BAKI,VOA

Qütb parıltıları (və ya Aurora) — Yerin maqnit sahəsi ilə Günəşdən gələn yüklü hissəciklərin qarşılıqlı təsiri nəticəsində yaranan təbiət hadisəsidir. Bu möhtəşəm hadisə əsasən Şimal və Cənub qütb bölgələrində, gecə səmasında rəngarəng şüalanmalar şəklində müşahidə olunur.

Aurora necə yaranır?

Günəşin püskürdüyü elektrik yüklü hissəciklər axını Yerin maqnit sahəsinə və atmosferinə daxil olur. Bu hissəciklərin atmosferdəki qazlarla toqquşması nəticəsində yaranan enerji ətrafa parlaq işıq şüaları şəklində yayılır. Bu təsir şimal yarımkürəsində Aurora Borealis (Şimal işıqları), cənubda isə Aurora Australis adlanır.

Rənglərin sirri: Oksigen və azot

Auroranın rəngləri atmosferdəki qazların növündən və yüksəklikdən asılı olaraq dəyişir:

Yaşıl rəng: Təxminən 100 kilometr yüksəklikdəki oksigen atomlarından qaynaqlanır. Bu, ən çox rast gəlinən Aurora rəngidir.

Bənövşəyi, mavi və çəhrayı rənglər: Atmosferdəki azot qazının təsiri ilə yaranır.

Digər planetlərdə qütb parıltıları

Qütb parıltıları təkcə Yer kürəsinə məxsus hadisə deyil. Atmosferi və güclü maqnit sahəsi olan digər planetlərdə də bu görüntülərə rast gəlinir. Alimlər Yupiter, Saturn, Uran və Neptun planetlərində möhtəşəm qütb parıltılarını qeydə alıblar.

Qütb parıltılarını harada izləmək olar?

Bu təbiət hadisəsini izləmək üçün konkret bir nöqtə olmasa da, bəzi bölgələr daha əlverişlidir:

Skandinaviya ölkələri (Norveç, İsveç, Finlandiya)
İslandiya və Qrenlandiya
Kanada, Alyaska və Şimali Sibir

Auroranı görmək üçün ən vacib amil buludsuz və aydın səmadır. Səma nə qədər təmiz və qaranlıq olarsa, bu ecazkar işıq şousunu görmək şansınız bir o qədər yüksək olar.