BAKI,VOA
Atlantik okeanı Yer kürəsinin ən sirli və strateji əhəmiyyətli su hövzələrindən biridir. Dünya okeanının dibinin böyük hissəsi hələ də araşdırılmamış qalsa da, məlum olan faktlar bu su kütləsinin nə dərəcədə heyranedici olduğunu sübut edir.
Coğrafi ölçülər və adın mənşəyi
Adın tarixi: Okean öz adını qədim yunan mifologiyasındakı məşhur titan – Atlasın (Atlanta) şərəfinə alıb.
Sahəsi: Atlantik okeanının sahəsi Rusiya Federasiyasının ərazisindən tam 5 dəfə böyükdür və Yer səthinin təxminən 17%-ni əhatə edir.
Dərinlik göstəriciləri: Okeanın orta dərinliyi 3,73 km olsa da, ən dərin nöqtəsi 8,7 km-ə çatır.
İqlim və suyun xüsusiyyətləri
Duzluluq: Atlantik okeanının suları digər okeanlarla müqayisədə daha çox duzluluğu ilə seçilir.
İqlim qurşaqları: Bu okean planetimizin bütün iqlim qurşaqlarını əhatə edən yeganə okeandır.
Gulf Stream: Dünyanın ən isti və ən uzun dəniz axını olan Gulf Stream məhz bu okeandan keçərək bir çox bölgənin iqliminə təsir edir.
Buzlaqlarla müqayisə: Antarktidadakı bütün buzların həcmi Atlantik okeanındakı suyun həcminə bərabərdir. Ümumilikdə, Dünya Okeanı suyunun 25%-i burada cəmləşib.
Təbiət möcüzələri və sirli nöqtələr
Sahilsiz dəniz: Dünyada sahilləri olmayan yeganə dəniz – Sarqasso dənizi Atlantik sularında yerləşir.
Bermud üçbucağı: Dünyanın ən sirli və çoxsaylı əfsanələrin mənbəyi olan Bermud üçbucağı da bu okeanın bir hissəsidir.
Ən böyük ada: Dünyanın ən böyük adası olan Qrenlandiya bu okeanda qərarlaşıb.
Gelgitlər (Qabarmalar): Yer kürəsində ən yüksək gelgitlər (hündürlüyü 18 m-ə qədər) Kanadanın şərq sahillərində, Atlantik okeanında müşahidə olunur.
İqtisadiyyat və ekologiya
Balıqçılıq: Maraqlıdır ki, suyun həcmi Sakit okeandan iki dəfə az olsa da, hər il hər iki okeandan təxminən eyni miqdarda balıq tutulur.
Təbii ehtiyatlar: Hazırda okean dibindən neft, qaz və qiymətli daşlar fəal şəkildə hasil edilir.
Dövlətlər: Okean və onunla birləşən dənizlər 100-ə yaxın dövlətin sahillərini yuyur.
Çirklənmə: Təəssüf ki, radioaktiv tullantılarla ən çox çirklənmiş dənizlər (İrlandiya, Şimali və Aralıq dənizləri) bu okean hövzəsindədir.
Digər maraqlı məlumatlar
Atlantida: Əgər əfsanəvi Atlantida həqiqətən mövcud olubsa, o, məhz bu okeanın dərinliklərində gizlənməlidir.
Hava şarları: Tarix boyu ən azı 5 dəfə Atlantiki hava şarı ilə keçmək cəhdi edilsə də, bu ekspedisiyaların hamısı faciəvi şəkildə, səyahətçilərin ölümü ilə başa çatmışdır.
