BAKI,VOA, Orxan Qədirzadə
Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidan iyunun 20-21-də Misirin paytaxtı Qahirədə keçiriləcək Türkiyə–Misir–Pakistan–Səudiyyə Ərəbistanı xarici işlər nazirlərinin dördüncü görüşündə iştirak edəcək. Səfər çərçivəsində nazirin Misir və digər iştirakçı ölkələrin rəsmiləri ilə ikitərəfli görüşlər keçirməsi nəzərdə tutulur.
Gözlənilir ki, Hakan Fidan görüş zamanı ABŞ və İran arasında müharibəyə son qoyan Anlaşma Memorandumunun imzalanmasını müsbət hadisə kimi qiymətləndirəcək və sənədin əldə olunmasına töhfə verən tərəflərin səylərini yüksək dəyərləndirəcək.
Türkiyənin xarici siyasət idarəsinin rəhbərinin Pakistanın vasitəçilik rolunun əhəmiyyətini xüsusi vurğulayacağı, eyni zamanda razılaşmanın əldə edilməsinə töhfə verən digər ölkələrin fəaliyyətini qeyd edəcəyi bildirilir. Hakan Fidanın, həmçinin, hərtərəfli və davamlı sülh sazişinin əldə olunması məqsədilə nəzərdə tutulan 60 günlük danışıqlar prosesi ərzində Türkiyənin tərəflərə dəstəyini davam etdirməyə hazır olduğunu bir daha təsdiqləyəcəyi gözlənilir.
Nazirin çıxışında əldə olunmuş razılaşmaları təhlükə altına sala biləcək bütün amillərə qarşı diqqətli yanaşmanın vacibliyinə də toxunacağı gözlənilir. Son hadisələrin dördtərəfli mexanizmə daxil olan ölkələr arasında koordinasiya və əməkdaşlığın əhəmiyyətini bir daha nümayiş etdirdiyini vurğulayacağı bildirilir.
Hakan Fidanın qeyd etməsi gözlənilir ki, bu format region ölkələri arasında əlaqələrin gücləndirilməsi, yaşanan böhranlardan nəticə çıxarılması və problemlərin regional məsuliyyət prinsipi əsasında birgə həll olunması məqsədilə yaradılıb. Nazir mexanizmin gələcəkdə daha institusional xarakter almasının vacibliyini vurğulayacaq, həmçinin formatın yeni iştirakçıların qoşulması ilə genişlənə biləcəyinə diqqət çəkəcək.
Danışıqlar zamanı Hakan Fidanın İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahunun rəhbərlik etdiyi hökumətə qarşı beynəlxalq təzyiqlərin artırılmasının vacibliyini gündəmə gətirəcəyi də gözlənilir. Türkiyəli nazirin Qəzza zolağında, İordan çayının qərb sahilində, Qüdsdə və Livanda İsrail tərəfindən həyata keçirilən işğalçı, aqressiv və təxribat xarakterli fəaliyyətlərin dayandırılması üçün daha qəti addımların atılmasının zəruriliyini vurğulayacağı bildirilir.
Bundan əlavə, Hakan Fidanın Fələstin məsələsinin iki dövlətli həll prinsipi əsasında yekun şəkildə nizamlanmasının Yaxın Şərqdə sülhün, sabitliyin və təhlükəsizliyin təmin edilməsinin əsas şərti olduğunu bəyan edəcəyi gözlənilir. Nazir Türkiyə, Misir, Pakistan və Səudiyyə Ərəbistanının regionun digər ölkələri ilə birlikdə bu istiqamətdə əməkdaşlığı davam etdirməyə hazır olduqlarını da diqqətə çatdıracaq.
Dördtərəfli mexanizmin fəaliyyəti genişlənir
Hakan Fidan son dövrlərdə region ölkələrinin xarici işlər nazirləri ilə regional gündəlikdə yer alan məsələlər üzrə intensiv məsləhətləşmələr aparır.
Bu təmaslar çərçivəsində Türkiyə, Pakistan, Misir və Səudiyyə Ərəbistanının xarici işlər nazirlərinin ilk dördtərəfli görüşü martın 18-də Səudiyyə Ərəbistanının paytaxtı Ər-Riyadda keçirilib.
Formatın davamı olaraq ikinci görüş martın 29-da Pakistanın paytaxtı İslamabadda təşkil olunub və Hakan Fidan həmin toplantıda iştirak edib.
Türkiyə–Misir–Pakistan–Səudiyyə Ərəbistanı formatında üçüncü görüş isə aprelin 18-də Antalyada keçirilən 5-ci Diplomatiya Forumu çərçivəsində baş tutub.
Görüşlərdə regional məsuliyyət prinsipi əsasında bölgə problemlərinin həlli yolları müzakirə olunur. Müzakirələrin əsas mövzuları sırasında ABŞ və İsrail ilə İran arasında yaşanan qarşıdurma, diplomatik danışıqlar prosesi, Qəzza zolağı ilə bağlı sülh təşəbbüsləri, eləcə də dörd ölkənin yerləşdiyi regionlarda gərginliyin azaldılması, təhlükəsizliyin və sabitliyin möhkəmləndirilməsi istiqamətində atılacaq addımlar yer alır.
