BAKI,VOA
Tarixi qeydlərdə 16 Ramazan strateji və sivilizasiya baxımından mükəmməl bir dönüş nöqtəsi kimi önə çıxır. Məhz bu gündə Bədrdə su mənbələrinin nəzarətə götürülməsi ilə İslamın ilk böyük qarşıdurmasının konturları tamamlanmışdır. Eyni zamanda bu tarixdə ümmət Hz. Ayişə və tarixçi Maqrizinin vəfatı ilə böyük elm xəzinələrini yola salmış, Osmanlı saraylarının dəhlizləri və Əl-Ariş çadırları isə səs-küylü siyasi və hərbi uğursuzluqlara şahidlik etmişdir.
Peyğəmbər ordunun Bədrə çatması
Bədr vadisinə çatmaq sadəcə hərbi yerdəyişmə deyil, su mənbələrini və döyüş relyefini nəzarətə götürmək üçün həyata keçirilən "qabaqlayıcı manevr" idi. 16 Ramazan (Hicri 2-ci il, mart 624-cü il) tarixində Peyğəmbər və səhabələri vadinin əl-udvətud-dünya (Mədinəyə yaxın tərəf) hissəsində düşərgə saldılar, Qüreyş isə vadinin uzaq tərəfində yerləşmişdi.
Məhz həmin gün Hubab ibn Münzirin məsləhəti ilə Bədr quyularına nəzarəti ələ keçirmək üçün mövqe dəyişikliyi edildi və bu, sonradan Qüreyşi sudan məhrum etdi. Bu gün "fırtınadan əvvəlki səssizlik" idi; müsəlmanlar gecəni dua və ibadətlə keçirdilər, Quranın təsvir etdiyi kimi üzərlərinə bir sükunət və əminlik yuxusu endi.
Möminlərin anası Hz. Aişənin (r.ə) vəfatı
Hz. Aişənin vəfatı təkcə Peyğəmbərin zövcəsinin gedişi deyil, həm də İslam tarixinin ən mühüm hədis məktəbinin qapanması idi. Hz. Aişə Peyğəmbərin vəfatından sonra 47 il yaşamış, bu müddət ərzində səhabələrin çətin fiqhi məsələlərdə müraciət etdiyi ilk mənbə olmuşdur. O, 2210 hədis rəvayət etmişdir və "məqasid fiqhi" ilə seçilirdi; belə ki, o, yalnız mətni nəql etmir, həm də onun səbəblərini və kontekstini izah edirdi.
Hz. Aişə 16 Ramazan 58-ci ildə (iyul 678) vəfat etmiş və gecə vaxtı Bəqi qəbiristanlığında digər möminlərin anaları ilə birlikdə dəfn olunmasını vəsiyyət etmişdir. Onun cənazə namazını Əbu Hüreyrə qılmışdır və bu mənzərə onun Mədinə əhlinin qəlbindəki ali məqamını əks etdirirdi.
Kəşmirdə ilk oruc
Bu hadisə yumşaq güc və hərbi diplomatiya vasitəsilə strateji Kəşmir bölgəsinin sülh yolu ilə İslamlaşmasının başlanğıcını təmsil edirdi. Sultan Mahmud Qəznəvi ordusu ilə Kəşmir sərhədlərinə çatdıqda, bölgənin hakimi Raca qarşıdurma əvəzinə İslamı qəbul etdiyini elan etdi və beləliklə, qəznəvilər bölgəyə qan tökmədən daxil oldular.
16 Ramazan 409-cu ildə (fevral 1019) kəşmirlilər tarixlərində ilk dəfə kollektiv şəkildə oruc tutmağa başladılar. Bu, əsrlər boyu Hindistan yarımadasında intellektual nur mərkəzi kimi qalan Kəşmirdə İslam dövlətinin təməl daşını qoydu.
Dahi tarixçi Maqrizinin vəfatı
Maqrizi siyasi və iqtisadi təlatümlərin hökm sürdüyü bir dövrdə yaşamış və "Misirin kimliyini" qeydə almaq məsuliyyətini üzərinə götürmüşdür. Maqrizi sosial və iqtisadi tarixin pioneri hesab olunur. Özünün "Əl-Xitat" kitabında o, təkcə hökmdarların tarixini yazmamış, həm də küçələri, məscidləri, bazarları və hətta insanların xarakterlərini təsvir etmişdir. "İğasətul-ümmə" kitabında isə inflyasiyanın və aclığın səbəblərinə dair ilk elmi təhlili təqdim edərək, bunları idarəetmənin korrupsiyası və pulun pis bölüşdürülməsi ilə əlaqələndirmişdir.
16 Ramazan 845-ci ildə (yanvar 1442) vəfat edən Maqrizi, vasitəsilə Orta əsrlər Misir və Şam həyatının təfərrüatlarını gördüyümüz "tarixin gözü" hesab olunur.
Sultan Kösəmin öldürülməsi
Kösəm Sultan bəzi sultanların zəifliyi nəticəsində saray qadınlarının dövlət idarəçiliyinə müdaxilə etdiyi "Qadınlar səltənəti" dövrünün zirvəsini təmsil edir. Kösəm nəvəsi IV Mehmedin "səltənət naibəsi" kimi dövləti idarə edirdi. İmperatorluq möhürünü kimin idarə edəcəyi ilə bağlı onunla sultanın anası Xədicə Turxan Sultan arasında ixtilaf kəskinləşmişdi.
16 Ramazan 1061-ci il (sentyabr 1651) gecəsi otağına basqın edildi və o, boğularaq öldürüldü. Onun vəfatı ilə güclü "Qadınlar səltənəti" dövrü başa çatdı və dövlətin hərbi-inzibati nüfuzunu bərpa edən Köprülü vəzirlər ailəsinin dövrü başladı.
Napoleonun Əl-Arişdə təqib edilməsi
Bu hadisə Napoleonun Dəməşqdən keçərək Hindistanı işğal etmək xəyallarının uğursuzluğa düçar olmasından sonra Yaxın Şərqdəki "Fransız süqutunun" başlanğıcını əks etdirir. Akka qalalarını ələ keçirə bilmədikdən sonra Napoleon ağır şərtlər altında Misirə doğru geri çəkildi. 16 Ramazan 1213-cü ildə (fevral 1799) onun ordusunun qalıqları Əl-Arişdə taun xəstəliyi, təchizat çatışmazlığı, Məmlük və Osmanlı hücumlarından əziyyət çəkirdi.
Bu təqib Napoleonun ordusunu taleyin ümidinə buraxaraq Misirdən gizli şəkildə qaçmasına yol açdı və nəticədə fransızların ölkədən tamamilə çıxarılması ilə (1801) nəticələndi.
