BAKI,VOA
Almaniyada nasist ideologiyasının formalaşmasında mühüm rol oynamış Adolf Hitlerin "Mənim Mübarizəm" (Mein Kampf) adlı kitabının birinci cildi 18 iyul 1925-ci ildə nəşr olunub. Əsər sonradan Hitlerin siyasi proqramının və Üçüncü Reyx ideologiyasının əsas mənbələrindən biri kimi qiymətləndirilib.
Hitler kitabın ilk cildini Bavariyada hakimiyyəti zorla ələ keçirmək cəhdinə görə dövlətə xəyanət ittihamı ilə həbs olunduqdan sonra Landsberq həbsxanasında yazmağa başlayıb. O, 1923-cü ildə baş vermiş və tarixə "Pivəxana çevrilişi" (Beer Hall Putsch) kimi düşən uğursuz çevriliş cəhdinə rəhbərlik etdiyinə görə beş il həbs cəzasına məhkum edilsə də, cəmi doqquz ay həbsdə qalıb.
Həbsxanada olduğu müddətdə Hitler kitabın mətnini yaxın silahdaşı və sonradan nasist rəhbərlərindən birinə çevrilən Rudolf Hesse diktə edib. "Hesablaşma" altbaşlığı ilə nəşr olunan birinci cilddə Almaniyanın Birinci Dünya müharibəsindən sonrakı vəziyyəti, millətçilik, irqçilik və ekspansionist siyasət barədə fikirlər yer alıb.
Əsərdə Fransa Almaniya üçün əsas təhlükələrdən biri kimi təqdim edilir, ölkənin şərq istiqamətində genişlənməsinin zəruriliyi irəli sürülür və "Lebensraum" ("yaşayış məkanı") anlayışı əsaslandırılır. Kitabda dövlət iqtisadi deyil, irqi birlik kimi xarakterizə edilir, "irqi təmizlik" ideyası isə Almaniyanın gələcəyi üçün əsas şərt kimi göstərilir.
Hitler kitabında idarəetmə modeli barədə də baxışlarını açıqlayaraq parlament çoxluğuna əsaslanan qərarvermə sistemini rədd edir və bütün məsuliyyətin bir liderin əlində cəmləşdiyi avtoritar idarəçilik modelini müdafiə edir.
"Mein Kampf"ın ikinci cildi 1927-ci ildə nəşr olunub və əsasən milli sosializm ideologiyasına həsr edilib. Kitabın ilk illərdə satışları məhdud olsa da, 1933-cü ildə Hitlerin Almaniyanın kansleri vəzifəsinə gəlməsindən sonra tirajı sürətlə artıb. Həmin ildən etibarən əsərin satışları bir milyon nüsxəni keçib və nasist Almaniyasında yeni ailə quran cütlüklərə rəsmi hədiyyə kimi təqdim edilməsi ənənə halını alıb.
Tarixçilərin fikrincə, "Mein Kampf" XX əsrin ən mübahisəli siyasi əsərlərindən biri hesab olunur. Kitabda yer alan irqçi, antisemit və totalitar ideyalar sonradan nasist rejiminin siyasətində öz əksini tapıb və milyonlarla insanın həyatına son qoyan İkinci Dünya müharibəsi və Holokost kimi faciələrin ideoloji əsaslarından biri kimi qiymətləndirilir.
