2011-ci ilin 2 may tarixində ABŞ xüsusi təyinatlı qüvvələri Pakistanın Abbottabad şəhərindəki gizli iqamətgahda keçirdikləri gecə reydi zamanı “Əl-Qaidə” terror təşkilatının rəhbəri Üsama bin Ladeni öldürdülər. “Neptun nizəsi” (Neptune Spear) adlanan bu əməliyyat 11 sentyabr 2001-ci il terror aktlarından sonra başladılan və on il davam edən qlobal insan ovuna son qoydu.
Əməliyyatın hazırlanması
Bin Ladenin yeri illərlə davam edən kəşfiyyat işləri nəticəsində müəyyən edilmişdi. Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsi (MKİ) bin Ladenin ən etibarlı kuryerlərindən birini izləyərək Pakistanın paytaxtı İslamabaddan təxminən 50 kilometr məsafədə yerləşən yüksək divarlı möhkəmləndirilmiş kompleksə çıxa bilmişdi. 2011-ci ilin əvvəlində əldə edilən kəşfiyyat məlumatları prezident Barak Obamanın hərbi əməliyyat əmrini verməsi üçün kifayət qədər əsas yaratdı.
“Neptun nizəsi” əməliyyatı
Əməliyyat Əfqanıstandan havalanan və radarlardan gizlənən iki xüsusi təyinatlı helikopterlə həyata keçirildi. ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin elit bölməsi olan “Navy SEALs” (6-cı qrup) kompleksə eniş etdi. 40 dəqiqə davam edən gərgin atışma və təmizləmə əməliyyatı zamanı bin Laden başında və sinəsindən aldığı güllə yaraları ilə öldürüldü. Əməliyyat zamanı bin Ladenin bir oğlu və daha üç nəfər də həlak oldu. ABŞ tərəfindən heç bir itki baş vermədi, lakin texniki nasazlıq səbəbindən bir helikopter kompleksin daxilində məhv edildi.
Dünyanın reaksiyası və dəfn
Prezident Obama Ağ Evdən canlı yayımda xalqa müraciət edərək, “Ədalət yerini tapdı” dedi. Bu xəbər ABŞ-da böyük sevinc nümayişləri ilə qarşılandı. Bin Ladenin cəsədi identifikasiya üçün Əfqanıstana aparıldı və DNT analizləri onun şəxsiyyətini təsdiqlədi. İslam ənənələrinə uyğun olaraq cənazənin 24 saat ərzində dəfn edilməsi üçün qərar verildi, lakin qəbrin ziyarətgaha çevrilməsinin qarşısını almaq məqsədilə bin Ladenin cəsədi Şimali Ərəbistan dənizində sulara tapşırıldı.
Bu hadisə qlobal terrorizmlə mübarizədə ən böyük strateji qələbələrdən biri kimi tarixə düşdü və onillik boyu davam edən milli sarsıntını müəyyən qədər azaltdı.
