Qrenlandiya və ABŞ arasında "tibbi yardım" gərginliyi: Baş nazirdən sərt cavab
Qrenlandiyanın Baş naziri Yens-Frederik Nilsen, ABŞ Prezidenti Donald Trampın adaya tibbi yardım məqsədilə xəstəxana gəmisi göndərmək təklifinə sərt reaksiya verib. Nilsen, Trampın sosial mediada təsadüfi paylaşımlar etmək əvəzinə, rəsmi kanallar vasitəsilə birbaşa dialoqa keçməli olduğunu bildirib. Baş nazir Trampın "Truth Social" hesabından etdiyi təklifə qısa və kəskin cavab verib: "Bizdən bir 'xeyr' cavabı gəldi."
NATO Qrenlandiyada mövqeyini gücləndirir
NATO Arktikada fəaliyyətini genişləndirərək Qrenlandiyada yeni “Arctic Sentry” təşəbbüsünü işə salmağa hazırlaşır. Alyansın bu addımı rəsmi olaraq regionda artan təhlükəsizlik çağırışlarına cavab kimi təqdim edilsə də, diplomatik mənbələr təşəbbüsün əsasən siyasi və kommunikasiya xarakteri daşıdığını bildirirlər.
ABŞ nümayəndə heyəti Qrenlandiya gərginliyini müzakirə etmək üçün Kopenhagenə səfər edib
ABŞ Senatının Müdafiə Büdcəsi üzrə yüksək rütbəli üzvü, demokrat Kris Kunun rəhbərlik etdiyi 11 nəfərlik heyət Danimarkanın paytaxtı Kopenhagenə gedib. Səfərin əsas məqsədi ABŞ Prezidenti Donald Trampın Qrenlandiya ilə bağlı iddialarından sonra yaranan diplomatik gərginliyi müzakirə etməkdir. Amerikalı senatorlar Danimarkanın Baş naziri Mette Frederiksen, Qrenlandiyanın Baş naziri Yens-Frederik Nilsen və parlament üzvləri ilə görüşlər keçiriblər.
Avropa ölkələri Qrenlandiyaya hərbi qüvvə göndərir: ABŞ ilə gərginlik artır
ABŞ-ın Qrenlandiyanı nəzarətə götürmək niyyəti ilə bağlı Vaşinqtonda keçirilən danışıqlar uğursuzluqla nəticələndikdən sonra Avropa ölkələri adaya hərbi personal göndərməyə başlayıb. Fransa, İsveç, Almaniya və Norveç Qrenlandiyanın paytaxtı Nuuk şəhərinə kəşfiyyat missiyası çərçivəsində hərbçilər yerləşdirəcəklərini elan ediblər. Qrenlandiya Baş nazirinin müavini Mute Egede bildirib ki, bölgədə NATO hərbçilərinin, hərbi uçuşların və gəmilərin sayının artması gözlənilir. Fransa Prezidenti Emmanuel Makron ilk hərbi heyətin artıq yola düşdüyünü təsdiqləyib. Almaniya isə Danimarkanın dəvəti ilə 13 nəfərlik kəşfiyyat qrupunu bölgəyə göndərib.
Danimarka Qrenlandiyanın müdafiəsi üçün 1952-ci il hərbi fərmanını yenidən gündəmə gətirdi
Danimarkanın Müdafiə Nazirliyi Qrenlandiyanın müdafiəsinə dair 1952-ci il tarixli kral direktivəsinin hələ də qüvvədə olduğunu təsdiqləyib. Bu direktivə adaya mümkün hərbi müdaxilə halında, yerli hərbi kontingentin yuxarı instansiyalardan əlavə göstəriş almadan atəş açmaq səlahiyyətini nəzərdə tutur. Qeyd olunub ki, sözügedən kral fərmanı Qrenlandiyanın müdafiəsi üçün fövqəladə səlahiyyətlər müəyyən edir və bu mexanizm bu gün də hüquqi qüvvəsini saxlayır.
ABŞ niyə Qrenlandiyanı istəyir? Tarixi sazişlər, gizli razılaşmalar və Arktik geosiyasət
ABŞ-ın Qrenlandiyaya marağı son illərdə, xüsusilə Donald Trampın prezidentliyi dövründə açıq şəkildə gündəmə gəlsə də, bu marağın kökləri İkinci Dünya müharibəsi və Soyuq müharibə dövrünə qədər uzanır. Qrenlandiya bu gün yalnız böyük bir ada deyil, Arktikanın təhlükəsizlik, hərbi-strateji və geosiyasi mərkəzlərindən biri kimi qiymətləndirilir. ABŞ-ın Qrenlandiyadakı mövcudluğunun hüquqi əsası 9 aprel 1941-ci ildə Vaşinqtonda imzalanan Qrenlandiya üzrə Müdafiə Sazişi ilə qoyulub. Bu sənəd Danimarkanın ABŞ-dakı səfiri Henrik Kaufmann tərəfindən, Kopenhagendəki hökumətin razılığı olmadan imzalanmışdı. Saziş ABŞ-a Qrenlandiyada sərbəst hərbi fəaliyyət, baza qurmaq və infrastrukturu təkbaşına idarə etmək imkanı verirdi.
