BAKI, VOA

Vatikan şəhər-dövləti 1929-cu il iyunun 7-də İtaliya hökuməti ilə imzalanmış Lateran sazişi əsasında yaradılıb. Həmin sazişə əsasən, Romanın Monte-Vatikano adlanan hissəsində müstəqil dövlət statusuna malik Vatikan formalaşdırılıb.

Roma Katolik Kilsəsinin mərkəzi və Roma Papasının rəsmi iqamətgahı olan Vatikan bu gün də dünya siyasəti və din həyatında mühüm rol oynayan xüsusi statuslu dövlət kimi fəaliyyət göstərir.

Sahəsi cəmi 44 hektar olan Vatikan dünyanın ən kiçik dövləti hesab edilir. Dövlətin əhalisi təxminən 1000 nəfərə yaxın olsa da, rəsmi daimi sakinlərin sayı 530 nəfər təşkil edir. Paytaxtı Vatikan şəhəridir.

Vatikan bütün əsas dövlət atributlarına malikdir və dünyanın əksər ölkələri ilə diplomatik münasibətlər saxlayır. Eyni zamanda, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının üzvü olmayan yeganə Avropa dövləti kimi tanınır.

Dövlət idarəetmə formasına görə monarxiya hesab olunsa da, hakimiyyət irsi qaydada ötürülmür. Dövlətə Roma yepiskopu və Roma Papası rəhbərlik edir. Papa kardinallar kollegiyası tərəfindən seçilir və dövlət başçısı funksiyasını yerinə yetirir.

Vatikanın təhlükəsizliyi tarixən İsveçrə qvardiyası tərəfindən təmin edilir. Məlumatlara görə, qvardiyanın tərkibində 134 nəfər xidmət göstərir.

Əhali baxımından dünyanın ən kiçik ölkələrindən biri olan Vatikan hər il milyonlarla turist və zəvvar qəbul edir. Statistikaya əsasən, şəhər-dövlətə ildə 17 milyondan çox turist və zəvvar səfər edir.

Maraqlıdır ki, daimi əhalisinin az olmasına baxmayaraq, Vatikan cinayət statistikaları ilə də diqqət çəkir. Bunun əsas səbəbi ölkəyə gələn turist və zəvvarların sayının çox olmasıdır. Hüquq-mühafizə orqanlarının məlumatına görə, 2010-cu ildə turistlər və zəvvarlarla bağlı 170 cinayət işi və 1300-ə yaxın mülki iş qeydə alınıb.

Bu gün Vatikan həm katolik dünyasının mənəvi mərkəzi, həm də beynəlxalq diplomatiyada xüsusi çəkisi olan müstəqil dövlət kimi fəaliyyətini davam etdirir.