BAKI,VOA
Robert Nivel tərəfindən planlaşdırılan Müttəfiqlərin genişmiqyaslı hücumu Qərb cəbhəsində acınacaqlı şəkildə uğursuzluğa düçar olduğu bir vaxtda, Fələstindəki Britaniya qüvvələri 17 aprel 1917-ci ildə Qəzza şəhərini Osmanlı ordusundan geri almaq üçün ikinci cəhdini etdi.
Britaniyanın 26 mart 1917-ci ildə Qəzzaya uğursuz hücumundan sonra, bölgədəki Britaniya qüvvələrinin komandanı Ser Arçibald Mürrey döyüşü müttəfiqlərin qəti qələbəsi kimi təqdim edərək yanlış məlumat vermiş və türk itkilərinin əslində olduğundan üç dəfə çox olduğunu iddia etmişdi; əslində isə türklərin 2400 nəfərlik itkisi Britaniyanın 4000 nəfərlik ümumi itkisindən xeyli az idi. Bu yanlış məlumat Londonun Müharibə Ofisini Britaniya qoşunlarının Fələstində mühüm bir sıçrayışın astanasında olduğuna inandırdı və Mürreyə hücumu dərhal yeniləmək əmrini verdi.
Əvvəlki hücum türkləri qəfil yaxalasa da, ikincisi belə olmadı: Qəzzadakı qoşunlara rəhbərlik edən alman generalı Fridrix Kress fon Kressenşteyn artıq Britaniyanın niyyətlərindən tam xəbərdar idi. Britaniyalılar 17 apreldə ikinci hücum dalğasına başlayana qədər, türklər buna uyğun olaraq müdafiələrini gücləndirmiş və qüvvələrini Qəzzadan yaxınlıqdakı Birüs-Səbi (Beerşeba) qəsəbəsinə gedən yol boyu genişləndirmişdilər.
Buna baxmayaraq, Birinci Qəzza döyüşündə olduğu kimi, Britaniya əsgərlərinin sayı türk qoşunlarından iki dəfə çox idi. Üstəlik, britaniyalılar qələbəni təmin etmək üçün səkkiz ağır "Mark-1" tankından və 4000 qaz mərmisindən (Fələstin cəbhəsində ilk dəfə istifadə olunurdu) istifadə etdilər. Tankların isti və quru səhra şəraiti üçün yararsız olduğu məlum oldu; onlardan üçü az sayda olmalarına baxmayaraq yenə də olduqca effektiv müdafiə nümayiş etdirən türk qüvvələri tərəfindən ələ keçirildi. Üç gün davam edən döyüşdən və ağır itkilərdən sonra — Britaniyanın 6444 nəfərlik itkisi türklərin itkisindən üç dəfə çox idi — Mürreyin tabeliyində olan komandan Ser Çarlz Dobell Britaniya hücumlarını dayandırmaq məcburiytində qaldı və İkinci Qəzza döyüşü şəhərin hələ də möhkəm şəkildə türk nəzarətində qalması ilə başa çatdı.
Qəzzanı ələ keçirmək üçün edilən bu ikinci uğursuzluğun nəticəsi olaraq, Müttəfiqlər Avropadan həmin payızda baş tutacaq üçüncü və sonuncu Qəzza döyüşünə qoşulmaq üçün vaxtında gələn İtaliya və Fransa qoşunları da daxil olmaqla əlavə qüvvələr çağırdılar. Ser Edmund Allenbinin yeni regional komandanlığı altında Müttəfiqlər nəhayət 1917-ci ilin noyabrında müdafiəni yararaq Qəzzanın nəzarətini ələ keçirdilər; bu da onlara Fələstinin paytaxtı olan və 9 dekabrda Müttəfiqlərin əlinə keçən Qüdsə doğru irəliləmək imkanı verdi.
