BAKI,VOA
1945-ci il avqustun 9-da ABŞ İkinci Dünya müharibəsinin son günlərində Yaponiyanın Naqasaki şəhərinə ikinci atom bombasını atıb. “Fat Man” adlandırılan bombanın partladılması nəticəsində on minlərlə insan həlak olub və hadisə Yaponiyanın qeyd-şərtsiz təslim olmaq qərarına gedən prosesdə həlledici mərhələlərdən birinə çevrilib.
ABŞ-ın ilk atom bombasını avqustun 6-da Hiroşimaya atmasından üç gün sonra baş verən hücum Yaponiyanın hərbi rəhbərliyinin Potsdam Konfransının qeyd-şərtsiz təslim olmaq tələbinə razılıq verməməsindən sonra həyata keçirilib. ABŞ əvvəlcə ikinci bombanın avqustun 11-də atılmasını planlaşdırsa da, həmin gün üçün əlverişsiz hava şəraiti proqnozlaşdırıldığına görə əməliyyat avqustun 9-na keçirilib.
Həmin gün yerli vaxtla saat 01:56-da Tinian adasından xüsusi modifikasiya edilmiş B-29 bombardmançı təyyarəsi havaya qalxıb. Təyyarə onu adətən idarə edən Frederik Boku əvəz edən mayor Çarlz V. Suininin komandanlığı altında uçuş həyata keçirib.
Naqasaki əsasən gəmiqayırma sənayesi ilə tanınırdı və şəhərin sənaye infrastrukturu hücumun əsas hədəflərindən biri olub. Atom bombası saat 11:02-də şəhərin üzərində, təxminən 503 metr yüksəklikdə partladılıb. Partlayışın gücü təxminən 22 min ton TNT ekvivalentində qiymətləndirilir.
Şəhəri əhatə edən təpələr partlayışın dağıdıcı təsirini müəyyən qədər məhdudlaşdırsa da, hücum nəticəsində təxminən 39 min insanın dərhal öldüyü bildirilir. 1945-ci ilin sonunadək yaralanmalar və radiasiyaya məruz qalma səbəbindən daha 20-40 min insanın həyatını itirdiyi ehtimal olunur.
Hücumun dəqiq insan itkisini müəyyənləşdirmək mümkün deyil. Partlayışın böyük dağıntılara səbəb olması, insanların cəsədlərinin məhv edilməsi və sənədlərin itməsi ölənlərin dəqiq sayının hesablanmasını çətinləşdirib.
ABŞ-ın “Manhetten” layihəsinin təşkilinə rəhbərlik edən general Lesli R. Qrovs yeni atom bombasının avqustun 17-si və ya 18-də istifadəyə hazır ola biləcəyini hesab edirdi. Lakin Yaponiyanın təslim olması səbəbindən buna ehtiyac qalmayıb.
Naqasaki bombardmanından sonra Yaponiyanın Hərbi Şurasında müharibənin davam etdirilib-etdirilməməsi ilə bağlı fikir ayrılığı qalsa da, imperator Hirohito ölkənin vəziyyətinə müdaxilə edib. O, müharibənin davam etdirilməsinin yalnız yapon xalqının məhvinə gətirib çıxara biləcəyini bildirərək qeyd-şərtsiz təslim olmağa razılıq verib.
Beləliklə, Hiroşima və Naqasaki atom bombardmanları Yaponiyanın İkinci Dünya müharibəsindən çıxması və müharibənin başa çatması ilə nəticələnən prosesin əsas hadisələri sırasında yer alıb.
