BAKI,VOA Orxan Qədirzadə

Amerika Birləşmiş Ştatları İranın Bəndər-Abbas limanı yaxınlığında yeni hərbi zərbələr həyata keçirib. ABŞ tərəfi hücumların Hörmüz boğazında dəniz hərəkətinə və öz qüvvələrinə qarşı təhlükə yaratdığı iddia edilən hədəflərə yönəldiyini bildirib.

İran dövlət mediasının yaydığı məlumata görə, partlayışlar nəticəsində ölən və yaralanan olmayıb, həmçinin maddi ziyan qeydə alınmayıb.

Son hadisələr dünya enerji daşımalarının əsas marşrutlarından biri hesab edilən Hörmüz boğazı ətrafında gərginliyin daha da yüksəldiyi dövrdə baş verir. Bölgə İran və ABŞ arasında davam edən danışıqların və qarşıdurmaların əsas mərkəzlərindən birinə çevrilib.

İranda vəziyyət

İran dövlət televiziyası Bəndər-Abbas limanı və Hörmüz boğazı yaxınlığında çərşənbə axşamından sonra ikinci dəfə partlayış səslərinin eşidildiyini açıqlayıb. Məlumatda qeyd olunub ki, vəziyyət İran–ABŞ münasibətlərində artan gərginlik fonunda baş verir.

Televiziya həmçinin İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun ABŞ-ı atəşkəsi, beynəlxalq hüququ və dəniz naviqasiyası qanunlarını pozmaqda ittiham etdiyini xatırladıb.

İranın “Təsnim” xəbər agentliyi hərbi mənbəyə istinadən bildirib ki, İnqilab Keşikçiləri Korpusunun Hərbi Dəniz Qüvvələri radar sistemlərini söndürərək Hörmüz boğazından keçdiyi iddia edilən ABŞ tankerinə atəş açıb. Məlumata görə, bundan sonra ABŞ qüvvələri Bəndər-Abbas yaxınlığında cavab atəşi həyata keçirib.

Agentlik partlayışların insan tələfatına və dağıntıya səbəb olmadığını vurğulayıb.

Müharibə diplomatiyası

ABŞ Prezidenti Donald Tramp bildirib ki, İranla əldə olunacaq hər hansı razılaşma çərçivəsində Tehrana qarşı sanksiyalar ləğv edilməyəcək. O, həmçinin İranın zənginləşdirilmiş uran ehtiyatlarını təhvil verməli olduğunu deyib.

İran isə bu tələbləri daha əvvəl dəfələrlə rədd edib. Qarşılıqlı ziddiyyətli açıqlamalar tərəflər arasında diplomatik dalanın davam etdiyini göstərsə də, mümkün razılaşma ilə bağlı ehtimallar gündəmdə qalır.

ABŞ Maliyyə Nazirliyi də İranın Hörmüz boğazından keçən gəmilərin hərəkətini tənzimləmək üçün yaratdığı “Fars Körfəzi Boğaz İdarəsi”ni sanksiya siyahısına daxil edib. Vaşinqton bu addımı Tehran üzərində iqtisadi təzyiqin artırılması strategiyasının bir hissəsi kimi qiymətləndirir.

Körfəz regionunda gərginlik artır

Küveyt ordusu ölkənin hava hücumundan müdafiə sistemlərinin “düşmən” raket və pilotsuz uçuş aparatlarını zərərsizləşdirdiyini açıqlayıb. Ölkə boyunca xəbərdarlıq siqnalları səsləndirilib.

Rəsmilər əhalini təhlükəsizlik qaydalarına əməl etməyə çağıraraq bildiriblər ki, eşidilən partlayış səsləri raketlərin havada məhv edilməsi nəticəsində yaranıb.

ABŞ-dan Ommana sərt xəbərdarlıq

Ağ evdə keçirilən son Nazirlər Kabineti iclasında İranla danışıqlar əsas gündəm mövzularından biri olub. ABŞ Prezidenti Donald Tramp bildirib ki, Vaşinqton İranla “böyük razılaşma” əldə etmək istəyir, lakin ABŞ maraqlarına uyğun olmayan istənilən təklifdən geri çəkiləcək.

Tramp həmçinin Omanın İranla birlikdə Hörmüz boğazına nəzarət etməyə çalışacağı təqdirdə ABŞ-ın güc tətbiq edəcəyini bəyan edib.

“Bu boğaza heç kim nəzarət etməyəcək”, – deyə Tramp vurğulayıb.

Onun açıqlaması diqqət çəkib, çünki Oman uzun illərdir ABŞ-ın regional müttəfiqi və İran–ABŞ danışıqlarında vasitəçi ölkə hesab olunur. Bununla yanaşı, Maskatın Tehranla birlikdə Hörmüz boğazını idarə etməyə dair rəsmi təşəbbüs irəli sürmədiyi bildirilir.

Livan və Qəzzada vəziyyət

İsrail ordusu Sur şəhəri və Livanın cənubundakı Zəqqoq əl-Mufdi bölgəsinin sakinlərinə ərazini dərhal tərk etmələri barədə göstəriş verib. Əhalidən Zəhrani çayının şimalına, İsrail sərhədindən təxminən 40 kilometr uzaqlığa çəkilmələri tələb olunub.

İsrail ordusu hədəfə alınan binaların Hizbullah mövqelərinin yaxınlığında yerləşdiyini iddia edib və bölgədə qalan şəxslərin təhlükə ilə üzləşəcəyini açıqlayıb.

Hizbullah isə İsrail ordusuna qarşı onlarla əməliyyat həyata keçirdiyini bildirib. Təşkilatın açıqlamasına görə, hücumlarda İsrail tankları, mühəndis texnikası və hərbi mövqelər hədəfə alınıb.

Qruplaşma həmçinin yaxın məsafədən toqquşmaların, “Merkava” tanklarına zərbələrin, “Dəmir Günbəz” hava müdafiə platformasına hücumun və pilotsuz aparat əməliyyatlarının həyata keçirildiyini açıqlayıb.

Bu arada Qəzza şəhərində onlarla fələstinli İsrailin hava zərbəsi nəticəsində öldürülən HƏMASın silahlı qanad komandirlərindən Məhəmməd Udəhin cənazəsini küçələrdə daşıyıb.

Onun öldürülməsi İsrailin bir həftə əvvəl təşkilatın digər yüksək səviyyəli rəhbərlərindən İzzəddin əl-Həddadı hədəfə almasından sonra baş verib. İsrail atəşkəsə baxmayaraq HƏMAS rəhbərliyinə qarşı əməliyyatlarını davam etdirir.