BAKI,VOA, Analitik Təhlil Mərkəzi
Livan hökumətinin başçısı hakim Nəvaf Salam ,Beyrut İsrailin Livana qarşı müharibəsini dayandırmaq, bunun ümumilikdə livanlılara, xüsusən də məcburi köçkünlərə göstərdiyi fəlakətli təsirləri azaltmaq üçün siyasi və diplomatik müstəvidə əlindən gələni edir.
Baş nazir Salam qeyd edib ki, diplomatik səylər hələ arzulanan nəticəni verməyib. Buna səbəb Livanın vəziyyətinin regiondakı böhranlar və davam edən müharibə ilə bağlı olmasıdır.
Onun sözlərinə görə, əgər «Hizbullah»ın bu prosesə qoşulmaqla yol verdiyi strateji səhv olmasaydı, Livan bu fəlakətlərdən yayına bilərdi. Bu səhv həm Livan, həm də partiyanın qorumaq istədiyini iddia etdiyi mühit üçün ağır nəticələrə yol açıb. Salam qeyd edib ki, bu müharibə bütün livanlılara diktə olunub və onların maraqlarına xidmət etmir və döyüşlərin dərhal dayandırılması təxirəsalınmaz milli ehtiyacdır.
Baş nazir bildirib ki, beynəlxalq səylər İsrailin sərt mövqeyi, ABŞ-ın davam edən müharibə ilə məşğul olması və bu gərginliyin Fars körfəzi regionunun təhlükəsizliyinə mənfi təsirləri ilə üzləşir.
Salam hökumətin «Hizbullah»ın təhlükəsizlik və hərbi fəaliyyətlərini qadağan edən son qərarlarını icra etmək əzmində olduğunu təsdiqləyib. O qeyd edib ki, silahlı qüvvələr və məhkəmə sistemi bu çərçivədə öz vəzifəsini yerinə yetirir, lakin müharibə şəraiti tətbiqi çətinləşdirir.
Həmçinin, İran vətəndaşları üçün viza rejiminin sərtləşdirilməsinə də toxunan Salam bildirib ki, buna səbəb İran İnqilabı Keşikçiləri Korpusuna (SEPAH) mənsub olduğu ehtimal edilən şəxslərin Livanın milli təhlükəsizliyini təhlükəyə atan fəaliyyətləri barədə daxil olan kəşfiyyat məlumatlarıdır.
Qərar verildikdən sonra bir neçə belə şəxsin ölkəni tərk etdiyini deyən Baş nazir, Livanın İranla dövlətlərarası səviyyədə ən yaxşı münasibətlər qurmaq istədiyini, lakin Livan xalqının taleyinin başqa bir dövlətin maraqlarına bağlanmasını qətiyyətlə rədd etdiyini vurğulayıb.
İnsan faktoru barədə danışan Salam, Cənub bölgəsi və Beyrutun ətraf qəsəbələrindən olan kütləvi köçün böyük humanitar problemlər yaratdığını bildirib. Dövlət imkanlarının məhdud olmasına baxmayaraq, hökumətin sığınacaq, qida və dərman kimi təməl ehtiyacları qarşılamağa çalışdığını və bu prosesə Hökumət Sarayındakı Fəlakət Bölməsinin Əməliyyat Otağı vasitəsilə şəxsən nəzarət etdiyini qeyd edib.
Bu ərəfədə Fransa böhranın həlli üçün ehtiyatlı cəhdlərini davam etdirir. Fransa prezidenti Emmanuel Makron son iki gündə üçüncü dəfə Livan prezidenti Cozef Aunla telefonla danışıb, lakin Livan Rəyasət Heyətinə yaxın mənbələr hələlik ciddi bir irəliləyişin olmadığını bildirib. Mənbələr «əl-Şərq əl-Avsat»ə açıqlamasında məsələlərin yetişməsi üçün daha çox vaxta ehtiyac olduğunu, bu həftənin ortasında, xüsusən də Aunun çıxış yolları üçün təmasda olduğu ABŞ tərəfi ilə ciddi hərəkətliliyin gözlənildiyini qeyd ediblər.
Prezident Aun həmçinin İspaniya kralı VI Filipdən telefon zəngi alıb. Kral Livanın keçdiyi bu həssas dönəmdə İspaniyanın onların yanında olduğunu təsdiqləyib.
Digər tərəfdən, İsrailin müdafiə naziri İsrael Kats Livan hökumətinə xəbərdarlıq edərək bildirib ki, onlar «Hizbullah»ı tərksilah etməlidir, əks halda «ağır bədəl» ödəyəcəklər.
Kats bəyanatında: «Livan ərazisində suverenlik iddiamız yoxdur, lakin Livan torpaqlarından İsrailə atəş açılması kimi illərdir davam edən vəziyyətin təkrarlanmasına icazə verməyəcəyik. Ona görə də xəbərdarlıq edirik: biz daha kəskin addımlar atmadan əvvəl siz hərəkətə keçin».-deyib.
BMT-nin Livan üzrə xüsusi koordinatoru Janin Hennis-Plassxaert isə şənbə günü Livan və İsrail arasında hərbi qarşıdurmanı dayandırmaq üçün danışıqlara çağırıb.
«Livan və İsrail arasında danışıqların aparılması gələcək nəsillərin eyni kabusu təkrar-təkrar yaşamasının qarşısını alan həlledici amil ola bilər. Vəziyyət indi təhlükəlidirsə, gələcəkdə daha da pisləşəcəyi dəqiqdir. Çox sayda insan əzab çəkmək riski altındadır. Hərbi əməliyyatlar dayanmalıdır».-deyə o bildirib.
