BAKI, AzerVoice, Orxan Qədirzadə
Cənubi Afrika Respublikası Rusiya, İran, Çin və digər ölkələrlə birgə keçirdiyi həftəlik BRICS dəniz təlimlərini qlobal dəniz təhlükəsizliyi baxımından “zəruri” adlandıraraq, artan beynəlxalq gərginlik fonunda manevrləri müdafiə edib.
AzerVoice xəbər verir ki, “Will for Peace 2026” adlı təlimlər şənbə günü Keyptaun sahillərində başlayıb. Təlimlər ABŞ-ın Venesuela ilə əlaqəli Rusiya tankerini Şimali Atlantik okeanında saxlamasından bir neçə gün sonra keçirilir. Vaşinqton bu addımı Qərb sanksiyalarının pozulması ilə əsaslandırıb.
Manevrlər eyni zamanda ABŞ Prezidenti Donald Tramp administrasiyası ilə Çin, İran, Cənubi Afrika və Braziliya daxil olmaqla bir sıra BRICS Plus ölkələri arasında artan gərginlik dövrünə təsadüf edir.
Cənubi Afrika Birləşmiş Əməliyyatlar Qrupunun komandanı kapitan Nndwakhulu Tomas Thamaha açılış mərasimində bildirib ki, təlimlər yalnız hərbi xarakter daşımır, həm də BRICS ölkələrinin birgə niyyətinin nümayişidir.
“Bu, birlikdə işləmək iradəmizin nümayişidir. Getdikcə daha mürəkkəb olan dəniz mühitində belə əməkdaşlıq seçim deyil, zərurətdir”, — deyə o vurğulayıb. Thamaha əlavə edib ki, təlimlərin əsas məqsədi gəmiçilik marşrutlarının və dəniz iqtisadi fəaliyyətlərinin təhlükəsizliyini təmin etməkdir.
Genişlənən BRICS və iştirakçılar
Əvvəllər Braziliya, Rusiya, Hindistan, Çin və Cənubi Afrikadan ibarət olan BRICS bloku hazırda Misir, Efiopiya, İran, Səudiyyə Ərəbistanı, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri və İndoneziyanı da əhatə edir.
Cənubi Afrika Silahlı Qüvvələrinin məlumatına görə, təlimlərə bütün BRICS üzvləri dəvət olunub. Çin və İran esmines, Rusiya və BƏƏ korvet, Cənubi Afrika isə freqat göndərib. İndoneziya, Efiopiya və Braziliya isə müşahidəçi qismində iştirak edir.
Cənubi Afrikanın müdafiə nazirinin müavini Bantu Holomisa bildirib ki, təlimlər qlobal gərginlikdən xeyli əvvəl planlaşdırılıb.
“ABŞ-ın bəzi ölkələrlə problemi var deyə panikaya düşməməliyik. Bunlar bizim düşmənlərimiz deyil”, — deyə Holomisa qeyd edib və əsas diqqətin Hind okeanı və Atlantikdə dəniz təhlükəsizliyinə yönəldilməli olduğunu vurğulayıb.
ABŞ tənqidi və əvvəlki gərginliklər
ABŞ rəsmiləri BRICS-i “anti-Amerika” siyasətində ittiham edərək, üzv ölkələrə əlavə 10 faiz rüsum tətbiq edilə biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib. Vaşinqton Cənubi Afrikanın Rusiya ilə yaxın əlaqələrini, eləcə də Pretoriyanın İsraili Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsində Qəzzadakı hərəkətlərinə görə ittiham etməsini də tənqid edib.
Qeyd edək ki, Cənubi Afrika 2023-cü ildə də Rusiya və Çinlə birgə dəniz təlimləri keçirmişdi. Bu, Moskvanın Ukraynaya müdaxiləsinin ildönümünə təsadüf etdiyindən beynəlxalq reaksiyalara səbəb olmuşdu. Hər üç ölkə ilk dəfə 2019-cu ildə birgə dəniz təlimləri təşkil edib.
