BMT-nin nüvə üzrə nəzarət qurumu Suriya hakimiyyətinin Bəşər Əsədin hakimiyyəti dövründə Deyr əz-Zur bölgəsində nüvə reaktoru ilə əlaqəli obyektləri bəyan etmədiyini açıqlayıb. Müfəttişlərin araşdırmasına görə, tikilən reaktor artıq tamamlanmaq üzrə olub və nüvə silahı üçün istifadə edilə biləcək parçalanan materialların istehsalına imkan verə bilərdi.
ArabAZ xəbər verir ki, Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin baş direktoru Rafael Qrossi bazar ertəsi Vyanada keçirilən Qubernatorlar Şurasının iclasından sonra bildirib ki, əvvəlki Suriya hökuməti bir sıra gizli fəaliyyətlər həyata keçirib və həmin fəaliyyətlər barədə beynəlxalq ictimaiyyətə məlumat verməyib.
Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin müfəttişləri ötən ay Deyr əz-Zurda yerləşən iki əraziyə baş çəkiblər. Obyektlərdən biri Deyr əz-Zurda yerləşib, digərinin yeri isə açıqlanmayıb və həmin ərazi barədə Suriya hakimiyyəti agentliyə məlumat verib.
Qrossinin sözlərinə görə, Deyr əz-Zurda aparılan araşdırmalar əvvəlki Suriya hakimiyyətinin nüvə reaktoru inşa etdiyini göstərib.
O bildirib ki, reaktorun texniki xüsusiyyətləri onun nüvə silahlarının hazırlanmasında birbaşa istifadə oluna biləcək parçalanan materialların istehsalı üçün səmərəli olduğunu göstərir.
Qrossi reaktorun tikintisinin “çox mühüm addım” olduğunu və obyektin demək olar ki, tamamlandığını deyib. Onun sözlərinə görə, reaktor tikinti baxımından çox yüksək mərhələyə çatmışdı.
Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin məlumatına əsasən, Deyr əz-Zurdakı ərazidə yalnız reaktorun tikintisi ilə bağlı izlər aşkar edilməyib. Burada reaktor üçün nüvə yanacağının hazırlandığı yanacaq istehsalı müəssisəsi, həmçinin nüvə yanacağının, uran qalıqlarının və tullantıların saxlandığı başqa bir obyekt də müəyyən edilib.
Araşdırmalar zamanı təxminən 73 ton təbii uran metalının aşkar edildiyi bildirilib.
Qrossi Suriya hakimiyyətinin əvvəllər açıqlanmayan obyekt barədə məlumat vermək qərarını “cəsarətli qərar” kimi qiymətləndirib.
Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyi hələ 2011-ci ildə Deyr əz-Zurdakı ərazinin “çox böyük ehtimalla” nüvə reaktoruna ev sahibliyi etdiyini bildirmişdi. Həmin dövrdə agentlik obyektin tikintisində Şimali Koreyanın yardım göstərdiyinə dair məlumatların olduğunu açıqlamışdı.
Qrossi bildirib ki, hazırda Suriya üzrə məsələnin gələcək taleyinə Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin Qubernatorlar Şurası qərar verməlidir. Onun sözlərinə görə, agentliyə hələlik Şimali Koreya ilə ehtimal olunan əlaqələri əlavə araşdırmaq tapşırılmayıb.
Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin Qubernatorlar Şurasına təqdim edilməsi gözlənilən qətnamə layihəsində Suriya üzrə nüvə məsələsi ilə bağlı işin bağlanması təklif olunur.
Qrossi agentliyin Suriya ilə əməkdaşlığı davam etdirəcəyini, nüvə materiallarının təhlükəsizliyinin qorunmasına nəzarət edəcəyini və araşdırmalarının nəticələri barədə məlumat verməyi davam etdirəcəyini bildirib.
