Heç bir ölkə dəniz yollarında sərbəst hərəkətə mane ola bilməz - Misir
Misirin xarici işlər naziri Bədr Əbdülati strateji dəniz yollarında sərbəst hərəkətə qarşı təhdidlərin qəbuledilməz olduğunu bildirib. O, heç bir ölkənin Hörmüz və Bab əl-Məndəb boğazlarında gəmiçiliyə mane olmamalı olduğunu vurğulayıb. Nazir Qırmızı dənizdə də sərbəst və təhlükəsiz gəmiçiliyin təmin edilməsinin vacibliyini qeyd edib. Əbdülati dəniz yollarına qarşı təhdidləri regional və beynəlxalq təhlükəsizliyə birbaşa təhlükə adlandırıb. Onun sözlərinə görə, mövcud vəziyyət beynəlxalq təchizat zəncirlərinə mənfi təsir göstərir. Strateji su yollarındakı maneələr dünya ticarətinə də ciddi təsir edə bilər. Misir bütün boğazlarda sərbəst gəmiçiliyin beynəlxalq qaydalara uyğun qorunmasını istəyir. Qahirə dəniz təhlükəsizliyinin təmin edilməsini regional sabitlik üçün mühüm hesab edir.
Yəmən sahillərində silahlı şəxslər gəmini ələ keçiriblər
Yəmən sahillərində altı silahlı şəxsin bir gəmini ələ keçirdiyi bildirilir. Hadisə Ədən körfəzində, Yəmənin Əl-Mükəlla şəhərinin şərqində baş verib. Silahlı şəxslər gəmiyə daxil olaraq onun idarəsini nəzarətə götürüblər. Daha sonra gəminin Somaliyə doğru istiqamətləndirildiyi açıqlanıb. Bundan əvvəl qərbə doğru hərəkət edən neftdaşıyan gəmiyə icazəsiz başqa bir gəminin yaxınlaşdığı bildirilmişdi. Silahlı şəxslərin kimliyi barədə hələlik məlumat yoxdur. Gəminin heyətinin vəziyyəti ilə bağlı da təfərrüat açıqlanmayıb. Hadisə Ədən körfəzində dəniz təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlığı artırıb.
Hörmüz boğazından gəmi keçidləri kəskin azalıb
Hörmüz boğazından keçən gəmilərin sayı bir həftə ərzində 19,5 faiz azalıb. Avqustun 10-dan başlayan həftədə boğazdan 95 gəmi keçib. Avqustun 16-da isə yalnız üç keçid qeydə alınıb. Bəzi gəmilər Hörmüz boğazının İran tərəfdən və alternativ marşrutlardan istifadə edib. Oman tərəfdən keçən marşrutlarda isə heç bir keçid qeydə alınmayıb. Bəb əl-Məndəb boğazında gəmi keçidlərinin sayı 6,7 faiz artaraq 254-ə çatıb. İzlənməsi mümkün olmayan keçidlərin sayı 40-dan 16-ya düşüb.Məlumatlar bölgədə gəmiçilik marşrutlarının təhlükəsizlik vəziyyətinə uyğun dəyişdiyini göstərir.
BƏƏ Hörmüz boğazında ADNOC gəmisinə hücumu pisləyib
Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri Hörmüz boğazından keçən ADNOC ilə əlaqəli gəmiyə İran tərəfindən hücum edildiyini bildirərək hadisəni pisləyib. BƏƏ-nin dövlət xəbər agentliyinin məlumatına görə, hadisə zamanı xəsarət alan olmayıb və vəziyyət nəzarət altına alınıb. BƏƏ Xarici İşlər Nazirliyi ticarət gəmilərinin hədəfə alınmasını və Hörmüz boğazından iqtisadi təzyiq vasitəsi kimi istifadə edilməsini kəskin şəkildə pisləyib. Nazirlik bu addımları İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun dəniz quldurluğu əməlləri kimi qiymətləndirib. BƏƏ İranı hücumları dayandırmağa və Hörmüz boğazını tam və qeyd-şərtsiz açmağa çağırıb. Hadisə cümə axşamı daha iki ADNOC gəmisinin hücuma məruz qalmasından bir gün sonra baş verib. Son hücumlar Hörmüz boğazında gəmiçilik təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqları artırıb. Bölgədə enerji daşımalarının təhlükəsizliyi də yeni təhdidlərlə üzləşir.
Hörmüz boğazında gəmiçilik müharibədən əvvəlki səviyyədən kəskin aşağı düşüb
Hörmüz boğazında gəmi hərəkəti kəskin şəkildə azalıb və cümə günü yalnız iki gəminin boğazdan keçdiyi müəyyən edilib. Gəmilərdən biri İranın ərazi sularına daxil olan taxıl daşıyan gəmi, digəri isə əks istiqamətdə hərəkət edən boş quru yük gəmisi olub. Bundan başqa, boş mayeləşdirilmiş neft qazı daşıyan tanker də boğazdan keçərək Fars körfəzinə daxil olub. Cümə günü boğazdan xam neft daşıyan heç bir gəmi keçməyib. Cümə axşamı doqquz gəminin keçməsi əvvəlki gündəki beş gəmidən çox olsa da, avqust ayının gündəlik orta göstəricisindən aşağıdır. Müharibədən əvvəl Hörmüz boğazından gündəlik 130-dan çox gəmi keçirdi. Mütəxəssislər İranın boğazda gəmiçiliyi məhdudlaşdırmaq imkanını ABŞ-la aparılan danışıqlarda əsas təsir vasitələrindən biri hesab edirlər.
İranın Hörmüz boğazındakı təsir imkanları zəifləyir
Beynəlxalq Siyasət Araşdırmaları Mərkəzinin vitse-prezidenti Rəşid əl-Məhənədi ABŞ və İran arasında Hörmüz boğazı ilə bağlı danışıqların davam etdiyini bildirib. O, tərəflərin sərt açıqlamalarına baxmayaraq diplomatik həll imkanlarının qaldığını qeyd edib. Ekspert İranın Hörmüz boğazına nəzarəti təhlükəsizlik məsələsi və danışıqlarda təsir vasitəsi kimi gördüyünü deyib. Lakin onun sözlərinə görə, Tehranın bu təsir imkanları əvvəlki gücünü itirir. Gəmiçiliyin sərbəstliyinin məhdudlaşdırılması beynəlxalq səviyyədə qəbul edilmir. Ekspert regional mexanizm yaradılması ehtimalını mümkün variant kimi qiymətləndirib.
Yəmən sahillərində yük gəmisinə naməlum mərmi ilə zərbə endirilib
UKMTO Yəmən sahillərində yük gəmisinin naməlum mərmi ilə vurulduğunu açıqlayıb. Hadisə Qırmızı dənizin cənub hissəsində, Əl-Məxa limanı yaxınlığında baş verib. Qurum zərbə nəticəsində itkilərin olduğunu bildirib. Hadisə ilə bağlı araşdırma davam edir. UKMTO gəmilərə bölgədə ehtiyatlı hərəkət etməyi tövsiyə edib. Qırmızı dənizdə gəmiçilik təhlükəsizliyi son dövrlərdə artan hücumlar səbəbindən diqqət mərkəzindədir. Əl-Məxa bölgəsi Yəməndə strateji əhəmiyyət daşıyan ərazilərdən biridir.
Oman körfəzində tanker və hərbi qüvvələrin iştirakı ilə insident baş verib
UKMTO Oman körfəzində tanker və hərbi qüvvələrin iştirakı ilə insident barədə məlumat aldığını açıqlayıb. Qurum hadisənin təfərrüatlarını açıqlamayıb. Aidiyyəti orqanların vəziyyətdən xəbərdar olduğu və araşdırmaların davam etdiyi bildirilib. Oman körfəzi qlobal enerji daşımaları üçün strateji əhəmiyyət daşıyır. Bölgədə son dövrlərdə dəniz təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqlar artıb. Hadisənin səbəbi və iştirakçı tərəflər barədə rəsmi məlumat verilməyib. Araşdırmaların nəticələrinin gözlənildiyi qeyd olunub.
Hörmüz boğazında gəmi hərəkəti kəskin azalıb
Hörmüz boğazında gəmi hərəkəti həftəsonu kəskin azalıb. Dəniz nəqliyyatını izləyən məlumatlara görə, keçidlərin sayı cümə günü 15-dən bazar günü 6-ya enib. 17 gəminin İranın birtərəfli müəyyən etdiyi marşrutdan istifadə etdiyi bildirilib. Daha 10 gəminin hansı marşrutla hərəkət etdiyi müəyyən edilməyib. Gəmi hərəkətinin azalması bölgədə təhlükəsizlik narahatlıqlarının artdığı vaxtda baş verib. Eyni dövrdə Bab əl-Məndəb boğazında 116 keçid qeydə alınıb. Hörmüz boğazındakı vəziyyət qlobal enerji daşımaları üçün xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Oman Hörmüz boğazında gəmilərə təkrarlanan hücumları pisləyib
Oman hökuməti Hörmüz boğazından keçən gəmilərə qarşı təkrarlanan hücumları pisləyib. Maskat bu hücumların beynəlxalq hüququ pozduğunu bildirib. Oman Xarici İşlər Nazirliyi belə hərəkətlərin ərazi sularının suverenliyinə də zidd olduğunu vurğulayıb. Nazirlik Hörmüz boğazında dəniz nəqliyyatının təşkili ilə bağlı aparılan danışıqlara da münasibət bildirib. Danışıqların müsbət istiqamətdə irəlilədiyi açıqlanıb. Oman bütün tərəfləri danışıqların uğuruna təhlükə yarada biləcək addımlardan çəkinməyə çağırıb. Maskat bölgədə gərginliyi artıracaq hərəkətlərdən uzaq durulmasının vacibliyini vurğulayıb. Oman hökuməti Hörmüz boğazında təhlükəsiz dəniz nəqliyyatının təmin edilməsinə çağırıb.
Hörmüz boğazının yenidən açılması avtomatik deyil, şərtlərdən asılıdır - İran
İran Hörmüz boğazının yenidən açılmasının avtomatik deyil, müəyyən şərtlərdən asılı olduğunu bildirib. Tehran Omanla razılaşmanın əldə edilməsinin boğazın dərhal əvvəlki qaydada açılması demək olmadığını vurğulayır. İran gəmilərin indiyədək istifadə etdiyi mövcud keçid yolunu qəbul etmir. Tehran Hörmüz boğazından keçid üçün yeni yolun müəyyənləşdirilməsini istəyir. Yeni yolun coğrafi göstəricilərinin İran və Oman arasında razılaşdırıldığı bildirilir. İran məsələnin yalnız Omanla ikitərəfli şəkildə həll edilməsini tələb edir və üçüncü tərəflərin müdaxiləsini rədd edir. Tehran Hörmüz boğazını yalnız ticarət su yolu deyil, strateji təsir vasitəsi kimi də qiymətləndirir. İranın mövqeyi boğazda müharibədən əvvəlki keçid qaydalarının tam şəkildə bərpa edilməyəcəyinə işarə edir.
Hörmüz boğazı ilə bağlı Omanla razılaşma çox yaxındır - İran
İran Hörmüz boğazı ilə bağlı Omanla razılaşma əldə etməyə çox yaxın olduğunu açıqlayıb. İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi danışıqların əsasən gəmiçilik marşrutlarına yönəldiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, Tehran daha əvvəl Pakistanda əldə olunmuş anlaşmanın beşinci bəndini yerinə yetirir. Razılaşmaya əsasən, Hörmüz boğazında hərəkətin bir ay ərzində normal vəziyyətə qayıtması nəzərdə tutulurdu. Əraqçi iki həftə ərzində hərəkətin normal səviyyənin 60 faizinə çatdığını bildirib. İran ABŞ-ni Hörmüz boğazında yeni keçid yolları yaratmağa çalışmaqda ittiham edib. Omanla danışıqlarda daimi marşrut müəyyənləşdirilənədək müvəqqəti gəmiçilik yolunun yaradılması müzakirə olunur. İran və Omanın hərbi və dəniz qüvvələri arasında da məsələ ilə bağlı danışıqlar aparılıb.
