BAKI,VOA
Tarixi yaddaşda Ramazan ayının iyirmi birinci günü böyük dəyişikliklər günü kimi xatırlanır. Bu gündə sonrakı dövr İslam imperiyalarının ən böyüyünün ilk qurucusunun səhifəsi qapanıb, Şamın səlibçilərə qarşı qəhrəmanlıq dastanları yazılıb və Fələstin böyük şeyxlərinin Britaniya işğalına qarşı fədakarlıqlarına şahidlik edib.
Həsən ibn Əlinin əqiqəsi (3 h.)
Hicrətin üçüncü ilinin bu günündə Peyğəmbər (s.ə.s) nəvəsi Həsən ibn Əli ibn Əbu Talib (qızı Fatimeyi-Zəhranın oğlu - Allah onlardan razı olsun) üçün əqiqə kəsdi. Onun yeddinci günündə əqiqə qurbanı kəsdirdi, başını qırxdırdı və saçının çəkisi qədər gümüş sədəqə verilməsini əmr etdi. Bu, yeni doğulmuş körpəni qeyd etmək üçün uca bir peyğəmbər sünnəsidir.
"Həsən" adının seçilməsi cahiliyyət adlarından bir dönüş idi (belə ki, İmam Əli ona "Hərb" adını vermək istəyirdi). Saçının çəkisi qədər gümüş sədəqə verilməsi isə sosial həmrəylik dəyərlərini möhkəmləndirmək və şəxsi sevinci kasıbların haqqı ilə əlaqələndirmək məqsədi daşıyırdı. Bu isə Peyğəmbərin ilk nəvəsinin doğumunu Əhli-beyt tarixində əlamətdar bir günə çevirdi.
Mərvan ibn Həkəmin doğuluşu (2 h.)
Ramazan ayının bu günündə İkinci Əməvi dövlətinin (Mərvanilər qolunun) qurucusu doğuldu. O, böhranlı bir dövrdə xilafətə beyət edilmişdi.
Onun əhəmiyyəti Əməvi dövlətinin "ikinci qurucusu" olmasındadır. Ölkənin tamamilə parçalanmış vəziyyətdə olduğu, əyalətlərin əksəriyyətinin Abdullah ibn Zübeyrə tabe olduğu bir vaxtda, "Cəbiyə" konfransında (64 h.) ona xəlifə kimi beyət edildi.
O, qısa müddət ərzində Misir və Şamı Zübeyrilərin əlindən geri ala bildi. Ramazan ayında vəfat edərkən artıq oğlu Əbdülməliyin fitnəni yatırmasına və onilliklər boyu İslam dövlətinin tək bir bayraq altında birləşdirilməsini tamamlamasına imkan verən əsasları qoymuşdu.
Osmanlı dövləti: Qurucunun vəfatı (726 h.)
21 Ramazanda qurucu Osman Qazi "Bursa" şəhərində vəfat etdi. Osman öz əmirliyini kiçik bir sərhəd tayfasından sonralar altı əsr boyu İslamın himayədarına çevriləcək gənc bir dövlətə çevirdi.
Osman 656-cı ildə, yəni Bağdadın Hülakü xan tərəfindən süqut etdiyi eyni ildə doğulmuşdu. Onun doğuluşu ümmətin əzəmətini özünə qaytaracaq bir gücün doğulmasının xəbərçisi idi. O, vəfat edərkən dünya malından qılıncı, atı və zirehindən başqa heç nə qoyub getmədi. Nəsli "Osman qılıncı"nı suverenlik rəmzi olaraq nəsildən-nəslə ötürməyə davam etdi.
Səlib müharibələri dastanları
"Harim" döyüşü və Nurəddin Zənginin qələbəsi (559 h.): Ədalətli hökmdar Nurəddin Mahmud Zənginin başçılıq etdiyi İslam orduları Hələb yaxınlığındakı "Harim" bölgəsində birləşmiş səlibçi qüvvələri ilə toqquşdu.
Nurəddin "taktiki geri çəkilmə" planı ilə firəng cəngavərlərini tələyə saldı, bu da onların süvarilərini piyadalardan ayırdı. Müsəlmanlar onları mühasirəyə alaraq böyük sərkərdələrini (Antakiya və Tripoli knyazlarını) əsir götürdülər. Təqribən 10 min səlibçi öldürüldü ki, bu da Şam qalalarının geri alınmasına zəmin yaratdı.
Fələstin və işğala qarşı müqavimət
Şeyx Fərhan Əs-Sədinin şəhadəti (1356 h. / Noyabr 1937): Bu gündə Britaniya mandatı orqanları mücahid Şeyx Fərhan Əs-Sədini (Əl-Qəssamın silahdaşı) edam etdilər.
Hökm yaşı 77-ni ötmüş və Ramazan ayında oruclu olan şeyx barəsində icra edildi. O, 1929-cu ildə Cənindəki (Cenin) üsyana rəhbərlik etmiş və tüfəngi əlində əsir düşənə qədər mübarizəni davam etdirmişdi. Onun edam edilməsi Böyük Fələstin üsyanının alovlanması üçün bir qığılcıma çevrildi.
Tarixdə müxtəlif hadisələr
İmam İbn Macənin vəfatı (273 h.): Altı mötəbər hədis kitabından biri olan "Əs-Sünən"in müəllifi, təfsir və tarix sahəsində təhsil və təsnifatla dolu bir həyatdan sonra dünyasını dəyişdi.
Süveyş kanalının qazılması (1275 h. / Aprel 1859): Bu gündə Şərqlə Qərbi birləşdirən və qlobal ticarətin xəritəsini dəyişdirən Misirdəki kanal layihəsində ilkin qazıntı işlərinə başlandı.
