Ramazan ayının iyirmi doqquzu İslam yaddaşında müstəsna bir mərhələni təmsil edir. Bu tarixdə Peyğəmbər qanunvericiliyi ilə mülki cəmiyyətin sütunları tamamlanmış, Qeyrəvan kimi böyük paytaxtlar doğulmuş, tarixin xəritəsini cızan liderlər və alimlər yaddaşlarda iz qoymuşdur.
Fitrə zəkatının fərz edilməsi və ilk bayram namazı (H. 2 / M. 624)
Bu qanunvericilik aktları müsəlmanların oruc tutduğu ilk Ramazan ayının sonunda qəbul edilib. İlk təkabül vergisi: Fitrə zəkatı sadəcə maliyyə ibadəti deyil, bayram günü yoxsulların ehtiyaclarını qarşılamağı hədəfləyən ilk mütəşəkkil "sosial həmrəylik vergisi" idi.
İctimai nümayiş: Peyğəmbər (s.a.v) bayram namazını müsəlmanların gücünü və birliyini nümayiş etdirən ilk "kütləvi tədbir" kimi qanuniləşdirdi. Hamının şəhər kənarındakı namazgaha çıxması İslam cəmiyyətinə müstəqil sosial kimlik qazandırdı.
Üqbə bin Nafe və Qeyrəvanın əsası (H. 48 / M. 668)
Üqbə bin Nafe Məğrib bölgəsində (Şimali Afrika) tez-tez pozulan əhdlərin qarşısını almaq üçün "daimi hərbi düşərgə" rolunu oynayacaq bir şəhər salmağı qərara aldı. O, Bizans donanmasının qəfil hücumlarından qorunmaq üçün dənizdən uzaq bir mövqe seçdi. Orada Cümə məscidini və əmirlik sarayını tikdi. Qeyrəvan sonradan Afrikanın dini əhəmiyyətinə görə dördüncü ən mühüm şəhərinə çevrildi.
Hakim bi-Əmrillahın hakimiyyətə gəlməsi (H. 386)
On bir yaşında "Burcəvan"ın himayəsi altında xilafət məqamına oturdu. Onun dövrü tarixi bir tapmacadır: Bir tərəfdən "Darül-Elm" kitabxanasını tikdirib məşhur məscidini tamamladığı halda, digər tərəfdən qəribə fərmanlar (bəzi balıq növlərinin ovlanmasının və üzüm satışının qadağan edilməsi) verirdi. Bu, onun dövrünü elmi intibahla sosial təlatümlərin qarışığına çevirdi.
Sultan IV Məhəmmədin doğulması (H. 1051)
Təlatümlü bir dövrdə doğulub və körpə ikən atasının onu su hovuzuna atmasından təsadüfən sağ qurtulub. Onun 39 illik səltənəti dövlətin nüfuzunu bərpa edən "Köprülü ailəsi"nin yüksəlişinə şahidlik etdi. Lakin onun dövrü 1683-cü ildə İkinci Vyana mühasirəsinin uğursuzluğundan sonra taxtdan salınması ilə başa çatdı.
Qüdsün hərbi qubernatoru (H. 1367 / M. 1948)
Dov Yosefin Qərbi Qüdsün hərbi qubernatoru təyin edilməsi İsrailin "şəhərin beynəlxalq statusunu" rədd etməsinin elanı idi. Bu addım bu gün də davam edən "yəhudiləşdirmə" siyasətinin təməl daşını qoydu.
Şəvval hilalı və Qayıtbəy dövründə "Süqut öncəgörməsi" (H. 875)
Bu hadisə Məmlüklər dövründə "xalq inancları" ilə siyasi qərarların necə iç-içə keçdiyini göstərir. O vaxtlar bayramın cümə gününə təsadüf etməsi (iki xütbənin birləşməsi) sultanın ölümü və ya devrilməsi barədə "pis əlamət" sayılırdı.
Qazılar Sultan Qayıtbəyə xoş görünmək və onu bu "bəd proqnozdan" qorumaq üçün hilalın göründüyünü gizlətməyə, şahidlərin ifadələrini rədd etməyə çalışdılar ki, bayram cümə deyil, şənbə günü olsun. Lakin Qayıtbəy bu dini manipulyasiyanı rədd edərək qazıları danladı: "Mənim həyatıma görə Allahın hüdudlarını pozur və hilal barədə yalan danışırsınız?".
