BAKI, VOA, Nailə Babazadə
İran parlamentinin Milli Təhlükəsizlik Komissiyası Hörmüz boğazının idarə olunması və gəmilərin keçidi üçün xüsusi rüsumların tətbiqini nəzərdə tutan yeni qanun layihəsini qəbul edib.
VOA xəbər verir ki, komissiya üzvü Müctəba Zarii layihənin detallarını açıqlayaraq bildirib ki, sənəd boğazdan keçən gəmilərdən ölkənin milli valyutası — rial bazasında keçid haqqı alınmasını qanuniləşdirir. Layihədə həmçinin ABŞ və İsrail gəmilərinin boğazdan keçməsinə tam qadağa qoyulması, eləcə də İrana qarşı birtərəfli sanksiyalara qoşulan ölkələrin gəmilərinə məhdudiyyətlərin tətbiqi öz əksini tapıb.
Qanun layihəsi təkcə maliyyə tənzimləmələrini deyil, həm də İranın bölgədəki suveren rolunun və silahlı qüvvələrinin səlahiyyətlərinin artırılmasını hədəfləyir. Sənəddə dəniz nəqliyyatının təhlükəsizliyi, ekoloji məsələlər və Oman ilə hüquqi əməkdaşlıq kimi mühüm bəndlər yer alıb. Layihənin tam qüvvəyə minməsi üçün parlamentin ümumi iclasında təsdiqlənməsi, daha sonra Konstitusiyanı Qoruma Şurasından keçməsi və Prezident tərəfindən imzalanması tələb olunur. Bu addım Tehranın beynəlxalq təzyiqlərə qarşı iqtisadi və hərbi rıçaqlarını gücləndirmək cəhdi kimi qiymətləndirilir.
Qeyd edək ki, İran artıq bəzi hallarda bu cür rüsumların tətbiqinə başlayıb. Parlamentin Milli Təhlükəsizlik və Xarici Siyasət Komissiyasının üzvü Əlaəddin Burucerdi hələ martın 22-də verdiyi açıqlamada bəzi gəmilərdən 2 milyon dollar keçid haqqı alındığını bildirmişdi. Yeni qanun bu prosesi sistemli və rəsmi xarakterə salaraq, Hörmüz boğazını İran üçün strateji gəlir mənbəyinə çevirməyi nəzərdə tutur. Ekspertlər hesab edirlər ki, bu qərar qlobal enerji bazarlarında qiymətlərin artmasına və beynəlxalq gəmiçilik şirkətləri ilə Tehran arasında yeni hüquqi münaqişələrə yol aça bilər.
