BAKI,VOA, Orxan Qədirzadə
Almaniyanın müdafiə naziri Boris Pistorius ölkəsinin Krımın ilhaqından sonra yaranmış təhlükəsizlik risklərinə lazımi səviyyədə reaksiya vermədiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, həmin dövrdə qəbul edilməyən qərarlar nəticəsində Almaniya müdafiə hazırlığı baxımından ən azı altı il itirib.
Helmut Şmidt Fondu tərəfindən təşkil olunan tədbirdə çıxış edən nazir qeyd edib ki, 2014-cü ildə Krımın ilhaqı Avropa üçün ciddi xəbərdarlıq siqnalı olsa da, Almaniya bu təhlükəni lazımi ciddiliklə qiymətləndirməyib.
Pistorius bildirib ki, həmin vaxt Almaniyada vəziyyətin qısa müddətdə normallaşacağına dair yanlış təsəvvür formalaşmışdı.
“Krım ilhaq ediləndə düşünürdük ki, bu hadisə keçib gedəcək, bir neçə gün sonra hər şey əvvəlki qaydasına düşəcək və biz öz yolumuza davam edəcəyik. Əslində təhlükə siqnalını eşitdik, lakin onu təxirə saldıq və yenidən yuxuya getdik. Bu altı il həm mülki müdafiə sisteminin inkişafı, həm hərbi və mülki qurumlar arasında əməkdaşlığın gücləndirilməsi, həm də cəmiyyətin təhlükələri dərk etməsi və silahlı qüvvələrin təchizatı baxımından itirilmiş dövr oldu”, – deyə nazir vurğulayıb.
Şimali Avropa ölkələri Almaniyanı qabaqlayıb
Müdafiə naziri ictimai dayanıqlığın artırılmasında hərbi və mülki strukturlar arasında əməkdaşlığın mühüm rol oynadığını qeyd edərək Şimali Avropa ölkələrinin təcrübəsini nümunə göstərib.
Onun sözlərinə görə, Skandinaviya ölkələri, Polşa və Baltikyanı dövlətlər Krım hadisələrindən dərhal sonra təhlükəni düzgün qiymətləndirərək müdafiə hazırlığını gücləndirməyə başlayıblar.
“Bəli, Skandinaviya ölkələri bizdən altı il öndədir. Bunun səbəbi odur ki, onlar 2014-cü ildə Krımın ilhaqından sonra xəbərdarlıq siqnalını eşitdilər, ayağa qalxdılar və hərəkətə keçdilər”, – deyə Pistorius bildirib.
Nazirin fikrincə, dövlətin müdafiə qabiliyyəti yalnız ordunun gücü ilə ölçülmür və bu məsuliyyət bütün cəmiyyətin üzərinə düşür.
“Ölkənin müdafiəsi yalnız silahlı qüvvələrin vəzifəsi deyil. Həqiqi müdafiə qabiliyyətinə malik dövlət o dövlətdir ki, onun idarəetmə sistemi, iqtisadiyyatı və cəmiyyəti dayanıqlı olsun”, – deyə o vurğulayıb.
Finlandiya nümunəsi diqqət çəkib
Boris Pistorius çıxışında Finlandiyanın müdafiə modelini xüsusi qeyd edib.
Nazirin sözlərinə görə, təxminən 5,5 milyon əhalisi olan Finlandiyada 900 minə yaxın ehtiyat hərbçi mövcuddur. Bu, ölkə əhalisinin təxminən 16 faizinə bərabərdir.
Almaniyada isə bu göstərici hazırda təxminən 1 faiz səviyyəsindədir.
Pistorius bildirib ki, Finlandiya vətəndaşlarının təxminən 80 faizi ölkəni müdafiə etməyə hazır olduqlarını bəyan edir.
Bundan əlavə, Finlandiyada 55 minə yaxın sığınacaq və yeraltı müdafiə qurğusu fəaliyyət göstərir ki, bu da əhalinin təxminən 85 faizini təhlükə zamanı qorumağa imkan verir.
Nazirin sözlərinə görə, Almaniya üçün bu səviyyəyə çatmaq hazırda real görünmür.
ABŞ qoşunlarının azaldılması müzakirə olunur
Pistorius çıxışı zamanı ABŞ müdafiə naziri Pit Heqsetlə Brüsseldə keçirdiyi görüşə də toxunub.
O bildirib ki, tərəflər Almaniyadakı Amerika hərbi kontingentinin azaldılması planlarını müzakirə ediblər.
Almaniya hökuməti ABŞ qüvvələrinin müəyyən hissəsinin çıxarılmasının mümkünlüyünü başa düşsə də, bu prosesin koordinasiyalı şəkildə həyata keçirilməsini istəyir.
“Biz anlayırıq ki, qoşunların çıxarılması mümkündür. Lakin bunun planlı və əlaqələndirilmiş şəkildə aparılmasını xahiş edirik. Bizə yaranacaq boşluqları vaxtında doldurmaq imkanı verilməlidir. Əks halda təhlükəli çatışmazlıqlar yarana bilər ki, bu da ABŞ-ın öz maraqlarına da uyğun deyil”, – deyə nazir bildirib.
“Dünya getdikcə daha gözlənilməz olur”
Almaniyanın müdafiə naziri beynəlxalq vəziyyətin sürətlə dəyişdiyini və qlobal təhlükəsizlik mühitinin daha mürəkkəb xarakter aldığını vurğulayıb.
Onun sözlərinə görə, dünyada gərginlik artır, qeyri-sabitlik dərinləşir və geosiyasi rəqabət daha da güclənir.
“Azadlığımıza və demokratiyamıza yönələn təhdidlər bu gün heç vaxt olmadığı qədər böyükdür. Üstəlik, bu təhdidlər yalnız xaricdən gəlmir, eyni zamanda daxildə də formalaşır”, – deyə Pistorius bildirib.
Nazir əlavə edib ki, effektiv çəkindirmə siyasəti güclü hərbi potensial olmadan mümkün deyil.
“Əgər çəkindirmə siyasəti uğurlu olmazsa, nəticədə özümüz hərbi hücumun hədəfinə çevrilə bilərik. Bunun nəticələrini artıq beşinci ildir Ukraynada müşahidə edirik. Münaqişə hələ də bütün gücü ilə davam edir”, – deyə Almaniyanın müdafiə naziri vurğulayıb.
Ekspertlər hesab edirlər ki, Pistoriusun açıqlamaları Almaniyanın son illərdə müdafiə siyasətində həyata keçirdiyi dəyişikliklərin arxasında duran əsas səbəbləri bir daha ortaya qoyur və Berlinin yaxın illərdə hərbi hazırlıq, ehtiyat qüvvələr və mülki müdafiə sistemlərinin gücləndirilməsinə daha çox diqqət ayıracağını göstərir.
