BAKI,VOA, Orxan Qədirzadə
ABŞ Prezidenti Harri Trumen İkinci Dünya müharibəsindən sonra dağılmış Avropa dövlətlərinin iqtisadiyyatını bərpa etmək və yenidən qurmaq məqsədilə hazırlanan "İqtisadi Yardım Aktı"nı imzalayıb.
Tarixə "Marşall Planı" kimi düşən bu proqram regionda iqtisadi və siyasi sabitliyi təmin etməklə yanaşı, Avropa xalqlarının kommunizm ideologiyasına meyil etməsinin qarşısını almağı hədəfləyir.
Layihənin əsası 1947-ci ilin iyununda ABŞ dövlət katibi Corc Marşallın Harvard Universitetindəki çıxışı ilə qoyulub. Proqram çərçivəsində yaradılan İqtisadi Əməkdaşlıq Administrasiyası (ECA) 1948-1951-ci illər ərzində 17 Avropa ölkəsinə, o cümlədən Böyük Britaniya, Fransa, Türkiyə və Qərbi Almaniyaya ümumilikdə 13 milyard dollar həcmində yardım ayırıb. Bu vəsaitlərin böyük hissəsi birbaşa qrantlar, qalanı isə kreditlər şəklində təqdim edilib.
"Marşall Planı" sayəsində iştirakçı ölkələrdə həm kənd təsərrüfatı, həm də sənaye istehsalı əhəmiyyətli dərəcədə artıb, kimya və polad kimi ağır sənaye sahələri yenidən canlanıb. Nəticədə, yardım alan dövlətlərin ümumi milli məhsulunda 15 faizdən 25 faizədək artım müşahidə olunub. Qeyd edək ki, Sovet İttifaqı və onun təsiri altında olan Macarıstan, Çexoslovakiya və Polşa kimi ölkələr bu proqramda iştirakdan imtina ediblər.
