BAKI, AzerVoice, Zeynəb Raminqızı
Rusiyanın Kamçatka yarımadasında baş verən 8,8 bal gücündə zəlzələdən bir həftə sonra yer səthində ciddi geodinamik dəyişikliklər baş verib.
AzerVoice xəbər verir ki, Rusiya Elmlər Akademiyasının geodinamik müşahidələrə əsaslanan ilkin hesablamalarına görə, Kamçatkanın cənub ucunda yerləşən quru kütlələri təxminən 2 metr məsafədə şimal-şərqə doğru yer dəyişib. Bu barədə qurum öz rəsmi Telegram hesabında məlumat yayıb.
“İyulun 30-da baş verən zəlzələ nəticəsində yaranan koseysmik sürüşmələr ən çox yarımadanın cənub hissəsində müşahidə olunub”, – deyə açıqlamada qeyd edilib.
Zəlzələnin episentri Sakit okeanın dərinliklərində yerləşsə də, onun yaratdığı enerji Çilidən Yaponiyaya qədər uzanan sahilboyu bölgələrdə sunami xəbərdarlıqlarına səbəb olub. Qeyd edək ki, bu zəlzələ dünya tarixində qeydə alınan ən böyük altı zəlzələdən biri hesab edilir.
Zəlzələlərin baş verdiyi bölgələr əsasən tektonik plitələrin qovşağında yerləşir. Kamçatka yarımadası da Avrasiya və Sakit okean plitələrinin birləşdiyi nöqtədə yerləşir. Bu plitələr bir-birinə təzyiq göstərərək, zamanla süxurların arasında böyük gərginlik yaradır. Yığılan bu enerji yerin dərinliklərində qırılmalarla azad olur və zəlzələ baş verir.
Alimlər bu prosesi elastik rebound adlandırırlar. Gərginliyin boşalması nəticəsində plitələr bir-birinin yanından sürüşür və bu zaman torpaq kütlələrinin bir neçə metr hərəkəti müşahidə edilə bilər. Bu sürüşmələr isə əsas zəlzələdən sonra da bir müddət davam edə bilir.
Kamçatkada baş verən zəlzələ tək bir hadisə ilə məhdudlaşmayıb. Zəlzələdən əvvəlki 10 gün ərzində bölgədə 5,0 və daha böyük maqnituda ilə 50-yə yaxın yeraltı təkan qeydə alınıb. Xüsusilə 20 iyul tarixində baş verən üç 6,6 bal və bir 7,4 bal gücündə zəlzələlər seysmoloqların diqqətini çəkib.
Zəlzələdən sonra da artçı təkanlar davam edib. ABŞ Geoloji Xidmətinin (USGS) məlumatlarına görə, əsas zəlzələdən sonra bölgədə 6,9 və 6,2 bal gücündə əhəmiyyətli afterşoklar qeydə alınıb. USGS mütəxəssisləri bölgədəki seysmik aktivliyin hələ də davam etdiyini bildirərək, növbəti ay ərzində 7 bal gücündə yeni bir zəlzələnin baş vermə ehtimalını 47 faiz, bir il ərzində isə 8 bal və ya daha güclü zəlzələ ehtimalını 13 faiz olaraq qiymətləndirib.
