Qədyanilik (və ya təsisçisinin adına uyğun olaraq Əhmədiyyə) XIX əsrin sonlarında Mirzə Qulam Əhməd Qadiyani (1839–1908) tərəfindən irəli sürülmüş dini cərəyandır. Bu hərəkatın banisi 1839-cu ildə Hindistanın Pəncab vilayətinin Qurdaspur bölgəsində yerləşən kiçik Qadiyan qəsəbəsində anadan olub. Cərəyan adını məhz həmin yaşayış məntəqəsindən götürüb.
Təhsilinə ərəb və fars dillərini öyrənməklə başlayan Mirzə Qulam Əhməd daha sonra Quranı tədris edib. O, fəaliyyət göstərdiyi dövrdə Britaniya müstəmləkə idarəçiliyinə sadiqliyi və loyal mövqeyi ilə seçilib. İlkin mərhələdə özünü dinə yenilik gətirən islahatçı — "mücəddid" adlandıran Qulam Əhməd sonrakı illərdə iddialarını daha da artıraraq vədə verilmiş "Mehdi" və "Məsih" (İsa peyğəmbərin zühuru) olduğunu irəli sürüb. Bu kəskin iddialar ənənəvi İslam alimlərinin və xristian din xadimlərinin ciddi etirazına səbəb olub.
Qədyanilik təliminin ənənəvi İslamdan ayrılan əsas xüsusiyyətləri bunlardır:
Silahlı cihadın rədd edilməsi: Cərəyan nümayəndələri ölkəni işğal edən düşmənlərə qarşı silahlı cihadı rədd edir, mübarizənin yalnız qələmlə və dinc yolla aparılmalı olduğunu bəyan edirlər. Bu prinsip onların Britaniya müstəmləkə hakimiyyətinə qarşı qiyam qaldırmamaq çağırışlarında da özünü göstərib.
Peyğəmbərlik iddiası və təfriqə: Qədyanilərin bir qismi Mirzə Qulam Əhmədi peyğəmbər kimi qəbul edir və onun risalətinə inanmayan digər müsəlmanları kafir hesab edirlər. Bu yanaşma İslamın "Xatəmün-Nəbiyyin" (Məhəmməd Peyğəmbərin sonuncu peyğəmbər olması) əqidəsinə ziddir.
Hədislərə münasibət: Qədyanilər Məhəmməd Peyğəmbərin (s.ə.s) səhih hədislərini qətiyyətlə qəbul etmir, onları öz dini baxışlarına və rəhbərlərinin təliminə uyğunlaşdıraraq əhəmiyyətli hissəsini rədd edirlər.
Ortodoksal İslam dünyası tərəfindən küfr və təhrif kimi dəyərləndirilən bu baxışlar hüquqi müstəvidə də öz əksini tapıb. 7 sentyabr 1974-cü ildə Pakistan parlamenti qəbul etdiyi tarixi qərar və konstitusiya düzəlişi ilə Qədyanilik (Əhmədiyyə) ardıcıllarını rəsmi olaraq "qeyri-müsəlman azlıq" elan edib.
