Yaxın Şərq və Şimali Afrika coğrafiyası onilliklər boyu gizli diplomatik razılaşmaların, qanlı cəbhə qarşıdurmalarının və regional ittifaqların yenidən qurulmasının mərkəzində dayanmışdır. 9 sentyabr tarixi də ərəb dünyasının beynəlxalq münasibətlər sistemindəki yerini kökündən dəyişən mühüm dönüşlərlə zəngindir. Bu təqvim günündə onilliklərlə düşmən cəbhələrdə vuruşan tərəflərin bir-birini rəsmən tanımasından tutmuş milli müstəqillik hərəkatlarının ilk qığılcımlarına qədər taleyüklü addımlar atılmışdır. Eyni zamanda hərbi təxliyələr, neft gəlirlərinin idarə olunması üzrə ortaq qərarlar və dövlətlərarası sərhəd paktları məhz bu tarixdə dönüş nöqtələri yaratmışdır. Fərqli dövrlərdə cərəyan edən bu proseslər ərəb xalqlarının təhlükəsizlik və idarəetmə arxitekturasına birbaşa təsir göstərmişdir. Təqdim olunan siyahı 9 sentyabrda ərəb ölkələri tarixində baş vermiş 20 tamamilə unikal tarixi faktı əhatə edir.
1881 – Misirdə Əhməd Urabi Paşanın rəhbərliyi altındakı milli ordu zabitləri və xalq kütlələri Qahirədəki Əbdin Sarayını mühasirəyə alaraq Xədiv Tofiqdən konstitusiyanın bərpasını və milli hökumətin qurulmasını tələb etdilər ("Əbdin Sarayı hadisəsi").
1936 – Parisdə Fransa Xalq Cəbhəsi hökuməti ilə Suriya milli hərəkatının lideri Haşim əl-Ətasi arasında 25 illik ittifaq və Suriyanın tədricən müstəqilliyə qovuşmasını nəzərdə tutan Fransa-Suriya Müqaviləsi parafladıldı.
1944 – İkinci Dünya müharibəsi fonunda İraq Krallığı Beynəlxalq Valyuta Fondu və Dünya Bankının təsis olunmasına zəmin hazırlayan Breton-Vuds sazişini rəsmi şəkildə qəbul edən ilk ərəb dövlətlərindən biri oldu.
1948 – Birinci ərəb-İsrail müharibəsi zamanı BMT-nin Yaxın Şərq üzrə vasitəçisi qraf Folke Bernadot tərəflər arasında hərbi toqquşmaları tam dayandırmaq məqsədilə ərəb paytaxtlarına yeni sülh və ərazi bölgüsü planını təqdim etdi.
1952 – Misirdə "Azad Zabitlər" inqilabından sonra Xədiv İsmayılın nəslinə aid olan bütün vəqf torpaqlarının dövlət nəzarətinə verilməsi və xalq arasında bölüşdürülməsi haqqında yekun qanun qüvvəyə mindi.
1960 – İraqın paytaxtı Bağdadda neftlə zəngin beş dövlətin – İraq, Küveyt, Səudiyyə Ərəbistanı, İran və Venesuelanın nümayəndələri qlobal neft kartellərinə qarşı vahid cəbhə formalaşdırmaq məqsədilə OPEK-in təsis konfransına başladılar.
1964 – İsgəndəriyyədə keçirilən II Ərəb Zirvə Konfransının yekununda ərəb liderləri Qüds məsələsini milli ərəb davasının mərkəzi elan edən və Fələstin ordusunun formalaşdırılmasına büdcə ayıran qətnaməni imzaladılar.
1965 – Kasablankada toplaşan Ərəb Dövlətləri Liqası Şurası ərəb ölkələri arasında iqtisadi vəhdəti gücləndirmək üçün "Ərəb Ümumi Bazarı" layihəsinin icra mexanizmini təsdiq etdi.
1970 – "Qara Sentyabr" hadisələrinin gedişində Fələstinin Azadlığı Uğrunda Xalq Cəbhəsi (PFLP) İordaniyadakı Douson aerodromunda saxlanılan sərnişin təyyarələrinin təxliyəsi müqabilində Avropa həbsxanalarındakı fələstinli məhbusların azad edilməsi şərtini irəli sürdü.
1973 – Əlcəzairdə keçirilən Qoşulmama Hərəkatının IV Zirvə Konfransı yekun bəyannaməsini qəbul edərək, inkişaf etməkdə olan ərəb və Afrika ölkələrinin öz təbii resursları üzərində tam suverenlik hüququnu bəyan etdi.
1976 – Livan vətəndaş müharibəsi zamanı Cənubi Livanda gərginliyin artması fonunda Ərəb Liqasının fövqəladə missiyası Litani çayı boyunca silahlı toqquşmaları dayandırmaq üçün yerli rəhbərlərlə təcili danışıqlar apardı.
1980 – İraq-İran sərhəd gərginliyində İraq hərbi komandanlığı sərhədyanı Zeynəl-Qövs yüksəkliklərinin İraq ordusunun tam nəzarətinə keçdiyini və 1975-ci il Əlcəzair razılaşmasının qüvvədən düşdüyünü bəyan etdi.
1985 – Tunis hökuməti Liviya ilə diplomatik münasibətləri kəsdiyini və Liviyadan zorla qovulan minlərlə tunisli fəhlənin təhlükəsizliyini təmin etmək üçün sərhədə ordu birləşmələrini yeritdiyini açıqladı.
1990 – Finlandiyanın paytaxtı Helsinkidə ABŞ Prezidenti Corc Buş ilə SSRİ rəhbəri Mixail Qorbaçov tarixi görüş keçirərək, İraqın Küveyti işğal etməsini qətiyyətlə pisləyən və İraqın şərtsiz geri çəkilməsini tələb edən birgə bəyanat imzaladılar.
1993 – Fələstin Azadlıq Təşkilatının (FAT) lideri Yasir Ərəfat ilə İsrail Baş Naziri İshaq Rabin arasında qarşılıqlı rəsmi tanınma məktubları imzalandı; FAT İsrailin dövlət kimi varlığını tanıdı, İsrail isə FAT-ı Fələstin xalqının qanuni nümayəndəsi elan etdi.
1999 – Liviyanın Sirt şəhərində Afrika ölkələri liderlərinin tarixi Zirvə toplantısında Afrika Birliyi Təşkilatının əvəzinə daha sıx inteqrasiyanı nəzərdə tutan "Afrika İttifaqı"nın təsis edilməsi haqqında "Sirt Bəyannaməsi" qəbul olundu.
2007 – Livanın şimalındakı Nahr əl-Bərid qaçqın düşərgəsində "Fəth əl-İslam" qruplaşması ilə aylarla davam edən ağır döyüşlərdən sonra Livan ordusunun istehkamçıları dağılmış ərazini partlamamış hərbi sursatlardan təmizləmə əməliyyatına başladılar.
2012 – İraqda şiə rəhbərliyi ilə sünni siyasi xadimlər arasında kəskin böhran fonunda İraq Ali Məhkəməsi terrorizmdə və ölüm eskadronlarını idarə etməkdə təqsirləndirilən vitse-prezident Tariq əl-Haşimini qiyabi olaraq edam cəzasına məhkum etdi.
2016 – Cenevrədə ABŞ və Rusiya xarici işlər nazirləri Suriyada ümumi atəşkəs rejiminin bərqərar olması və terror qruplaşmalarına qarşı birgə hərbi koordinasiyanı nəzərdə tutan tarixi razılaşma paketini elan etdilər.
2023 – Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri və Səudiyyə Ərəbistanı Hindistanın Yeni Dehli şəhərində keçirilən G20 sammiti çərçivəsində Yaxın Şərqi Avropa və Hindistanla birləşdirəcək nəhəng "Hindistan-Yaxın Şərq-Avropa İqtisadi Dəhlizi" (IMEC) layihəsinin təsis memorandumu imzaladılar.
