Ərəb coğrafiyası onilliklər boyu imperiyaların dağılması, milli dövlətçilik institutlarının təşəkkülü və beynəlxalq maraqların kəsişdiyi strateji bölgə olmuşdur. 3 sentyabr tarixi də Yaxın Şərq və Şimali Afrika xalqlarının tarixində dövlət müstəqilliyindən tutmuş hərbi ittifaqların yaranmasına qədər mühüm addımlarla yadda qalmışdır. Bu təqvim günündə xarici protektoratların rəsmən ləğv edilməsi və milli suverenlik aktlarının elan olunması kimi taleyüklü proseslər baş vermişdir. Eyni zamanda regional hərbi toqquşmalar, beynəlxalq sanksiya paketləri və siyasi liderlərin regional təhlükəsizliyə təsir edən qərarları məhz bu tarixdə qeydə alınmışdır. Tarixin müxtəlif dövrlərində yaşanan bu hadisələr ərəb cəmiyyətlərinin ictimai-siyasi inkişafında silinməz izlər buraxmışdır. Təqdim olunan siyahı 3 sentyabrda ərəb dünyasında baş vermiş 20 tamamilə unikal tarixi hadisəni əhatə edir.
1917 – Birinci Dünya müharibəsi və Ərəb üsyanı zamanı Əmir Faysalın və T. E. Lourensin komandanlığındakı ərəb qüvvələri Əqaba limanını tam nəzarətə götürdükdən sonra Vadi-Ruma doğru irəliləyərək Şam cəbhəsinin təchizat yollarını kəsdi.
1928 – İsgəndəriyyədə Misir və Böyük Britaniya nümayəndələri arasında Nil çayı sularının bölüşdürülməsi və suvarma sistemlərinin tənzimlənməsi üzrə tarixi "Nil Suları Sazişi"nin ilkin texniki prinsipləri razılaşdırıldı.
1939 – İkinci Dünya müharibəsinin başlaması ilə Böyük Britaniyanın Almaniyaya müharibə elan etməsindən dərhal sonra Misir Krallığı və İraq Krallığı Berlinlə bütün diplomatik və iqtisadi əlaqələri rəsmən kəsdiklərini açıqladılar.
1954 – Əlcəzairdə baş verən 6.8 bal gücündəki dağıdıcı Əl-Əsnam (hazırkı Şlef) zəlzələsi 1200-dən çox insanın həyatına son qoydu; bu təbii fəlakət fransız müstəmləkə administrasiyasının yarıtmaz idarəçiliyini üzə çıxararaq milli azadlıq narazılığını daha da artırdı.
1967 – Yəmən Mütəvəkkili Krallığı tərəfdarları olan royalist qüvvələr paytaxt Sənaya doğru yeni əks-hücuma keçərək respublikaçı ordu hissələri ilə son dərəcə qanlı mövqe döyüşlərinə başladılar.
1971 – Qətər Əmiri Şeyx Əhməd bin Əli Al Sani rəsmi bəyanatla ölkənin Böyük Britaniyadan tam dövlət müstəqilliyini qazandığını və Qətər Dövlətinin yaradıldığını rəsmən elan etdi.
1973 – Əlcəzairin paytaxtında 75 dövlətin iştirakı ilə Qoşulmama Hərəkatının IV Zirvə Konfransı öz işinə başladı; sammitdə ərəb neftinin qlobal iqtisadiyyatda siyasi alət kimi istifadəsi məsələsi ilk dəfə geniş müzakirə olundu.
1975 – Livan vətəndaş müharibəsi fonunda paytaxt Beyrutun cənub məhəllələrində və Şimali Livanda yerləşən Tripoli şəhərində fərqli fraksiyalar arasında yeni artilleriya toqquşmaları qeydə alındı.
1981 – Misir Prezidenti Ənvər Sadat ölkədə artan daxili müxalifəti yatırmaq məqsədilə 1500-dən çox islamçı, solçu, jurnalist və siyasətçinin, o cümlədən Kopt Kilsəsi patriarxı III Şenudanın həbs olunması haqqında genişmiqyaslı fərman imzaladı.
1982 – Livanın xristian "Kətaib" (Falanqa) partiyasının lideri və yeni seçilmiş Prezident Bəşir Cəmayel paytaxt Beyrutda xarici qüvvələrin ölkədən çıxarılması və milli ordunun bərpası planını rəsmən elan etdi.
1986 – İran-İraq müharibəsində İraq dəniz qüvvələri və aviasiyası Fars körfəzində İranın neft platformalarına və Şəttül-Ərəb yaxınlığındakı mövqelərinə silsilə raket zərbələri endirdi.
1990 – Küveyt böhranının kəskinləşməsi fonunda ABŞ və Səudiyyə Ərəbistanı hərbi rəhbərliyi Körfəzdə müdafiə xəttini gücləndirmək üçün "Səhrada Qalxan" əməliyyatına əlavə 100 mindən çox əsgərin göndərilməsi planını təsdiq etdi.
1993 – Fələstin Milli Qurtuluş Hərəkatı (FƏTH) Mərkəzi Komitəsi Tunisdə təcili toplantı keçirərək İsraillə əldə olunmuş gizli Oslo prinsiplərini geniş səs çoxluğu ilə rəsmən təsdiqlədi.
1996 – ABŞ Hərbi Hava Qüvvələri İraq ordusunun Kürdüstan bölgəsinə daxil olmasına cavab olaraq İraqın cənubundakı hava hücumundan müdafiə sistemlərinə qarşı 27 qanadlı raketlə "Desert Strike" (Səhra Zərbəsi) əməliyyatını həyata keçirdi.
2004 – Livan parlamenti beynəlxalq ictimaiyyətin və BMT-nin etirazlarına baxmayaraq, Suriya tərəfdarı Prezident Emil Lahudun səlahiyyət müddətini daha 3 il uzadan konstitusiya dəyişikliyini səsə qoyaraq qəbul etdi.
2007 – Böyük Britaniya Silahlı Qüvvələri İraqın Bəsrə şəhərində yerləşən sonuncu əsas hərbi bazasını – Bəsrə Sarayını İraq ordusunun 10-cu diviziyasına təhvil verərək şəhər mərkəzindən tamamilə hava limanı bazasına çəkildi.
2013 – Misirdə Məhəmməd Mursinin devrilməsindən sonra fəaliyyətə başlayan müvəqqəti rəhbərlik 2012-ci il islamçı yönümlü konstitusiyasını ləğv edərək yeni konstitusiya layihəsini hazırlayacaq "Əllilər Komitəsi"ni təsis etdi.
2017 – Suriya Silahlı Qüvvələri və müttəfiqləri üç ildən artıq İŞİD terrorçularının tam mühasirəsində qalan strateji Deyr əz-Zor şəhərinin qərb hissəsinə doğru irəliləyərək 137-ci briqadanın mühasirəsini yarmaq üçün son həlledici döyüşə başladı.
2021 – İraq Mərkəzi Seçki Komissiyası paytaxt Bağdadda beynəlxalq müşahidəçilərin iştirakı ilə ölkədə keçiriləcək növbədənkənar parlament seçkilərinin yekun texniki və təhlükəsizlik hazırlıqlarını rəsmən təsdiq etdi.
2023 – Sudan Silahlı Qüvvələri ilə Çevik Dəstək Qüvvələri (RSF) arasında paytaxt Xartumun strateji Zirehli Korpus qərargahı və Omdurman şəhərinin yaşayış məhəllələri uğrunda ən şiddətli artilleriya toqquşmaları qeydə alındı.
