BAKI,VOA

8 İyul tarixi dünya tarixində bir sıra önəmli hadisələrlə yadda qalıb. Aşağıda bu gün baş vermiş əsas hadisələrin xronoloji xülasəsini təqdim edirik:

1776 – ABŞ-ın Müstəqillik Bəyannaməsi Filadelfiyada ictimaiyyətə ilk dəfə səsləndirildi.

1777 – ABŞ-da Kontinental Konqres yeni bayraq dizaynını qəbul edib.

1781 – Fransız donanması Karib dənizində İngilis gəmilərinə qarşı hücumlar həyata keçirib.

1793 – Fransada İnqilab Məhkəməsi tərəfindən ilk dəfə genişmiqyaslı edam qərarları çıxarılıb.

1800 – Napoleon İtaliyada Avstriya ordusuna qarşı hərbi təzyiqləri artırıb.

1807 – Napoleon və Rusiya imperatoru I Aleksandr arasında Tilsit görüşü sülhlə yekunlaşıb.

1808 – Fransız işğalına qarşı İspaniyada xalq üsyanları genişlənərək mütəşəkkil müqavimətə çevrildi.

1833 – Osmanlı imperatoru II Mahmud Misirdə Məhəmməd Əlinin səlahiyyətlərini azaltmaq üçün Avropa dövlətlərindən dəstək istədi.

1853 – ABŞ-da ilk dəfə olaraq poçt markalarının rənglərinə görə qiymət bölgüsü tətbiq edildi.

1859 – Fransa və Avstriya arasında Solferino döyüşündən sonra müvəqqəti atəşkəs imzalandı.

1864 – Danimarka və Prussiya arasında müharibənin son mərhələsində Alsen adası Prussiya tərəfindən işğal edildi.

1889 – ABŞ-da ilk dəfə olaraq elektrikli liftlərdə fövqəladə təhlükəsizlik əyləc sistemi tətbiq olundu.

1901 – Fransada əməkçilər üçün minimum əmək haqqı ilə bağlı ilk qanun layihəsi parlamentə təqdim olundu.

1912 – Osmanlıda Balkan müharibələri ərəfəsində Yunanıstan ordusu səfərbərlik elan etdi.

1918 – Birinci Dünya Müharibəsi zamanı ABŞ-da qadınlara hərbi tibbi xidmət sahəsində xidmət imkanı verildi.

1921 – Parisdə Beynəlxalq Fəhlə Təşkilatının konqresi keçirildi.

1933 – Almaniyada Nasyonal Sosialistlər ölkədə bütün digər partiyaları qadağan edərək birpartiyalı sistem elan etdilər.

1943 – İkinci Dünya Müharibəsi: Müttəfiq qüvvələr Siciliya adasına çıxaraq İtaliyanın işğalına başladılar.

1950 – Koreya müharibəsi zamanı ABŞ Hərbi Hava Qüvvələri Seul üzərində bombardmana başladı.

1958 – Fransada Konstitusiya Komissiyası V Respublika üçün əsas hüquqi bazanı hazırlamağa başladı.

1962 – Əlcəzair Fransadan rəsmi olaraq müstəqillik qazandıqdan sonra ilk dəfə beynəlxalq aləmdə bayrağını qaldırdı.

1970 – SSRİ ilə ABŞ arasında kosmik əməkdaşlıq barədə danışıqların ilk mərhələsi keçirildi.

1975 – Portuqaliyada solçu partiyalar parlamentdə üstünlük qazandı.

1981 – İranda prezidentliyə seçkilər keçirildi – ilk turda heç bir namizəd qalib gəlmədiyi üçün ikinci tur təyin olundu.

1988 – Yaponiyada Fukuyama yaxınlığında zəlzələ nəticəsində 90-dan çox insan xəsarət aldı.

1989 – Rumıniyada Çavuşesku əleyhinə ilk mütəşəkkil tələbə hərəkatları başlayıb.

1990 – İraqda Səddam Hüseyn Küveytə qarşı açıq təhdidlər səsləndirib.

1991 – Cənubi Afrikada aparteid rejiminin rəsmi simvollarından olan "White Parliament" ləğv edildi.

1992 – Bosniyada BMT qüvvələri tərəfindən təhlükəsizlik zonaları müəyyənləşdirilib.

1993 – Ermənistanla Azərbaycan arasında atəşkəs razılaşması əldə olunmadı və cəbhə xəttində gərginlik davam etdi.

1994 – Ruandada vətəndaş müharibəsi səbəbilə humanitar böhran dərinləşib.

1995 – Ermənistan və Rusiya arasında iqtisadi əməkdaşlıq sazişi imzalanıb.

1996 – NATO-nun Baş katibi Javier Solana Qafqazda sabitlik təşəbbüsləri ilə bağlı Bakıya səfər etdi.

1997 – Qazaxıstan neft yataqları ilə bağlı Çinlə ilk böyük enerji müqaviləsini bağlayıb.

1998 – Rusiyada baş nazir Sergey Kiriyenko maliyyə böhranı ilə mübarizə üçün fövqəladə tədbirlər elan edib.

1999 – Şimali İrlandiya münaqişəsinin həlli üçün tərəflər "Yeni Başlanğıc" razılaşmasını imzaladı.

2000 – ABŞ və İsrail “Camp David II” danışıqlarına start verib.

2001 – Ukraynada prezident Leonid Kuçma KİV-lərə qarşı qanunvericiliyə dəyişiklik təşəbbüsü irəli sürüb.

2002 – İndoneziyada Bali adasında ilk terror xəbərdarlıqları verilib.

2003 – Səudiyyə Ərəbistanında ilk dəfə olaraq qadın hüquqları ilə bağlı dövlət səviyyəli rəsmi forum təşkil olundu.

2004 – Qazaxıstanda prezident Nazarbayev konstitusiya islahatlarına dair yeni referendum elan edib.

2005 – Londonda terror aktlarından sonra şəhərdə fövqəladə təhlükəsizlik tədbirləri gücləndirildi.

2006 – Gəncədə arxeoloqlar tərəfindən alban dövrünə aid qədim qəbiristanlıq aşkarlandı.

2007 – ABŞ Senatı miqrasiya islahatlarını əhatə edən yeni qanun layihəsini müzakirəyə çıxarıb.

2008 – Türkiyədə Ergenekon istintaqı çərçivəsində yeni həbslər həyata keçirilib.

2009 – İtaliyada G8 sammiti çərçivəsində qlobal istiləşmə ilə bağlı yeni mexanizmlər müzakirə edildi.

2010 – Gürcüstanda konstitusiya dəyişikliyi ilə prezident səlahiyyətləri məhdudlaşdırılıb.

2011 – Türkiyədə Silivri məhkəməsi “Ergenekon” işi üzrə yeni məhkumluqlar elan etdi.

2012 – Misirdə prezident seçilmiş Məhəmməd Mursi ilk xarici səfərini Səudiyyə Ərəbistanına edib.

2013 – Misirdə Məhəmməd Mursinin devrilməsindən sonra Müsləman Qardaşlar etiraz mitinqləri keçirdi.

2014 – Qəzzada HƏMAS və İsrail arasında qarşılıqlı hava hücumları intensivləşib.

2015 – Yunanıstanda borc böhranı ilə bağlı Avropa Birliyi ilə danışıqlarda irəliləyiş əldə olundu.

2016 – İraqda "İslam Dövləti" terror təşkilatına qarşı Mosul əməliyyatı genişləndirilib.

2017 – ABŞ və Rusiya prezidentləri ilk dəfə olaraq G20 sammitində rəsmi görüş keçirdilər.

2018 – Türkiyədə yeni prezidentlik sistemi rəsmi olaraq qüvvəyə minib.

2019 – Gürcüstanda “Gavrilov Gecəsi” aksiyalarından sonra hökumət seçki islahatlarına getməyi qəbul etdi.

2020 – ABŞ-da koronavirus səbəbilə ictimai məktəblərin bağlanması ilə bağlı federal qərar müzakirəyə çıxarılıb.

2021 – Azərbaycan və Ermənistan sərhədində gərginlik artıb, qarşılıqlı atəşkəs pozuntuları qeydə alınıb.

2022 – Yaponiya keçmiş baş naziri Şinzo Abe-nin qətlə yetirilməsi ölkədə və dünyada sarsıntı yaratdı.

2023 – Səudiyyə Ərəbistanı və İran arasında diplomatik normallaşma prosesi üçün yeni görüş planlaşdırılıb.

2024 – Braziliyada keçirilən COP30 İqlim Konfransında "Yaşıl Enerji Paktı" imzalandı.