Türkiyənin Enerji və Təbii Sərvətlər naziri Alparslan Bayraktar "Əl-Cəzirə"yə verdiyi bəyanatda Hörmüz boğazındakı gərginliyi "bütün böhranların anası" kimi xarakterizə edərək, dünyanı yeni bir enerji arxitekturası qurmağa çağırıb. VOA xəbər verir ki, nazir qlobal neft bazarında yaranan 20 milyon barellik kəsirin enerji marşrutlarının şaxələndirilməsini hər zamankından daha zəruri etdiyini vurğulayıb.
Qlobal enerji təhdidi: 200 dollarlıq neft ssenarisi
Bayraktar bildirib ki, dünya gündəlik 103 milyon barel neftə ehtiyac duyduğu bir vaxtda Hörmüz boğazının qapalı qalması ciddi tədarük problemləri yaradıb. Hazırda başlayan atəşkəsin ümidverici olduğunu deyən nazir, gərginliyin davam edəcəyi təqdirdə neftin bir barelinin 200 dollara qədər yüksələ biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib. Onun sözlərinə görə, belə bir ssenari qlobal iqtisadiyyatı dərin tənəzzülə və dağıdıcı inflyasiyaya sürükləyə bilər.
Türkiyənin enerji mərkəzi statusu və strateji ehtiyatları
Türkiyənin son illər həyata keçirdiyi nəhəng infrastruktur layihələrinə diqqət çəkən nazir, ölkənin artıq regional enerji qovşağına çevrildiyini qeyd edib. O, Türkiyənin enerji təhlükəsizliyi baxımından Avropadan daha əlverişli mövqedə olduğunu rəqəmlərlə ifadə edib.
O qeyd edib ki, Türkiyədə təbii qaz anbarlarında doluluq səviyyəsi 72% təşkil edir (Avropada bu göstərici 28%-dir).
“Strateji rezervlərin 50%-dən çoxu hazırdır. Türkiyə boru kəmərləri və dəniz yolu ilə illik 80 milyard kubmetr qaz qəbul etmə imkanına malikdir.”-deyı bazir vurğulayıb.
Region üçün 3 nəhəng infrastruktur layihəsi
Böhrandan çıxış yolu kimi Bayraktar üç mühüm layihə təklifini irəli sürüb:
“Türkmənistan qazının Xəzər dənizi vasitəsilə Azərbaycan üzərindən Türkiyə və Avropaya nəqli, İraq-Türkiyə neft kəmərinin Bəsrə limanına qədər uzadılması. Qətər qazını Səudiyyə Ərəbistanı, İordaniya və Suriya üzərindən Türkiyəyə çatdıracaq yeni boru kəmərinin inşası.”-deyə o qeyd edib.
İqtisadi maliyyə yükü
Nazir enerji qiymətlərinin artmasının Türkiyə büdcəsinə təsirlərini də açıqlayıb. Neftin hər 1 dollar bahalaşmasının ölkəyə 400 milyon dollara başa gəldiyini deyən Bayraktar, illik əlavə maliyyə yükünün neft və yanacaqda 13-14 milyard dollar, təbii qazda isə 7-10 milyard dollar arasında ola biləcəyini vurğulayıb. Buna baxmayaraq, o, strateji ehtiyatların və marşrut şaxələndirilməsinin Türkiyəni qısamüddətli risklərdən qoruduğunu bildirib.
