BAKI,AzerVoice
Ranidafobiya — insanların qurbağalara və ya qurbağa tipli amfibiyalara (suda-quruda yaşayan heyvanlara) qarşı qeyri-adi, həddindən artıq qorxu hiss etməsi ilə xarakterizə olunan xüsusi fobiya növüdür. Bu vəziyyət normal iyrənmə və ya sadəcə xoşagəlməmə halından fərqlənir, çünki fobiya insanda güclü panika, ürək döyüntüsü, titrəmə, qaçma istəyi və hətta bayılma ilə müşayiət olunur.
Adının mənası
“Rana” — latınca “qurbağa” deməkdir.
“Phobos” — yunan dilində “qorxu” mənasını verir.
Beləliklə, Ranidafobiya = Qurbağa qorxusu deməkdir.
Nə zaman kəşf olunub?
Ranidafobiya ayrıca bir psixoloji termin olaraq 20-ci əsrin ortalarında psixiatriya və psixologiya ədəbiyyatında qeyd olunmağa başlayıb. Əvvəlcə ümumi heyvan fobiyaları (zoofobiyalar) içində araşdırılırdı. Sonrakı illərdə isə psixoloqlar insanların məhz qurbağalara qarşı irrasional qorxu yaşadığını müşahidə etdilər və bu termin ayrıca işlədilməyə başladı.
Əsasən kimlərdə rast gəlinir?
Ranidafobiya istənilən yaşda və cinsdə rast gələ bilər, lakin,uşaqlarda və yeniyetmələrdə daha çox təsadüf olunur, çünki onlar ilk dəfə qurbağa ilə təmasda olduqda qorxulu təəssürat ala bilirlər.
Qadınlarda daha çox qeyd olunur (statistik müşahidələrə görə, heyvan fobiyaları qadınlarda kişilərə nisbətən daha geniş yayılıb).
Əvvəllər qurbağa ilə bağlı xoşagəlməz hadisə yaşayanlarda (məsələn, qəfil üstünə tullanması və ya uşaqlıq travması) daha çox yaranır.Təbiətə qarşı həssas, həyəcanlı və ya obsesiv şəxsiyyət tipində olanlarda da müşahidə olunur.
Əlamətləri
Ranidafobiyası olan şəxs qurbağa gördükdə və ya yalnız onun haqqında düşündükdə belə aşağıdakı simptomlar müşahidə oluna bilər:
Güclü qorxu və panika,ürək döyüntüsünün artması, tərləmə,əllərdə və ayaqlarda titrəmə,qaçmaq və gizlənmək istəyi,qurbağanın şəklinə, videosuna belə baxmaqdan imtina.
Ağır hallarda nəfəs darlığı, başgicəllənmə, ürəkbulanma müşahidə oluna bilər.
Müalicə üsulları varmı?
Bəli, ranidafobiya müalicə edilə bilər. Ən çox istifadə olunan üsullar:
Psixoterapiya (Koqnitiv-davranış terapiyası – KDT):İnsan qurbağa ilə bağlı düşüncələrini idarə etməyi öyrənir.
Qorxunun məntiqsiz olduğu izah olunur.Tədricən qurbağaya dair şəkil, video və real müşahidələrə alışdırılır.
Ekspozisiya terapiyası (məruz buraxma):
Pasiyent yavaş-yavaş qurbağa ilə üzləşdirilir — əvvəlcə şəkillərlə, sonra videolarla, ən sonda isə real həyatda.Məqsəd beynin “qorxu siqnalını” söndürməkdir.
Dərman müalicəsi:
Ağır panika hallarında anksiyolitiklər və ya antidepressantlar həkim nəzarəti ilə təyin edilə bilər.
Ranidafobiya — qurbağalara qarşı irrasional qorxudur. Adını latın və yunan dillərindən götürüb “qurbağa qorxusu” deməkdir. Əsasən uşaqlarda və qadınlarda daha çox təsadüf olunur. Panika tutmaları, qaçmaq istəyi və sosial çətinliklərə səbəb ola bilər. Müalicəsi psixoterapiya, ekspozisiya terapiyası və bəzi hallarda dərmanlarla mümkündür.
