BAKI,VOA
Ramazan ayının iyirmi səkkizi tarix boyu geosiyasi coğrafiyanın və sosial transformasiyaların formalaşmasında həlledici günlərdən biri olmuşdur. Bu tarixdə "Əndəlüs" bir sivilizasiya obyekti kimi doğulmuş, hadisələr Britaniyadakı "Alman kimliyi"ndən qaçışdan tutmuş, fikir və gözəllik ilhampərilərinin gedişinə qədər geniş bir spektri əhatə etmişdir.
Şəzunə döyüşü (H. 92): Yeni tarixə keçid
"Şəzunə" (Vadi ləkkə) döyüşü sadəcə bir sərhəd toqquşması deyil, müsəlmanların Əndəlüsə yolunda həlledici və Aralıq dənizi xəritəsini yenidən cızan "sivilizasiyalar qarşıdurması" idi.
Döyüş 28 Ramazanda öz zirvəsinə çatdı. Tariq bin Ziyadın 12 minlik ordusu, sayca onlardan dəfələrlə çox olan Qot kralı Lüzriqin (Roderik) qoşunları ilə üz-üzə gəldi. Qot düşərgəsindəki daxili parçalanma həlledici rol oynadı; keçmiş kral Qatişənin tərəfdarlarının geri çəkilməsi müsəlmanların qələbəsinə yol açdı. Bu, 8 əsr davam edəcək Əndəlüs İslam hakimiyyətinin təməlini qoydu.
Fatimi xəlifəsi əl-Muizz liddinillahın vəfatı (H. 365)
Tarixi mənbələr əl-Muizzin vəfatını Rəbiülaxır ayına aid etsə də, onun xatirəsi sırf siyasi səbəbdən Ramazanla bağlanıb. Oğlu əl-Əziz billah və vəzir Yaqub bin Killis, beyəti təmin etmək və iğtişaşların qarşısını almaq üçün vəfat xəbərini aylarla gizli saxlamışdılar.
Əl-Muizz dövlətin paytaxtını Məğribdəki "Məhdiya"dan Qahirəyə köçürməklə Misiri Abbasi xilafəti ilə rəqabət aparan imperiya mərkəzinə çevirdi. O, həm də tarixdə paltarı ləkələməyən "ilk mürəkkəb qələmi"nin ixtirasını sifariş edən filosof-hökmdar kimi tanınır.
Mey Ziyadə (H. 1360): "Şərqin dühası"nın faciəsi
Ərəb mədəniyyət dünyasında kişilərin hegemonluğunu qıran ədibə Mey Ziyadə 28 Ramazanda vəfat edib. Onun Qahirədəki ədəbi salonu Taha Hüseyn və Əqqad kimi nəhənglərin toplaşdığı "fikir parlamenti" idi. O, həyatını tənha və iztirab içində başa vuraraq, cəmiyyətin müstəqil qadın yaradıcılığına münasibəti barədə cavabsız suallar qoyub getdi.
İndira Qandi (H. 1385): Hindistanın "Dəmir ledisi"
28 Ramazanda İndira Qandi ilk dəfə Hindistanın Baş naziri seçildi. O, Hindistanı nüvə klubuna və "Yaşıl inqilaba" daşıyan uzaqgörən bir siyasətçi kimi qlobal qadın gücünün simvoluna çevrildi.
Şahzadə Diana (H. 1401): "Əfsanə"nin sonu
28 Ramazanda bütün dünya Ledi Diana və Şahzadə Çarlzın "əsrin toyunu" izlədi. Nağıl kimi başlayan bu hadisə sonradan saray protokollarına üsyan edən "Ürəklər şahzadəsi"nin faciəvi dramına çevrildi və Britaniya taxt-tacını sarsıdan ölüm lərzəsi ilə başa çatdı.
Vindzor sülaləsi (H. 1335): "Alman qanı"ndan qaçış
Birinci Dünya müharibəsinin qızğın vaxtında Kral V Georq alman mənşəli "Saksen-Koburq-Qota" soyadına görə xalqın təzyiqi ilə üzləşmişdi. 28 Ramazanda o, ailə adının Vindzor (Windsor) olaraq dəyişdirilməsi barədə tarixi fərman verdi. Bu, monarxiyanın daha "britaniyalı" və vətənpərvər görünməsi üçün atılan strateji addım idi. Bu gün Kral III Çarlz da həmin soyadı daşıyır.
