Livanın cənubunda yerləşən və son aylarda İsrailin bombardmanlarına məruz qalan qədim Finikiya şəhəri Sur (Tyre) çərşənbə günü UNESCO-nun Təhlükədə olan Ümumdünya İrsi Siyahısına əlavə edilib.
ArabAZ xəbər verir ki, təşkilatın bəyanatında deyilir: “Tarixi məkana birbaşa zərbələr dəyib və zərər vurulub. Bundan əlavə, xüsusilə yeni zərbələrin ehtimalı nəzərə alınaraq, obyektin mühafizə vəziyyəti artan narahatlığa səbəb olur”.
BMT qurumu əlavə edib ki, “Ərazinin görkəmli ümumbəşəri dəyərinin qorunmasını və mühafizəsini təmin etmək üçün optimal şərait artıq mövcud deyil”. Həmçinin qeyd olunub ki, şəhərin siyahıya salınmasını Livan hökuməti xahiş edib.
Livanın 4,700 illik qədim Sur şəhəri İsrail bombardmanlarının vurduğu zərərə görə UNESCO-nun Təhlükədə olan Ümumdünya İrsi Siyahısına daxil edilib. Qərar Busanda qəbul olunub.
- İraq diplomatiyasının ən tanınmış siması – Tariq Əziz kimdir?
- Ərəb Əmirliklərində yol infrastrukturu genişləndirilir
- İsraillə təhlükəsizlik sazişi üzərində işləyirik – Əhməd əş-Şəraa
- Livanda qeyri-qanuni silah problemi necə həll olunacaq?
- Səudiyyə Ərəbistanı 2026 İKT indeksində dünyada birinci oldu
- Əs-Sistani sonrası Nəcəf Hövzəsini gözləyən tarixi sınaq
Beyrutdan təxminən 80 kilometr cənubda, İsrail sərhədindən isə cəmi 20 kilometr məsafədə yerləşən Sur xarabalıqları 1984-cü ildə UNESCO-nun İrs Siyahısına daxil edilib və əsasən Roma dövrünə aid arxeoloji qalıqları əhatə edir.
Sahil şəhəri son aylarda İsrail ilə “Hizbullah” arasında baş verən münaqişənin mərkəzində qalıb. İsrail ordusunun bəzi arxeoloji əraziləri də əhatə edən təxliyə xəbərdarlıqlarından sonra on minlərlə sakin şəhərdən qaçsa da, yerli əhalinin böyük hissəsi sonradan geri qayıdıb.
Livanın mədəniyyət naziri Qassan Salame çərşənbə günü atılan bu addımı alqışlayaraq bildirib ki, bu qərar “hazırda münaqişələrin şahidi olan bir regionun tarixində böyük əhəmiyyətə malik bir məkana UNESCO və üzv dövlətlərin diqqətini və qayğısını cəlb edəcək”.
“Hizbullah” İranın ali liderinin ABŞ və İsrail tərəfindən öldürülməsinin qisasını almaq üçün İsrailə raketlər ataraq Livanı Yaxın Şərq münaqişəsinə sürükləmişdi. İsrail buna ağır zərbələr və quru əməliyyatı ilə cavab verib, nəticədə 4,300-dən çox insan həlak olub.
Təxminən 4,700 il əvvəl salınmış qədim şəhər UNESCO-nun Ümumdünya İrsi kimi qorunan iki əraziyə ev sahibliyi edir; buraya Roma zəfər tağı və II əsrə aid hippodrom daxildir.
Tarixi məkanlardan biri iyun ayında İsrailin birbaşa zərbəsinə məruz qalmışdı.
O vaxt Livan Mədəniyyət Nazirliyinin rəsmisi AFP-yə bildirmişdi ki, inzibati binaya zərbə dəyib və yaxınlıqdakı bombardmanların qalıqları arxeoloji elementlərə, o cümlədən sütunlara, sütun başlığına və mozaikalara zərər vurub.
Aralıq dənizinin ən qədim şəhərlərindən biri olan Sur tarixi boyu Finikiya, Fars, Ellinizm, Roma və Bizans sivilizasiyalarına ev sahibliyi edib.
Bu ilin əvvəlində Salame İsraili 1954-cü ildən bəri münaqişə tərəflərindən silahlı toqquşmalar zamanı mədəniyyət abidələrini qorumağı tələb edən Haaqa Konvensiyasına əməl etməməkdə ittiham etmişdi.
O, həmçinin İsraili silahlı münaqişələr zamanı mədəniyyət obyektlərini qorumaq üçün UNESCO ilə əlaqəli komitə tərəfindən təsis edilmiş beynəlxalq səviyyədə tanınan rəmzi “mavi qalxanlar”a məhəl qoymamaqda günahlandırmışdı.
UNESCO-nun Sur şəhərini təhlükədə olan irs siyahısına daxil etmək qərarı təşkilatın Cənubi Koreyanın Busan şəhərində keçirilən Ümumdünya İrs Komitəsinin 48-ci sessiyası zamanı qəbul edilib.
