BAKI,AzerVoice, Orxan Qədirzadə
Amerikalı milyarder İlon Maska məxsus Space X şirkəti İranda peyk internet xidməti Starlink üçün abunə haqqını ləğv edib. Qərar İran hakimiyyətinin ölkə üzrə interneti tam bloklamasından sonra qəbul olunub.
AzerVoice xəbər verir ki, bu barədə məlumatı Holistic Resilience təşkilatının icraçı direktoru Əhməd Əhmədianın açıqlamasına bildirib. O Starlink xidmətinin İranda hazırda ödənişsiz olduğunu təsdiqləyib.
İranda Starlink qəbuledicilərinin istifadəsi rəsmi şəkildə qadağandır. Buna baxmayaraq, fəallar yüksək riskə baxmayaraq avadanlıqları qaçaq yollarla ölkəyə keçirirlər. Əhmədianın qiymətləndirməsinə görə, hazırda İranda 50 mindən çox Starlink qurğusu mövcuddur.
Qeyri-leqal tədarükün xüsusilə 2022-ci ildən sonra artdığı bildirilir. Həmin dövrdə ABŞ-ın keçmiş prezidenti Co Bayden Amerika şirkətlərinə iranlılara rabitə vasitələri təqdim etmək üçün sanksiyalardan istisna tanımış, bundan sonra İlon Mask Starlink peyk şəbəkəsini İran üzərində aktivləşdirmişdi.
Əhmədianın sözlərinə görə, etirazların ilk günlərindən ölkənin müxtəlif bölgələrindən videolar yayılmağa başlayıb.
“İnsanlar Starlink ötürmə qabiliyyətini bölüşmək üçün üsullar tapır, İran xaricindəki ailə üzvləri ilə əlaqə qurmağa imkan verən sistemlər yaradırdılar.”
Hüquq-müdafiə təşkilatları bildirir ki, İran təhlükəsizlik qurumları Starlink siqnallarının boğulması və istifadəçilərin izlənməsi üzərində aktiv işləyir. Miaan Group təşkilatının məlumatına görə, son günlərdə “casusluq və sabotaj üçün istifadə edilən elektron avadanlıqların böyük partiyası”, o cümlədən Starlink qəbulediciləri müsadirə edilib.
Xatırladaq ki, 28 dekabrda başlayan etirazlar iqtisadi böhran və milli valyutanın kəskin dəyər itirməsi fonunda genişlənib. 8 yanvarda İran hökuməti ölkə üzrə interneti tam söndürərək “ağ siyahılar” əsasında fəaliyyət göstərəcək qapalı milli internet sistemi yaratdığını açıqlayıb.
Bundan sonra ABŞ prezidenti Donal Tramp İlon Maskdan iranlılar üçün rabitənin bərpasına kömək etməsini xahiş etdiyini bildirib. Ağ Evdə İrana qarşı daha sərt addımların, o cümlədən hava zərbələrinin də müzakirə edildiyi barədə məlumatlar yayılıb.
