BAKI,AzerVocie Analitik Təhlil Mərkəzi
Misir, İsrailin ordusunun gücü ilə bağlı davamlı açıqlamalarına qarşı əvvəlki ehtiyatlı mövqeyindən geri çəkilərək, İsrailin Qəzzənin cənubunda – Misirə yaxın bölgədə hərbi qüvvələrini gücləndirməsinin məqsədləri ilə bağlı suallar irəli sürüb. Müşahidəçilər hesab edirlər ki, bu qarşılıqlı açıqlamalar əsasən daxili auditoriyaya yönəlmiş ritorikadır və real siyasi və ya hərbi eskalasiyaya gətirib çıxarmayacaq.
Misir və İsrail arasındakı sülh prosesi onların münasibətlərini dəqiq çərçivəyə salıb və bu çərçivəni indiyə qədər heç bir tərəf aşmayıb. Buna görə də hər iki ölkə arasında baş verən söz savaşları daha çox daxili siyasi məqsədlərə xidmət edir. İsrailin sağçı hökuməti, xüsusilə də əsirlərin azad edilməsi ilə bağlı artan təzyiqlər fonunda güc nümayiş etdirmək istəyir.
Misirin mesajları və hərbi mövqeyi
Misir tərəfi isə İsrail və beynəlxalq cəmiyyət üçün vazkeçilməz olduğunu vurğulayır. Onların ABŞ-ın keçmiş prezidenti Donald Trampın fələstinlilərin Qəzzədən Misirə köçürülməsi planına qarşı sərt mövqe tutması bu iddianı gücləndirir. Qahirə, İsrailin tənqidlərinə susqun qalmayacağını nümayiş etdirmək üçün bəzi hərbi hərəkətliliklər həyata keçirib.
Misirin Dövlət İnformasiya Xidmətinin rəhbəri Diya Rəşvan bildirib ki, Misirin cənub, qərb və şərq sərhədləri gərginlik içindədir və buna görə də ölkənin müdafiə üçün hazır olması təbiidir. O, İsrailin son illərdə artan hərbi hərəkətlərinə diqqət çəkərək, "İndi sualı biz verməliyik: İsrailin bu qədər hərbi yığmasının səbəbi nədir?" – deyə soruşub.
O, İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahunun BMT-dəki çıxışını xatırladıb və İsrailin bölgədə hər yerə çata biləcəyi mesajının aqressiv niyyətlər daşıdığını vurğulayıb. Misirin isə 1973-cü ildən sonra heç bir qonşusu ilə, o cümlədən İsraillə müharibəyə girmədiyini qeyd edib.
İsrailin mövqeyi və təhlükəsizlik narahatlıqları
Siyasi müşahidəçilərə görə, İsrailin Misirə qarşı bu tənqidlərinin əsas səbəbi Trampın fələstinlilərin köçürülməsi planıdır. İsrail Misiri bu plana daha açıq dəstək verməyə təşviq etmək üçün onu hərbi təhdid kimi təqdim etməyə çalışır.
Misir isə öz növbəsində bu ritorikaya sərt cavablar verməklə daxili sabitliyini və Prezident Əbdülfəttah Sisinin nüfuzunu gücləndirmək istəyir. Qahirənin əsas məqsədi, İsrailin Misiri təhlükə mənbəyi kimi göstərməsinə qarşı çıxmaq və sülh sazişlərinin yerinə yetirilməsinə sadiqliyini nümayiş etdirməkdir.
Bununla belə, İsrailin müdafiə naziri İsrael Kats bildirib ki, İsrail Misirin sülh müqaviləsini pozmasına imkan verməyəcək. O, İsrailin sülh razılaşmasına tam sadiq qaldığını vurğulayıb və Misirin də bu çərçivədən kənara çıxmadığını qeyd edib.
Ekspertlər hesab edirlər ki, Misir və İsrail arasında hərbi eskalasiya real deyil və hazırkı ritorik savaş əsasən daxili siyasətə hesablanıb. Misir, İsrailin tənqidlərinə sərt reaksiya verməklə həm özünün strateji əhəmiyyətini xatırlatmaq, həm də regional balansı qorumaq istəyir. İsrail isə Misiri hərbi güc nümayiş etdirməkdə günahlandıraraq, onu ABŞ-ın fələstinlilərlə bağlı planına daha açıq dəstək verməyə təşviq etməyə çalışır.
