BAKI, VOA

23 İyul tarixi dünya tarixində bir sıra önəmli hadisələrlə yadda qalıb. Aşağıda bu gün baş vermiş əsas hadisələrin xronoloji xülasəsini təqdim edirik:

1272 – İngiltərə şahzadəsi Edvard (sonradan I Edvard) Qüdsə səlib yürüşündə olarkən sirli sui-qəsd cəhdindən sağ çıxıb.

1425 – Portuqaliya kralı I João vəfat edib; yerinə oğlu Duarte kral elan olunub.

1560 – Böyük Britaniya və Fransa arasında imzalanmış Edinburq müqaviləsinə əsasən, Fransa qüvvələri Şotlandiyanı tərk etməyə razılaşıb.

1621 – Osmanlı-Səfəvi müharibəsi zamanı Osmanlı ordusu Gəncə üzərinə yürüşə başlayıb.

1793 – Fransız İnqilabı dövründə, Fransa Konventi ölkədə qiyamların qarşısını almaq üçün İctimai Xilasetmə Komitəsinin səlahiyyətlərini genişləndirdi.

1829 – Amerika Birləşmiş Ştatlarında ilk tipli yazı makinası olan “Typographer” yaradıldı və patentləşdirildi.

1885 – Ulysses S. Grant, ABŞ-ın 18-ci prezidenti və Vətəndaş müharibəsi qəhrəmanı vəfat etdi.

1914 – Avstriya-Macarıstan Serbiyaya ultimatum verdi – bu hadisə Birinci Dünya Müharibəsinin başlanmasına səbəb olacaq diplomatik zənciri başlatdı.

1921 – Çin Kommunist Partiyasının ilk qurultayı Şanxayda keçirildi.

1942 – İkinci Dünya Müharibəsi zamanı Almaniya ordusu Volqa çayına doğru irəlilədi və Stalinqrad döyüşünə hazırlıq başladı.

1952 – Misirdə hərbi çevriliş nəticəsində kral I Faruq taxtdan salındı; ölkədə monarxiya devrildi.

1962 – Telstar adlı ilk canlı televiziya siqnalı Atlantik okeanı üzərindən ötürüldü.

1972 – ABŞ və Sovet İttifaqı arasında ilk ticarət müqaviləsi imzalandı.

1982 – Beyrutda İsrailin Livan müharibəsi çərçivəsində mühasirəsi davam edərkən, PLO ilə müvəqqəti atəşkəs əldə olundu.

1988 – İraq-İran müharibəsində İran ordusu Bəsrə yaxınlığında müdafiəni gücləndirib, BMT-nin atəşkəs çağırışlarına baxmayaraq döyüşlər davam edib.

1989 – ABŞ-da konqres “təhlükəli narkotiklərə qarşı sərt cəzalar” haqqında qanunvericilik təşəbbüsünü səsverməyə çıxarıb.

1990 – İraq Küveytə qarşı hərbi planlar hazırladığını rədd etsə də, sərhədə əlavə hərbi birliklər yerləşdirib.

1991 – Gürcüstanda ilk dəfə çoxpartiyalı parlament seçkilərinin ikinci turu keçirilib.

1993 – Bosniya müharibəsində Srebrenitsa bölgəsinə qarşı serb hücumları şiddətlənib.

1994 – BMT-nin sülhməramlıları Ruandada humanitar yardım bölgələrinə giriş üçün təhlükəsizlik tədbirlərini artırıblar.

1995 – Kanadada “Comet Shoemaker-Levy 9” tərəfindən Yupiterə çırpılan son hissəciklər müşahidə edildi.

1996 – ABŞ-da Respublikaçılar Partiyası prezidentliyə Bob Doul-un namizədliyini rəsmiləşdirib.

1997 – Albaniyada prezident seçkiləri keçirilib – Rekshep Meidani yeni prezident seçilib.

1998 – ABŞ Senatı Keniyanın paytaxtı Nayrobidəki səfirliyə qarşı planlaşdırılan terror təhlükəsinə dair xəbərdarlıq yayıb.

1999 – ABŞ-ın prezidentliyinə namizəd Corc Buş (kiçik) öz kampaniyasını rəsmən elan etdi.

2000 – Şimali Koreya ilə Cənubi Koreya arasında Panmunjom görüşünün detalları açıqlanıb.

2001 – İsrail Qəzzada HƏMAS-ın yüksək səviyyəli komandirlərindən birini hədəf aldı – bu, "hədəfli qətllər" siyasətinin intensivləşdiyi dövr idi.

2002 – Əfqanıstanda keçid hökuməti yeni milli valyuta sisteminə keçidlə bağlı islahat paketi hazırlayıb.

2003 – ABŞ-ın İraqdakı administrasiyası Bağdad yaxınlığında yeni mülki hökumət ofisləri açıb.

2004 – İraqın keçici hökuməti ölkə daxilində ərəblərlə kürdlər arasında torpaq münaqişələrinə dair danışıqlara başlayıb.

2005 – Misirdə keçirilən prezident seçkilərində ilk dəfə çoxnamizədlilik qanunu qüvvəyə minib.

2006 – İsrailin Livana hücumu nəticəsində Qəzzada humanitar böhran dərinləşib.

2007 – Çində SARS virusuna qarşı inkişaf etdirilən yeni eksperimental vaksin sınaqdan keçirilməyə başlanıb.

2008 – Türkiyənin Konstitusiya Məhkəməsi AK Partiyanın bağlanması ilə bağlı prosesin ilkin mərhələsinə start verib.

2009 – Hindistanın cənubunda baş verən daşqınlar onlarla kəndi su altında qoyub, minlərlə insan təxliyə olunub.

2010 – BP şirkəti Meksika körfəzindəki neft sızması ilə bağlı təmizləmə əməliyyatının son mərhələsinə keçib.

2011 – Norveçdə Anders Breivik tərəfindən törədilən kütləvi terror aktında 77 nəfər həyatını itirdi.

2012 – Suriya müharibəsi fonunda BMT Təhlükəsizlik Şurası beynəlxalq hərbi müdaxilə imkanlarını gündəmə gətirib.

2013 – Misirdə orduya qarşı etiraz aksiyalarında onlarca insan həyatını itirib.

2014 – İsrail ordusu Qəzza zolağında torpaq hücumlarına başlayıb – itki sayı artırılıb.

2015 – Avstraliya və Yunanıstan arasında miqrasiya böhranı fonunda yeni razılaşma imzalanıb.

2016 – İran nüvə proqramı ilə bağlı imzalanan sazişin icrası ilə bağlı ilk beynəlxalq hesabat dərc olunub.

2017 – ABŞ Konqresi Rusiyaya qarşı yeni sanksiyalar paketini təsdiqləyib.

2018 – Pakistan parlament seçkiləri ərəfəsində ölkədə terror təhlükəsi səbəbilə təhlükəsizlik tədbirləri gücləndirilib.

2019 – Böyük Britaniyada Boris Conson Mühafizəkarlar Partiyasının yeni lideri seçildi və Baş nazir vəzifəsini qəbul etdi.

2020 – Cənubi Koreya və Şimali Koreya arasında qısamüddətli atəşkəs razılaşması pozulub.

2021 – İtaliyanın cənubunda meşə yanğınları nəticəsində onlarla ev boşaldılıb.

2022 – Rusiya ilə Ukrayna arasında taxıl dəhlizinin açılması ilə bağlı danışıqlar İstanbulda davam edib.

2023 – Rusiya-Ukrayna müharibəsində Qara Dəniz Taxıl Sazişindən rəsmi çıxışı ilə Moskva qlobal ərzaq böhranını artırdı.

2024 – Yaponiya və Cənubi Koreya yeni iqtisadi əməkdaşlıq planı üzrə Tokio Sammitində razılığa gəldi.