BAKI,VOA, Orxan Qədirzadə
1917-ci ilin 6 aprel tarixində ABŞ Almaniyaya müharibə elan edərək rəsmi şəkildə Birinci Dünya müharibəsinə qoşulub. Bu qərar dünya tarixinin gedişatını dəyişən əsas hadisələrdən biri hesab olunur.
Neytrallıqdan müharibəyə gedən yol
1914-cü ildə müharibə başladıqda, ABŞ Prezidenti Vudro Vilson ölkənin neytrallığını elan etmişdi. Lakin Almaniyanın dənizlərdə tətbiq etdiyi "məhdudiyyətsiz sualtı müharibə" strategiyası və ticarət gəmilərinə hücumları vəziyyəti gərginləşdirib.
1915-ci il, may - Britaniyaya məxsus "Luzitaniya" sərnişin gəmisinin batırılması nəticəsində 128-i amerikalı olmaqla 1198 nəfər həlak olub.
1917-ci il, fevral - Almaniya neytral ölkələrin gəmilərini də hədəf alacağını bəyan etdikdən sonra ABŞ bu ölkə ilə diplomatik əlaqələri kəsib.
1917-ci il, mart - Almaniya sualtı qayıqları tərəfindən daha dörd ABŞ ticarət gəmisi batırılıb.
Tarixi qərar və qüvvələr nisbəti
Aprelin 2-də Prezident Vilson Konqresdə çıxış edərək Almaniyaya qarşı müharibə elan edilməsini istəyib. Aprelin 4-də Senat (82 lehinə, 6 əleyhinə), aprelin 6-da isə Nümayəndələr Palatası (373 lehinə, 50 əleyhinə) bu bəyannaməni təsdiqləyib.
Müharibənin gedişində dönüş nöqtəsi
ABŞ-ın müharibəyə daxil olması tükənmiş Antanta qüvvələri (Britaniya və Fransa) üçün həlledici dəstək olub.
İlk 14,000 amerikalı piyada əsgəri iyun 1917-də Fransaya eniş edib.
Amerika qüvvələrinin yaxşı təchiz olunmuş canlı qüvvəsi Qərb cəbhəsindəki dördillik dalanı qırmağa kömək edib.
1918-ci il noyabrın 11-də müharibə başa çatana qədər 2 milyondan çox ABŞ əsgəri Avropada xidmət edib, onlardan təxminən 50 mini döyüşlərdə həlak olub.
Bu addım Müttəfiqlərin qələbəsini sürətləndirməklə yanaşı, ABŞ-ın dünya siyasətində supergüc kimi mövqeyini möhkəmləndirib.
