müqabilində ixrac edəcəyini açıqladı.
Buna cavab olaraq, 1960-cı ilin martında Prezident Eyzenhauer Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsi-na (CIA) Kuba mühacirlərindən ibarət silahlı dəstənin hazırlanması və Kastro hakimiyyətinin devrilməsi planını təsdiqlədi. Elə bu gərgin şəraitdə iyul ayında Eyzenhauer və Xruşşov arasında sərt söz müharibəsi başladı.
Moskvada çıxış edən Nikita Xruşşov ilk sərt bəyanatı verərək bildirdi ki, Sovet İttifaqı Kubanı ABŞ müdaxiləsindən qorumaq üçün raket imkanlarından istifadə etməyə hazırdır. O vurğuladı ki, ABŞ artıq əvvəlki kimi Sovet İttifaqı üçün əlçatmaz məsafədə deyil və Vaşinqtonu Kubaya qarşı "məkrli və cinayətkar planlar" hazırlamaqda ittiham etdi.
Buna cavab olaraq Prezident Eyzenhauer mətbuata açıqlamasında ABŞ-ın Qərb yarımkürəsində "beynəlxalq kommunizmin nəzarəti altında olan rejimin" qurulmasına imkan verməyəcəyini bəyan etdi. O, Xruşşovun bəyanatını Kubanı Sovet maraqlarına xidmət edən strateji dayağa çevirmək niyyətinin açıq göstəricisi kimi qiymətləndirdi.
Bu qarşılıqlı ittihamlardan sonra ABŞ-Kuba münasibətləri daha da gərginləşdi. Kastro hökuməti amerikalılara məxsus müəssisə və əmlakın dövlətləşdirilməsini sürətləndirdi. Buna cavab olaraq Eyzenhauer administrasiyası 1961-ci ilin yanvarında Kuba ilə diplomatik münasibətləri kəsdi.
Bir ildən bir qədər sonra, 1961-ci ilin aprelində CIA tərəfindən hazırlanan kubalı mühacirlər Bay of Pigs Invasion əməliyyatını həyata keçirdilər. Lakin hücum uğursuzluqla nəticələndi, iştirakçıların əksəriyyəti öldürüldü və ya əsir götürüldü. Bu hadisədən sonra Fidel Kastronun hakimiyyəti daha da möhkəmləndi, Sovet İttifaqı isə Kubanın əsas iqtisadi və hərbi tərəfdaşına çevrildi.
